
|
|
|
 |
|
|
Özürlülere emlak vergisi indirimi getirildi
ERDOĞAN SAĞLAM
erdogan.saglam@bdodenet.com.tr
Özürlülüğün önlenmesi, özürlülerin sağlık, eğitim, rehabilitasyon, istihdam, bakım ve sosyal güvenliğine ilişkin sorunlarının çözümü ile her bakımdan gelişmelerini ve önlerindeki engelleri kaldırmayı sağlayacak tedbirleri alarak topluma katılımlarını sağlamak ve bu hizmetlerin koordinasyonu için gerekli düzenlemeleri yapmak amacıyla 5378 sayılı Kanun çıkarıldı. 7 Temmuz 2005 tarihinde yürürlüğe giren kanunla bazı kanunlarda değişiklikler de yapıldı. Bu kapsamda Emlak Vergisi Kanununun 8'inci maddesine de hüküm eklendi.
Söz konusu madde,
gelirleri sadece emekli aylığından ibaret olan emeklilerin,
gazilerin,
şehitlerin dul ve yetimlerinin ve,
hiçbir geliri olmayanların (ev kadınları, işsizler gibi) Türkiye sınırları içinde brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek konuta sahip olmaları (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu konutlarına ait emlak vergisinin indirimli, yani sıfır olarak uygulanmasını, başka bir deyişle kapsama giren kişilerden emlak vergisi alınmamasını öngörüyor. Daha doğrusu bunu düzenlemeye Bakanlar Kurulu yetkili. Bu maddeye şimdi özürlüler de eklendi.
Değişiklik 7 Temmuz'da yürürlüğe girdi. Bakanlar Kurulu daha önce maddedeki diğer kişiler için yetkisini kullanmış ve bu kişilerin 2005 yılı için tek konutlarına ait emlak vergisi oranını sıfır olarak belirlemişti. Özürlülerin 2005 yılı için bu olanaktan yararlanabilmeleri Bakanlar Kurulunun 2005 yılına yönelik yeni bir kararname çıkarmasına bağlı. Aksi takdirde özürlüler indirimden 2006 yılından itibaren yararlanmaya başlayacaklar.
Sakatlık indirimi
Mevzuatımızda özürlülere yönelik düzenlemeler bununla sınırlı değil. Başka kanunlarda da özürlüler için muafiyet hükümleri var. Aşağıda bunlardan önemli olanlarına kısaca değinmeye çalıştık.
Gelir Vergisi Kanunun 31 inci maddesi ücretlilerde "sakatlık indirimi"ni düzenliyor. Bu maddeye göre, çalışma gücünün asgari yüzde 80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat, yüzde 60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat, yüzde 40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılıyor ve sakatlık dereceleri itibariyle kanunda belirlenmiş olan aylık sakatlık indirimi tutarları, bunların ücretlerine ilişkin vergi matrahından indirilerek gelir vergisi hesaplanıyor.
2005 yılı için geçerli sakatlık indirimi tutarları şöyle:
- Birinci derece sakatlar için 480 YTL,
- İkinci derece sakatlar için 240 YTL,
- Üçüncü derece sakatlar için 120 YTL.
Sakatlık derecelerinin tespit şekli ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenmiş bulunuyor.
Taşıt ve ÖTV istisnası
Bu indirimden serbest meslek faaliyetinde bulunan veya basit usulde vergilendirilen özürlüler de yararlanbiliyor. Bunlar gelir vergisi beyannamesi üzerinde bu indirimden yararlanıyorlar.
Bu indirimden, kendisi özürlü olmayıp bakmakla yükümlü olduğu kişiler arasında özürlü kişi bulunan serbest meslek erbabı ile hizmet erbabı (tevkifat matrahı dahil) da yararlanabiliyor.
MTV istisnası
Sakatlık dereceleri yüzde 90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malûl ve engellilerin, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtlar motorlu taşıtlar vergisinden müstesna tutuluyor.
Bizzat maluller tarafından alınarak kullanılan ve özel tertibatlı olarak imal edilmiş bulunan taşıtlar, taşıt alım vergisine tabi değil.
ÖTV Kanunu, sakatlık derecesi yüzde 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler ile bizzat kullanma amacıyla sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engellilerin beş yıl içinde bir defaya mahsus olmak üzere taşıt alımlarında istisna öngörüyor.
Özürlülerin topluma katılımlarını kolaylaştıran bu tür hükümlerin önemi büyük. Emlak vergisi ile bir eksiklik daha giderilmiş oldu. Emeği geçenlere teşekkürler...
Çalıştırılması zorunlu özürlü, hükümlü oranı belli oldu
İş Kanununun 30'uncu maddesine göre elli veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde toplam yüzde 6 oranında özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırılması zorunlu. Oranları belirleme yetkisi Bakanlar Kurulu'nda. Bu zorunluluğa uymayanlara, çalıştırılmayan özürlü veya eski hükümlü işçilerden her biri ve her bir ay için belli bir tutarda (halen 1.071,69 YTL) idari para cezası uygulanıyor.
Çalıştırılmayan her bir terör mağduru kişi ve her bir ay için ise agari ücretin on katı tutarında ceza kesiliyor.
Bakanlar Kurulu 2006 yılında geçerli olacak oranları şimdiden berliledi. Yeni oranlar 2005'te olduğu gibi kamu ve özel sektör işyerleri için ayrı ayrı belirlendi. Oranlar şöyle:
Niyet güzel ama cezalar çok ağır... İşverenlerin bu konuya önem vermesi ve izlemesi gerekiyor, aksi takdirde yüksek cezalar var. Ceza uygulamalarının gittikçe arttığını gözlüyoruz, bizden uyarması.
| | Kamu | Özel sektör | | Özürlü | yüzde 4 | yüzde 3 | | Eski hükümlü | yüzde 2 | yüzde 1 | | Terör mağduru | - | yüzde 2 | |
|
|
|

|
|