|
 |
|
|
Daha çok kritik günler olacak...
"ÜÇ kritik gün"ün sonunda varılan nokta ne?
AB'nin Brüksel'de büyükelçiler, Newport'ta da Dışişleri bakanları düzeyinde yaptığı toplantılardan çıkan sonuçları şöyle özetleyebiliriz:
1- Türkiye ile 3 Ekim'de müzakereleri başlatmak konusunda görüş birliği sağlandı.
2- Türkiye'nin Kıbrıs'ı (Rum yönetimini) tanımayacağına ilişkin deklarasyonuna karşı yayımlanacak olan deklarasyonun içeriği üzerinde bir mutabakat sağlanamadığı için, bu iş haftaya (gene büyükelçilerin Brüksel'de yapacağı bir toplantıya) kalıyor.
Aslında bu "karşı deklarasyon"un taslağı ortaya çıkmış durumda. Dönem başkanı olarak İngiltere'nin "orta yol" arayışının eseri olan bu belgede herhalde fazla bir değişiklik olmayacak, sonunda belki bazı sözcüklerin değişmesiyle onaylanacak.
3- Müzakerelerin bir nevi "yol haritası"nı oluşturacak olan "müzakere çerçeve belgesi" konusunda bir gelişme olmadı. Bazı ülkelerin "imtiyazlı üyelik" seçeneğini metne sokma çabaları, sonuç vermedi. Bu konu da haftaya yeniden tartışılacak. Büyük olasılıkla işi bir sonuca bağlamak için de, Dışişleri bakanları olağanüstü bir toplantı düzenleyecek.
4- Karşı deklarasyon ve çerçeve anlaşması üzerindeki çalışmaların devam edecek olması, Türkiye'yi daha çok "kritik günler"in beklediğinin işaretini veriyor. Hatta bu "kritik günler" 3 Ekim'den sonraki müzakere süreci boyunca, sıkça yaşanacak...
***
AB'nin karşı deklarasyon taslağı Türkiye için ne ifade ediyor?
Açıkçası, bazı maddelerin fazla bir "kıymeti harbiyesi" yok. Örneğin, Türkiye'nin "tek taraflı" olarak bir deklarasyonu yayımlamasından "üzüntü" duyulduğu, bunun "yasal etkisi"nin olamayacağı ifadeleri gibi...
Taslakta Türkiye'yi Kıbrıs Cumhuriyeti'ni (yani Rum kesimini) tanımaya ve onunla ilişkilerini "mümkün olan en kısa sürede" normalleştirmeye zorlamak için konan bazı maddeler var. Örneğin, "malların serbest dolaşımı üzerindeki engellerin kaldırılması" istemi gibi. Ayrıca, Türkiye'nin bu hususları uygulamasının 2006'da "izleneceği" belirtiliyor, yani AB'nin bu işin peşini bırakmayacağı mesajı veriliyor.
Daha da önemlisi Türkiye'nin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde "müzakere başlıklarının açılmayacağı" uyarısı yapılıyor. Yani açıkçası, eğer Türkiye deklarasyonda yer alan şartları müzakere süresi boyunca yerine getirmezse (örneğin limanları açmazsa), sayısı 35'i bulan çeşitli "dosyaların" müzakeresi engellenebilir... Gerçi bu da müzakere süresi içinde Türkiye'nin itirazı üzerine tartışılabilir, ama bu "kritik tartışmalar" da, çok sıkıntı ve gerginlik yaratmaya müsait...
***
AB'nin karşı deklarasyonunun ve çerçeve belgesinin alacağı son şekli beklerken, Türkiye ne yapabilir?
İlk iş kuşkusuz bu metinlerdeki ifadeleri ileride Türkiye'ye karşı kullanılmasını önleyecek tarzda değiştirmeye, iyileştirmeye çalışmak olmalı... Ama ne yapılsa, 25 üyenin görüş birliği içinde bulunduğu bazı temel istek ve beklentileri bu metinlerden silmenin mümkün olmadığını da kabul etmek lazım. Dolayısıyla Türk diplomasisi örneğin limanların açılması gibi konularda müzakere sürecinin başlamasından sonra pratik önlemler almaya yönelebilir...
Ankara, Kıbrıs sorununun çözümü için BM'nin yeniden devreye girmesi yönünde çaba harcayabilir. Aslında AB'nin de bu yönde bir rol üstlenmesi gerekir. Çünkü dile getirdiği koşulların yerine getirilmesi de Kıbrıs sorununun çözümüne bağlıdır.
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Çetin ALTAN | | Dilediğin rüyayı görebilme devrimi... Cep telefonlarıyla çektiğimiz fotoğrafları an... | |  | Melih AŞIK | | Bir tuhaflık var! Güneydoğu'da eylemci örgütler olsun, insan ha... | |  | Fikret BİLA | | Karayalçın'dan 'Kürt sorunu'na çözüm önerisi Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, "Kürt sorun... | |  | Hasan CEMAL | | Irak, nereye? Irak'ta kan gölü ne yazık ki büyümeye, derinl... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | İngiliz sicimi Nörologlar bilir... İnsanoğlu kafasının şakak... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Öğrenci haklarını kim koruyacak? Kolejler ve vakıf üniversiteleri, başvurular ... | |  | Semih İDİZ | | Newport'tan karmaşa çıktı AB dışişleri bakanlarının Newport'taki gayri ... | |  | Sami KOHEN | | Daha çok kritik günler olacak... "ÜÇ kritik gün"ün sonunda varılan nokta ne? ... | |  | Hasan PULUR | | Refik Erduran'sız tiyatro tartışılır mı? DOĞRUSU, bu tartışmaya dostumuz Refik Erduran... | |  | Derya SAZAK | | Orhan Pamuk'u yargılamak Sişli Cumhuriyet Savcılığı yazar Orhan Pamuk ... | |  | Meral TAMER | | Türkiye'nin potansiyeli her yerden fışkırıyor İngiliz The Economist dergisinde Çamlıhemşin ... | |  | Tamer HEPER | | Sapla saman yine karıştı Bu ülke ne çekiyorsa sapla samanı karıştırmak... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Bazı mağazalar kredi kartı bilgilerinizi kopyalıyor Son günlerde, kredi kartı bilgilerinin, müşte... | |  | Güngör URAS | | Batman hızlı değişim ve gelişim içinde Tüpraş'ın özelleştirilmesi, Batmanlıları pek,... | |  |  | M. Ali BİRAND | | AB'de bundan sonrası daha kolay Fransa hala direniyor, Avustralya'lılar, Ruml... | |
|
|