|
 |
|
|
Biri yapar biri bozar (kıyamet bundan kopar)
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti dünyaya ilan etti: "Bizim elektrik ihtiyacımız var. Geliniz Türkiye'de santral kurun. Yapın işletin. (1) Kuruluşa izin veririz. (2) Ürettiğiniz elektriği belli fiyattan alırız. Milli şebekeye yükler, tüketiciye satarız. (3) Talep üretiminizden az olur ise, zararınızı devlet bütçesinden karşılarız.
Dikkat buyurunuz. Bunu dünyaya ilan eden Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti. O hükümet kimlerden oluşuyor? Buna kim karar verdi? Doğru mu, yanlış mı? Kim kimi kayırmak istiyor? Kim kimden rüşvet alıyor? Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni muhatap olarak kabul edenler bunları sorgulamak zorunda değil. (Sorgulamak ve düşünmek zorunda da... İşin farkında değil!)
Projeler hazırlandı. Yurtdışından krediler bulundu. Hükümetten izin çıktı. Yatırım yapıldı. Santrallar üretime başladı. Beş santral kuruldu. 4'ü Enka'nın İzmir, Gebze ve Adapazarı'nda kurduğu, biri Baynina'nın Ankara'da kurduğu doğalgaz santralı. Birini de Almanlar İskenderun'da kurdu.
Kamu İşletmeciliğini Geliştirme Merkezi Vakfı çatısı altında toplanan eski bürokratlar ve iktisatçılar bu modelin kamu yararına olmadığını ileri sürerek, sözleşmelerin iptali için Danıştay'da dava açtı.
Santral sözleşmesine iptal
Danıştay, İzmir santralının "sözleşmesinin yürütülmesini durdurma kararı aldı," Diğer santrallar için de dava açıldığına göre yakında o santrallar için de benzer "yürütmeyi durdurma kararı" çıkacak demektir.
İyi de... Şimdi ne olacak?
Kamu İşletmeciliğini Geliştirme Vakfı neden dava açtı? Danıştay neden böyle karar verdi?.. O hükümet şöyle idi, o hükümetin bakanı böyle idi de diyemeyiz... Hukuki bir boşluk var. Ciddi yatırımlarda güven, istikrar, devamlılık esastır. Eğer hükümetler, bir sonraki hükümet tarafından bozulabilecek, sözler, imzalar verirse, dışarıdaki yatırımcının o ülkeye güvenleri yok olur.
Kurulan santrallar için büyük yatırımlar yapıldı. Büyük krediler kullanıldı. "Danıştay karar verdi... Hadi bunları kapatalım. Kredi verenler, yatırım yapanlar ne halleri var ise görsünler" diyemeyiz. Bunları kamulaştırma şansımız da yok.
Santrallar kapanamaz
Elektrik üretiminin yüzde 20'sini gerçekleştirdikleri için, üretim yapmazlar ise ülkenin elektriksiz kalması söz konusu...
Bu durumda ne olacak? Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı'nın açıklamalarına göre, (1) Danıştay kararı ile bu santrallar için önceki hükümetlerin imzaladıkları yap-işlet sözleşmeleri geçerliliğini yitirecek. Bu santrallara verilen alım ve fiyat garantileri geçersiz olacak. (2) Santrallar için "özel sektörün kurduğu yeni bir santral" imişçesine EPDK'dan işletme lisansı (izni) alınacak. (3) Doğalgaz santralları için devletin daha önce verdiği belli fiyattan doğalgaz satma yükümlülüğü geçersiz olacak. (4) Bu santrallar doğalgazı ve kömürü piyasa fiyatı ile temin ederek, rekabetçi ortamda ürettikleri elektriği piyasa fiyatı ile satmak zorunda kalacak. Satamadıkları elektriğin ceremesini kendileri çekecek.
Hukuki şartlara dikkat
Şimdi, "Öylesi mi iyi, böylesi mi iyi oldu?" tartışması yapmanın yararı yok. Burada tartışılacak olan, hükümetlerin belli konularda yatırımcıya izin verirken hukuki şartları dikkate alması. Kararların "Biz yaptık oldu" diyerek "yalap şalap" uygulanmaması.
Türkiye "Biri yapar, biri bozar" bir ülke olarak tanınır ise, ciddi yerli ve yabancı yatırımlara kimse soyunmaz. Kimse büyük projelere kredi bağlamaz.
Şimdi siz söyleyiniz bu tabloda kim sorumlu?
(1) Sözleşmelerin hukuka aykırı olduğu iddiası ile mahkemeye başvuran Kamu İşletmeciliğini Geliştirme Merkezi Vakfı mı? (2) İhale açarken, sözleşme yaparken hukuk ilkelerine uymaya özen göstermeyen hükümet mi? (3) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin açtığı ihaleye, imzaladığı sözleşmeye güvenerek kredi verenler, yatırım yapanlar ve elektrik üretenler mi?
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Avrupa, Kıbrıs, Türkiye
SORULAR, sorular, sorular... Durumun ne kadar... | |  | Çetin ALTAN | | Ayaklarının ucunda yükselmekten yorulup, topuklarının üstüne düşme...
İstanbul'da da, mevsim normallerinin üstüne ç... | |  | Fikret BİLA | | Fransa'nın konumu
Türkiye, ek protokole imza atarak Avrupa Birl... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Robert bile boş kaldı
Özel okullarda kayıt maratonu, çok sönük başl... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Enflasyonda hızlı düşüş eğilimi sürüyor
Önceki gün açıklanan enflasyon verileri piyas... | |  | Faik ÖZTRAK | | Rekor rezerv yeterli mi?
2003 yılının mayıs ayından bu yıl temmuz sonu... | |  | Hasan PULUR | | Sözlü sorulara yazılı cevap...
BUGÜN, okurlarımızın sözlü sorularını yazılı ... | |  | Derya SAZAK | | İsyan ettiren satış
Referans gazetesi dün Erdemir'in istifa eden ... | |  | Meral TAMER | | Haliç Tersanesi Koç'a mı devrediliyor?
İstanbul Belediye Başkanı Kadir Topbaş, geçen... | |  | Ece TEMELKURAN | | Çünkü... (2)
Latin Amerika'da sıkça yapılan bir şakadır: | |  | Güngör URAS | | Biri yapar biri bozar (kıyamet bundan kopar)
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti dünyaya ilan ett... | |  |  | M. Ali BİRAND | | GS, 100. doğum gününü kutluyor
GS, dün akşam Dolmabahçe Sarayında 100 üncü y... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
