|
 |
|
|
Borç stoku, özelleştirme ve faiz dışı fazla
Geçtiğimiz hafta yayımlanan Konsolide bütçe rakamları Ağustos ayında borç stokunun geçtiğimiz yıl sonuna göre yüzde 3,6 oranında arttığını gösteriyor. Aynı dönemde tüketici fiyatları ise yüzde 2,9 artmış. 2005 yılında büyümenin 4,5-5,0 aralığında gerçekleşmesi bekleniyor. Bu durum konsolide bütçe borç stokunun Gayri Safi Milli Hasılaya Oranının bu yıl da gerilemeye devam edeceğini ortaya koyuyor.
Hazine Müsteşarlığı'nın verileri bu dönemde dış borçlanmanın yüzde 3,9 oranında gerilediğini ortaya koyuyor. Bu gerilemenin çok önemli bir kısmı IMF ye yapılan borç ödemelerinden kaynaklanmış. Bu dönemde tek artış gösteren dış borç kalemi 1 milyar dolarla uluslararası piyasalara tahvil ihracı olmuş. Ülkede döviz arzının arttığı bir dönemde hazinenin bu yaklaşımı olumlu. Ancak uluslararası piyasalarda yaşanan coşkudan yararlanıp dış borç stokunu artırmadan değişim operasyonları ile dış borç stokunun şartlarını iyileştirme konusunda daha aktif olunabilir diye düşünüyorum.
İç Borç stokundaki artış ise yüzde 6,7 olmuş. İlk altı ayda bir önceki yıl sonuna göre büyümenin yüzde 2 civarında olduğunu dikkate alırsak, bu trendin devam etmesi halinde, yıl sonunda iç borcun GSMH'ya oranı artabilecektir. İç borcun detayına girdiğimizde ise ağırlıklı olarak Hazinenin kamu bankaları, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve TCMB ye olan borçlarının oluşturduğu kamuya olan borcu azalmaya devam ediyor. Buna karşılık piyasadan borçlanma stokundaki artış yüzde 12,7 olmuş. Diğer taraftan piyasaya olan borç stokunun değişken faizli kısmı çok hızlı artmış. İç borcun faize duyarlılığı artıyor.
| KONSOLİDE BÜTÇE BORÇ STOKU | | Milyon YTL | 2004 | Ağu.05 | % Artış | | TOPLAM BORÇ STOKU | 316.471 | 327.917 | 3,6 | | Sabit | 170.328 | 164.432 | -3,5 | | Değişken | 146.144 | 163.486 | 11,9 | | İÇ BORÇ STOKU | 224.483 | 239.517 | 6,7 | | Sabit | 115.572 | 109.401 | -5,3 | | Değişken | 108.911 | 130.117 | 19,5 | | KAMU | 83.335 | 80.389 | -3,5 | | Sabit | 12.941 | 13.603 | 5,1 | | Değişken | 70.394 | 66.785 | -5,1 | | PİYASA | 141.148 | 159.128 | 12,7 | | Sabit | 102.631 | 95.797 | -6,7 | | Değişken | 38.517 | 63.331 | 64,4 | | DIŞ BORÇ STOKU | 91.989 | 88.400 | -3,9 | | Sabit | 54.756 | 55.031 | 0,5 | | Değişken | 37.233 | 33.369 | -10,4 | | TOPLAM BORÇ STOKU | 316.471 | 327.917 | 3,6 | | TL | 185.020 | 200.861 | 8,6 | | Döviz | 131.451 | 127.057 | -3,3 | | İÇ BORÇ STOKU | 224.483 | 239.517 | 6,7 | | TL | 185.020 | 200.861 | 8,6 | | Döviz | 39.463 | 38.656 | -2,0 | | DIŞ BORÇ STOKU | 91.989 | 88.400 | -3,9 | | TÜFE | 113,86 | 117,13 | 2,9 | |
Hazine kâğıdına ilgi var
DPT verilerine göre yılın ilk yedi ayında yerleşiklerin elindeki devlet iç borçlanma senetlerinin tutarı yüzde 1.5 düşerken yabancıların elindekilerin tutarı yüzde 42,9 veya 5,3 milyar dolar artmış. Bu uluslararası piyasaların, Hazinenin iç piyasadan borçlanması bakımından önemini ortaya koyuyor.
Bugün dış piyasaların ilgisini itici faktörler yani piyasaların risk iştahındaki artış belirliyor. Ancak uluslararası finans örgütlerinde bu durumun kalıcı olmadığına dair endişelerin arttığı dikkati çekiyor. Bu elverişli ortamda ülkelerin kendi ekonomilerini güçlendirecek çekici faktörleri artırmaya önem vermeleri gerekiyor. Sermaye girişi azaldığında bunun büyüme üzerindeki etkisini dengeleyecek para ve maliye politikalarını uygulama esnekliğine sahip olmanız çok önemli.Borcunuz ne kadar yüksek ve faiz artışlarına hassas ise genişlemeci bir maliye politikasını, enflasyonu azdırmadan, uygulama imkanınız azalıyor.
IMF çapası güç yitiriyor
Kamu borcumuzun seviyesi bizim gibi ülkeler için güvenli olarak kabul edilen seviyeden yüksek. Değişken faizli borçlar da hızla artıyor. Burada yapılacak faiz dışı fazla hedefinden taviz vermeden, özelleştirmeden de yararlanarak borcun seviyesini hızla düşürmeye ve şartlarını iyileştirmeye gayret etmek.
Ama Reuters'in haberine göre bazı ekonomi yetkilileri önümüzdeki yıl faiz dışı fazlanın, kârlı KİT'lerin özelleştirilmesi nedeniyle uğranacak gelir kaybı kadar, düşürülmesi gerektiğini düşünüyormuş. IMF ile varılan prensip anlaşması buna imkan veriyormuş. Bu uluslararası piyasalarda artan risklerin ne kadar hafife alındığını gösteriyor. Bugün en güçlü çekici faktörümüz faiz dışı fazla ve borç yükünün hızla azalması.
IMF ve AB çapaları gücünü yitiriyor. İleride bu durum uluslararası piyasaların risk iştahındaki azalmaya birleştiğinde kullanılabilecek bir esnekliği, şimdi kullanmanın maliyetini bugünden hesaplamak gerekiyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
