|
 |
|
|
İlk yarıda dış ticaret
2005 yılının ilk yarısında gerçekleşen dış ticaret rakamları belli oldu. Yılın ilk yarısında 12 aylık dış ticaret açığı yıl sonu için öngörülen seviyeyi önemli ölçüde aşmış. İhracatın ithalatı karşılama oranı da hedeflenenin oldukça altında kalmış.
Dış ticaret göstergelerine baktığımızda bu yılın ikinci çeyreğinde önemli bir eğilim değişikliği dikkat çekiyor. Geçtiğimiz yılın ilk çeyreğinden itibaren ihracat artış hızı, ithalat artış hızına yaklaşmış ve bu yılın ilk çeyreğinde de geçmişti. Ancak ikinci üç aylık dönemde bu eğilimin tersine döndüğünü ve ihracat artışının ithalatın oldukça gerisinde kaldığını görüyoruz. Bu dönemde TL'nin değer kazanma hızı çok yükselmiş. Yılın ilk beş ayına ait sanayi üretim rakamları ise ekonomide geçen yılın aynı dönemine göre önemli bir yavaşlama olduğunu gösteriyor. Ekonomideki soğumaya rağmen dış ticaret açığındaki artış hızlanıyor.
İthalatın alt kalemlerindeki gelişmeye baktığımızda, yavaşlamanın önemli ölçüde yatırım ve tüketim malları ithalatının hız kesmesinden kaynaklandığı görülüyor. Ancak geçen yıl yüzde 35 civarında olan ara malı ithalatındaki artış hızı bu yılın ilk yarısında hâlâ yüzde 25 gibi oldukça yüksek bir seviyede. Oysa ilk beş ayda geçen yıl ortalama yüzde 13 artan sanayi üretimi bu yıl yüzde 5'e gerilemiş. Bu gelişme, bir birimlik üretim yapabilmek için giderek daha fazla ithal girdi kullanıldığını ortaya koyuyor. Yerli girdi üreticileri kurun yarattığı rekabet baskısıyla iç pazarı kaybediyor. Sanayide istihdam yaratmayan büyüme sürecinin arkasında bu var.
Burada iki karşı sav ileri sürülebilir. Hammadde ithalatındaki artışta ham petrol fiyatlarındaki yükselme etkili olmaktadır denebilir. Bu kısmen doğru. Ancak ham petrol hariç girdi ithalatındaki artışlar da yüzde 20'nin üstünde.
Tüketim ithalatı yüzde 20
İkinci olarak rekabet gücü kaybının neden tüketim malı ithalatına yansımadığı sorulabilir. Hem ertelenmiş talebin doyduğu, hem de hükümetin talebini kısıtlayıcı tedbir aldığı binek otomobili ithalatı hariç tutulduğunda, tüketim malı ithalatı artışı da yüzde 20'nin üzerinde.
İlk altı ayda üretim ve iç talepteki gerilemeye rağmen dış açıktaki artışın hızlanması rekabet gücündeki azalmaya bağlı bir sürdürülebilirlik sorunu olduğunu gösteriyor. Devam ederse bu süreç büyümeyi boğar. Borç yükümüz hâlâyüksek olduğu için kamunun daralmayı dengeleyecek genişlemeci bir maliye politikası uygulama imkâı da yok. Kuru sabitlemeye dayanan istikrar politikaları uygulayan ekonomilerde genellikle önce bir canlanma yaşandıktan sonra, daralma sürecine girildiğini yapılan çalışmalar gösteriyor. Bu istikrar programlarında dezenflasyonun büyüme üzerindeki maliyeti gecikmeli olarak ortaya çıkar. Umarım dış dinamiklerin etkisiyle, böyle bir sürece dalgalı kur rejiminin olduğu bir ortamda girmeyiz.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
 | Taha AKYOL | | 'Medrese' ve terör
LONDRA saldırıları ile "Pakistan'daki medrese... | |  | Çetin ALTAN | | III. Mustafa'nın kafası yumruk kadar mıydı, fındık kadar mıydı, mercimek kadar mıydı?
Bugün ortaokuldan belge almış bir çocuk dahi,... | |  | Yasemin CONGAR | | Müslümanız, sorumluyuz!
Türkiye'ye Batı'dan bakanların odağı, 11 Eylü... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Gençler neden uzağa gitmek istiyor?
Gençler arasında, son yıllarda, giderek artan... | |  | Semih İDİZ | | Muhalefet bazı şeyleri ne çabuk unutmuş!
"Kıbrıs Protokolü" imzalandı ve muhalefet, be... | |  | Faik ÖZTRAK | | İlk yarıda dış ticaret
2005 yılının ilk yarısında gerçekleşen dış ti... | |  | Hasan PULUR | | Kimse Vahdettin'e hırsız demedi ki...
İNCİ Enginün, Milli Mücadele dönemi ile hayli... | |  | Ece TEMELKURAN | | Yemezler!
Sokaktan bir dilenci geçiyor; genç bir adam. ... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Laik - Müslüman mı, Müslüman - Laik mi?
Amerika'nın İstanbul Başkonsolosu önceki haft... | |  | Güngör URAS | | Yabancılar gücenmesin, AB kızmasın (!)
Aman ha... "Yabancıları üzmeyelim. AB'yi kızd... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
