|
 |
|
|
VİYANA DÜŞTÜ
Olağanüstü baskı sonucu Avusturya 'imtiyazlı ortaklık' talebinden vazgeçti. 'Yeni üyeleri hazmetme kapasitesi' vurgusu güçlendirilince, AB, Müzakere Çerçevesi Belgesi üzerinde anlaştı
Güven Özalp - Lüksemburg
Türkiye'nin müzakerelere başlaması konusunda saatler süren bir sinir savaşı yaşayan AB, bir yandan Avusturya'dan kaynaklanan kendi arasındaki sorunları halletmeye çalışırken öte yandan da Türkiye'nin köprüleri atma yönünde bir karar almaması için çift kanallı bir diplomasi yürüttü. Yürütülen bu diplomasi ise Türkiye'nin 40 yıldan fazla süredir beklediği AB kapısından içeri adım atmasını sağladı. Dönem Başkanı İngiltere'nin yoğun çabaları ve kararlılığı sayesinde Türkiye'de yeni bir dönemin ilk adımı dün Lüksemburg'da atıldı ve "hedefi üyelik olan" müzakerelere start verildi.
İtirazlarıyla görüşmeleri kilitleyen Avusturya, imtiyazlı ortaklık atfından geri adım atınca rahat bir nefes alan AB Dönem Başkanı İngiltere, bu kez de Türkiye'nin uluslararası örgütlerde AB üyelerine veto kullanmaması yönündeki atıfa yönelik itirazlarını aşmak için çabaladı. Tüm bu hengâmenin en şanslı ülkesi ise "karmaşadan sıyrılıp AB'den önemli bir vaat alan Hırvatistan" oldu.
17 Aralık korunmalı
Türkiye'ye tam üyelik yerine başka bir alternatif de sunulması gerekliliğini savunan Avusturya, bu yaklaşımını gün boyunca sürdürdü. İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw'un defalarca görüştüğü Avusturya Dışişleri Bakanı Ursula Plassnik, başlangıçta son derece katı bir yaklaşım sergiledi. Ancak diğer üye ülkelerin, "Müzakerelerin paylaşılan hedefi üyeliktir" yönündeki ifadesinin metinden çıkarılmasının 17 Aralık kararlarının ihlali anlamı taşıyacağı konusundaki tavırlarında ısrar etmeleri üzerine zor durumda kaldı.
Plassnik'e, "17 Aralık kararlarında Müzakere Çerçevesi'ne ilişkin olarak kullanılan ifadelerde eksiltmeye gidilemez. Bunlara ancak ekleme yapılabilir" mesajı hem teknik birimlerce hem de siyasilerce altı kalın bir şekilde çizilerek verildi. İkili görüşmelerin yanı sıra Avusturya Başbakanı Wolfgang Schüssel'le de sürekli dirsek temasında bulunan Plassnik, öğleden sonra yumuşama sinyali verdi.
Avusturya'nın yeşil ışık yakmasıyla Birlik'te Müzakere Çerçevesi'ne son hali verildi. Bu çerçevede metnin ilk paragrafında yer alan "Müzakerelerin paylaşılan hedefinin üyelik olduğu" yönündeki atıf korundu. Metinde herhangi bir alternatif çözüm ya da imtiyazlı ortaklıktan da bahsedilmedi. Buna karşılık hazmetme kapasitesine yönelik ifadeler "şişirildi" ve daha "gözle görülür" bir hale getirildi. Üyeliğe ilişkin ifadeler, "Aralık 2004 Konseyi'nde üzerinde anlaşıldığı gibi bu müzakereler AB Antlaşması'nın 49. maddesini temel almaktadır. Müzakerelerin paylaşılan hedefi katılımdır. Müzakereler ucu açık ve sonucu önceden kestirilemeyen bir süreçtir" şeklinde belirlendi. Bu aşamadan sonra Avusturyalı basın mensuplarına konuşan Plassnik'in, "Zor durumdayız. Metinde müzakerenin hedefine ilişkin ifade korunuyor. Yeni şartlar ya da imtiyazlı ortaklık talebimiz yok. Sadece hazmetme kapasitesine yönelik ifadelerin netleştirilmesini istiyoruz" yönündeki açıklamaları geri adımın ilk sinyallerini oluşturdu.
İlginç tesadüf
Plassnik, gerek İngiltere'nin gerekse ABD'nin Türkiye konusunda baskı yapmasından rahatsız olduğunu da net bir şekilde dile getirdi.
Bu arada Hırvatistan'a ilişkin olarak Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi Başsavcısı Carla del Ponte'nin "tam işbirliği" mesajı vermesiyle Plassnik'in açıklamalarının hemen hemen eşzamanlı olması da dikkat çekti.
Zorlu paragraf
İngiltere bir yandan Avusturya'nın talepleriyle uğraşırken öte yandan Türkiye'nin itirazlarını gidermeye çalıştı. Ankara'nın gün içinde belirginleşen en önemli itirazını Müzakere Çerçevesi'nin 5. maddesinde yer alan ve "Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelerinin uluslararası örgütlere üye olmasını engellememesi gerektiğine vurgu yapan" ifadeler oluşturdu.
Yapılan tartışmalar sonrasında paragrafta değişikliğe gidilmezken bunun nasıl algılanması gerektiğine ilişkin bir başkanlık açıklaması yapıldı.
Saat saat Lüksemburg maratonu
GÜVEN ÖZALP Lüksemburg
Avrupa Birliği dışişleri bakanlarının Türkiye konusundaki uzlaşma çabası, "geleneksel AB maratonlarından" birinin yaşanmasına neden oldu. Avusturya'nın itirazlarını kırmaya yönelik çabalara yoğunlaşılan 3 Ekim'de Lüksemburg'da yaşananlar Türkiye saati ile şu şekilde belirginleşti:
2 Ekim gece yarısı: Avusturya'da, AB'yle ilgili gelişmelere ilişkin değerlendirme yapmak için Bakanlar Kurulu düzeyinde temaslar yapıldı.
3 Ekim sabaha karşı: AB Dönem Başkanı İngiltere, Avusturya ve AB Komisyonu yetkilileri alt düzeyde görüşmeler yürüterek zorlukları aşmaya çalıştılar.
08.30: Troyka çalışmalara başladı.
10.00: İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw, Avusturya Dışişleri Bakanı Ursula Plassnik ve Rum Kesimi Dışişleri Bakanı Yorgo Yakovu'yla ikili görüşmeler gerçekleştirdi.
11.00: Straw, "Zor durumdayız" açıklaması yaptı.
11.15: 25'ler resmi formatta görüşmede bulundular.
12.00: Görüşmelere ara verilip ikili görüşmelere geçildi. Nihai metin için, çalışmalar başladı.
13.15: Hükümetlerarası Konferans için TSİ 18.00 olarak açıklanan saatte sapma olduğu açıklandı.
14.00: Resmi görüşmeler tekrar başladı. Ancak konu Türkiye değil Rusya'ydı. Straw ve Plassnik ikili görüşmeleri sürdürdüğü için toplantıya katılmadılar. Toplantı, İngiltere'nin Avrupa İşlerinden Sorumlu Bakanı Douglas Alexander başkanlığında yürütüldü.
14.30: Bakanlar çalışma yemeğinde buluştu. Bu sırada AB Türkiye'ye Müzakere Çerçevesi taslak metnini gönderdi. Türkiye de Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün konuşmasını Lüksemburg'a iletti. Temaslardaki ağırlık Müzakere Çerçevesi'nin 5. maddesine yoğunlaştı.
15.30: Avusturya Dışişleri Bakanı Ursula Plassnik, zor durumdayız açıklamasının ardından "Özel ortaklık ya da yeni şartlar söz konusu değil" açıklaması yaptı.
16.00: Hükümetlerarası Konferans'ın gerçekleşebilmesi için gerekli teknik hazırlıkların yapılması talimatı verildi.
16.30: Hırvatistan'a ilişkin oturum başladı.
17.00: Müzakere Çerçevesi'ne ilişkin tartışmalar tamamlandı.
17.15: Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi Başsavcısı Carla del Ponte, Hırvatistan'ın son haftalarda tam işbirliği içinde olduğunu söyledi.
21.30: AB dışişleri bakanları, Müzakere Çerçevesi Belgesi'ni resmen onayladı.
22.04: Straw, müzakere başlangıcını açıkladı.
01. 05: Gül, Lüksemburg'a indi.
01. 27: Hükümetlerarası konferans başladı.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
