|
Süper güçten daha güçlü...
ÖYLE bir güç ki, güçlü veya zayıf, zengin veya fakir dinlemiyor. Vurunca, hiç fark gözetmeden, yıkıcı etkisini gösteriyor...
Bu kez, ABD'yi vuran bu gücün adı "Katrina". Daha önce Güneydoğu Asya'yı vuran "tsunami" gibi, dehşet saçan bir güç...
ABD'nin güney eyaletlerini -özellikle Louisiana'yı, Mississippi'yi ve Alabama'yı- altüst eden "Katrina", bir bakıma, doğanın gücünün, bir süper devletin gücünden de üstün gelebileceğini gösteriyor.
"Katrina" ile ilgili TV ekranlarına yansıyan "insanlık dramı" görüntüleri, "tsunami" felaketininkilerden çok farklı değil: Doğanın ölçüsüz şiddetinden kaçanlar, veya kaçamayıp can verenler... Suların gömdüğü mahalleler, evler, araçlar... Rüzgârın yerle bir ettiği ağaçlar, köprüler, direkler... Susuz, elektriksiz, yiyeceksiz, telefonsuz kalan kentler...
Ve bu insanlık faciası ile birlikte bir süper devleti bile sarsacak nitelikteki derin ekonomik, sosyal ve siyasal izler...
***
"KATRINA", doğanın bu güçteki bir patlaması karşısında, ABD gibi bir süper devletin dahi, çaresiz duruma düşebileceğini gözlerin önüne serdi.
Gerçi ABD gene de sahip olduğu büyük olanakları sayesinde, bir ölçüde kasırganın etkilerini daha sınırlı tutabilecek durumda. Her şeye rağmen, ülkenin zenginliği, nispeten makul bir süre içinde, bu eyaletlerde insanların tekrar normal yaşamlarına dönmesini sağlayacak.
Bununla beraber, bu olay ABD gibi bir "güçlü" devletin, birtakım "zaaflarını" da ortaya koydu.
Doğanın bu tür şiddetli patlamaları karşısında, ülkeler ne kadar ileri ve zengin olurlarsa olsunlar, gene aciz kalıyorlar. Tek fark, gelişmiş ülkelerin bir ölçüde gelecek felaketi daha önce öğrenip gereken uyarıları yapmak ve bu felaket kendi topraklarını vurduğu zaman, zayiatı ve zararı daha düşük seviyede tutmak ve yıkılanı yeniden yapmak imkânlarına sahip olmalarıdır.
***
BÜTÜN bunlara rağmen "Katrina"nın ABD'yi epey sarsan bir darbe indirdiği görülüyor.
* Zarar ziyan 25-30 milyar dolar olarak tahmin ediliyor. Amerikan ölçülerine göre dahi, ekonomiyi etkileyecek bir sayı. Zaten ABD ekonomisi -özellikle Irak savaşından dolayı- oldukça sıkıntılı bir dönemden geçiyor...
Kasırganın vurduğu petrol tesisleri, Bush yönetimini, ABD'deki "yedek" ham petrol rezervlerinin bir kısmını piyasaya sürmeye zorluyor. Ancak bunun dahi, petrolün 70 dolar civarında seyreden fiyatının inmesini sağlamayacağı kanısı yaygın (çünkü platformların, boru hatlarının tekrar devreye girmesi zaman alacak)...
Kuşkusuz ABD'nin ekonomisindeki bu sarsıntıların "artçı" etkilerini -bizler dahil- bütün dünya hissedecek...
"Katrina"nın vurduğu eyaletlerde veya kentlerde, bazı insanların mağazaları yağma etmesi, ABD'nin "öbür yüzü"nü de sergiledi. Yoksul, işsiz sayısının küçümsenmeyecek ölçüde olduğu, bu insanların sorunlarının ihmal edildiği bu vesile ile ortaya çıktı. Tıpkı, Bush yönetiminin "küresel ısınmaya" neden olan çevresel sorunları göz ardı etmesi gibi...Nihayet saydığımız 3 eyalette, yerel makamların Washington'dan "ek güvenlik güçleri" istemi karşısında yetkililerin verdiği yanıt düşündürücü: "Yeterli askeri personel yok. Çoğu Irak'ta..."
skohen@milliyet.com.tr
|
|