|
 |
|
|
"Küçük Prens"in başına gelenler - 1
yural@milliyet.com.tr
Küçük Prens", Antoine de Saint Exupery'nin önemli yapıtlarından biridir. Dünya çocuk klasikleri içinde çok ayrıcalıklı bir yere sahip olan "Küçük Prens" kitabı, ilköğretim çağındaki çocuklar kadar büyüklerin de ilgiyle okuduğu eserler arasında yer alır. Yazarın dilimize çevrilen önemli kitapları arasında, Azra Erhat'ın çevirisi "Gece Uçuşu"nu, "Kanayan İspanya"yı, "Savaş Pilotu"nu, "İnsanların Dünyası"nı sayabiliriz. Tüm bu eserlerde, yazar bize yaşamı ve kişiliğiyle ilgili ipuçları verir.
* * *
"Küçük Prens" kitabının ülkemizdeki en başarılı çevirilerinden biri, Tomris Uyar ve Cemal Süreya gibi iki usta yazarımızın kaleminden çıkandır. Bir çeviriden daha çok, bir sanatsal çalışmadır bu kitap. Kitabın resimlerini de Saint Exupery yapmıştır. Bunlar olağanüstü başarılı; kitapla bütünleşmiş, özgün çocuk illüstrasyonlarıdır. Yazarlığı kadar çizerliği de başarılıdır, Exupery'nin.
"Küçük Prens"in ülkemizde başına gelenler, ne yazık ki, dünyada pişmiş tavuğun bile başına gelmedi. Ülkemizde bugün "Küçük Prens" kitabını basan tam 14 yayıncı var. Telif Hakları Yasası'na göre, kitabın metin hakları 50 yılı geçtiği için, kitabı herkes basabilir. Ama bu kitap resimli bir kitap. Metinlerle resimleri iç içe geçmiş bir kitap. Yazar, bana göre kitabı yazıp, sonra, "Resimlerini de ben yapayım," dememiş. O resimleri, illüstrasyonları metinle birlikte oluşturmuş. Kitap ve resimler bir insanın iskeletiyle bedeni gibi. Nasıl iskeletsiz bir beden olamayacaksa bedensiz de iskelet olamaz.
Dedim ya, Telif Hakları Yasası'na göre, metinler 50 yılda doluyor; oysa resimlerin telif hakları sanırım 70 yıl.
Bugün ülkemizde "Küçük Prens" kitaplarını basanlar, bana göre metinleri kullanabilirler, ama resimleri asla. Orijinal resimlerle kapak yapamazlar. Sanıyorum, bazı yayıncılar da bunun farkında olmalı ki, pek çok kitap yeniden çizdirilmiş.
* * *
"Küçük Prens" gibi bir kitabı kendi resimlerinden ayırıp, bir metin olarak basmak bence yayıncılık ilkelerine yakışır bir davranış biçimi değil. Nasrettin Hoca'nın fıkrasındaki gibi, bir eseri para kazanmak uğruna, okura da saygı duymadan kuşa çevirme yöntemi.
"Küçük Prens", Antoine De Saint Exupery'nin resimleri ve kitaplarıyla birlikte oluşturduğu bir kitabı. Yazar bunun dışındaki başka kitaplarına desenler çizmiş değil. Bu yüzden, bu kitap hiçbir zaman özgün desenlerinin dışında, yayıncılık ve yazar haklarının korunması adına, bence basılmamalı. Üstelik de korsan yayıncılardan başı ağrıyan bir yayın dünyasının, ne adına olursa olsun, bu kitabın özgün olmayan resimlerle basılmasına gönlü, etiği elvermemeli.
Bazı yayıncılar arasında, kitabın telif haklarıyla ilgili yasalarla belirlenecek açmazlar olabilir: Can, Cem ve Mavi Bulut gibi. Ama bunun dışındaki 10 yayıncının bu kitabı özgün olmayan desenlerle basmaları doğru değil.
|
|
|

|