|
 |
|
|
Dünyada morgıç ahrette borç
Ben mortoyu çekmeden morgıç yasası çıkacağa benziyor! Bu yüzden buyur ola morgıç yasa tasarısına takılmaya bu hafta
Testus Mortus
a.t.altiner@superonline.com
Kontrol, kalite ve güven... İşte temel mesele bu. Halen tasarı aşamasında olan ipoteğe dayalı uzun vadeli konut kredisi sisteminin başarısı buna bağlı. İşin özü ekonomidir mi denecek yine, yoksa kalite, kontrol ve vatandaşa güven mi ön plana alınacak? İpotekli kredi sistemine bizde de sıkça Batı'daki gibi morgıç (mortgage) diyorlar. "Mortgage" ipotek demek. Borç, rehin ve ölüm sözcüklerinden oluşan morgıcın etimolojik öyküsünü aşağıda bulabilirsiniz. Anlaşılan borç ve ahret ilişkisi kurulmuş! Eskiden bankalardan borç alabilmek için neyiniz varsa rehin koysanız bile alamazdınız. İktidar partisine yakınlığınız yoksa tabii! Şimdi, işe bakın, ben mortoyu çekmeden morgıç yasası çıkacağa benziyor! Şimdi konut almak için alacağınız borca karşılık konutun kendisi teminat sayılacak. Peki onlarca yıl neden gecikti bu? Bırakın gecikmeyi, 2006'da yürürlüğe gireceği söylenen tasarı halindeki yasa doğrudan morgıç yasası değil. "Bankalar, Sermaye Piyasası Kurumu, Vergi, İcra-İflas, Tüketici" gibi yasalarda değişiklik yapılmasını öngören bir yasa. Morgıç sistemini uzun yıllardır öneren ve çalışmaları dikkatle izleyen değerli dostum şehir plancısı ve mimar Raşit Gökçeli'yle konuştum. Ona göre geniş bir banka ve sigorta sisteminin yasal altyapısının devlet tarafından doğru biçimde hazırlanması ve krizlere yol verilmemesi gerekiyor. Ancak bu sayede kontrol, kalite ve güven üretilebilir. Geniş bir kontrol sistemi içinde kaliteli konut üretimini teşvik edici düzenlemeler yapılmalıdır. Eski tasa yeni yasa! Ancak halihazırda morgıç yasası ne yazık ki bir itici güç değil. Konut fiyatları şimdiden aldı başını gidiyor. Oysa yasa gelecek sene yürürlüğe girecek. Her zamanki gibi istim arkadan mı gelecek? Gökçeli'ye şükranlarımla, buyur ola morgıç yasa tasarısına takılmaya bu testusta bu kez de...
1Başlıktaki sözün orijinal söylenişi, "Dünyada mekan ahrette iman." Kastedilen konut sahibi olma meselesi insan yaşamında çok önemli. Devlet İstatistik Enstitüsü 2000 yılı bina sayımına göre Türkiye'de yaklaşık
8 milyon bina var. Peki konut, yani hane sayısı ne kadarmış?
a. 12 milyon
b. 16 milyon
c. 18 milyon
d. 20 milyon
2İngiliz kanun adamı Edward Coke 16'ncı yüzyılda "mortgage" sözcüğünün etimolojisini aşağıdaki şıklardan hangisinde anlatmış?
a. Eski Fransızca'da "mort" yani ölü ile, "gage" yani rehin ya da taahhüt.
b. Morgıçla para alanının borcunu ödeyip ödemeyeceği kuşkusundan dolayı böyle kullanılmış. Borç verdin paran öldü.
c. Borçlu borcunu ödemezse, rehin kabul edilmiş konut kendisinden alınacak, yatırımı ölü hale gelecek.
d. Hepsi
3Her konutun insan gibi ömrü var. Özellikle kentsel bölgelerde yer alan 8 milyon konutun önemli bir kısmı kaç yaşındaymış?
a. Belli mi olur?
b. 90
c. 60
d. 30
4İpoteğe dayalı gayrimenkul enstrümanları kullanıldığı ülkelerde önemli servet birikimleri yaratmıştır. Dünyada ipotek finansmanı kuruluşu kredilerinin gayri safi yurtiçi hasılası (GSYİH) içindeki paylarına göz atarsak, uzun vadeli konut kredilerinin ABD'deki GSYİH içindeki oranı yüzde 53, AB ülkelerinde yüzde 39. Yani konut sektöründe morgıç sistemi çok önemli! Peki, Türkiye'de halen bu oran yüzde kaç?
a. Yüzde yüz
b. Yüzde yarım (binde beş)
c. Morgıç yasası çıktıktan sonra gör bu oranı.
d. Atı alan Üsküdar'ı geçti, morgıç yasası çıkmadan konut fiyatları arşa fırladı. Ben diyeyim yüzde bin.
5İpoteğe dayalı konut edinme sistemi morgıç için Türkçe sözcük aramışlar. "Tutulu satış" deyip çıkmışlar. Peki, tutu ne demek Allah aşkına?
a. Tu tu tevekketül taalallah
b. Rehin
c. Kefil
d. Sefil
6Morgıç kredisi
nelere verilecek?
a. Tarla
b. Arsa
c. Konut
d. Dükkan
7Morgıç kredisi verilecek konutun nasıl olması gerekiyor?
a. Depreme dayanıklı
b. İmar bakımından sorunsuz
c. İpoteksiz, borçsuz, harçsız
d. Tek kelimeyle mükemmel!
e. Hepsi. Arada bul!
8Morgıçta kefil veya teminat olarak çek ve senet istenmiyor. Teminat olarak ne isteniyor?
a. Kişinin sözü yeterli
b. Kendisi
c. Konutu
d. Hepsi
9Küçük yüzdeli taksitler yoluyla morgıçtan yararlanabilmek için ne kadar peşinat ödenecek?
a. ABD'de konut değerinin yüzde 10'u ve daha az
b. AB'de yüzde 30
c. Bizde üçte biri filan deniyor
d. Yüzde 25 diyenler de var. Henüz belli değil.
10SWOT analizi diye bir yöntem var. Herhangi bir durum veya projenin güçlü, zayıf yanlarını, olanak ve risklerini analiz etmenize yarıyor. Peki, morgıç sitemine kısa bir SWOT bakışıyla, aşağıdakilerden hangisi doğru?
a. Morgıcın güçlü yanı konut karşılığında konut kredisi vermesi.
b. Morgıcın zayıf yanı bitmiş ve yarı bitmiş olan mülkiyet ve inşaat bakımından sağlam binalara kredi vermesi, konut projelerine yeterli önemi vermemesi. Dolayısıyla tabana yayılmayan morgıç zengine yarayacak, yoksul yine mekansız kalacak.
c. Kira öder gibi düşük faizle konut sahibi olmak bir olanak.
d. Krizlerde taksitlerini ödeyemeyenlerden dolayı krizin büyümesi yüzünden konut sahipleri de kredi kuruluşları da çökebilecek. Büyük risk!
e. Hepsi
11 Ezcümle morgıç en çok kimin için daha avantajlıdır?
a. Yönetici olarak ücretli çalışıp vergi kesintisi yüksek olana
b. Bir bireysel emeklilik programına dahil olana
c. İmarlı ve yeni bir konut satacak olan girişimciye
d. Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'a
e. Hepsi veya hiçbiri
12İyi duygularla sonlandıralım mı? Konut almayı düşünen bir kişinin elinde 25 bin YTL para var ve kendisi düzenli bir iş sahibi. Almayı düşündüğü konut 100 bin YTL piyasa değerinde. Hangi seçeneği tercih etmeli?
a. Peşin
b. Aylık yüzde 0,5 faizle morgıç
c. Aylık yüzde 1,35 faizle banka kredisi
d. Piyasadan tefeciye borçlanarak spot piyasadan 30 yıllık bir konut
Yanıtlar: 1) b, 2) d, 3) d, 4) b, 5) b, 6) c, 7) e, 8) c, 9) d, 10) e, 11) e, 12) b.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
