|
 |
|
|
Hitch korkmayın!
İnsanlar kuşlardan kuşkulu, kuşların bundan haberi yok... Buyur ola kuş gözlemi altında kuş gribi testusuna bu hafta
Testus Cikcikus
Asya, Afrika ve Avrupa'nın kesiştiği yer olan Türkiye her yıl yüz binlerce kuşun konakladığı bir göç köprüsü değil midir? Sonbaharda, kışı geçirmek için Afrika'ya ve ilkbaharda kuzey ülkelerdeki üreme alanlarına göçen binlerce arı şahini, kara çaylak, Mısır akbabası, yılan kartalı, bozkır delicesi, tavşancıl, kerkenez, sumru, flamingo... Yüzlerce kuş türünün sayısız örnekleri burada konaklamaz mı? Avrupa Birliği'ne üye ülkeler, bizim gibi adaylar dahil, yabani kuş türleri ve onların yaşam alanlarını korumak zorundaymış. Türkiye'de bu görevleri yerine getirmek amacıyla Doğa Derneği tarafından bir kuş gözlem ağı kurulmuş. Her yıl bu günlerde göçmen kuşlar gözleniyor. Doğa Derneği dün ve bugün kutlanmakta olan Dünya Kuş Gözlem Günü'nün bu yıl Avrupa koordinatörüymüş. Avrupa'daki milyonlarca doğasever, bizim Doğa Derneği'nin koordinasyonu altında kuşların korunması için düzenlenmiş çeşitli etkinliklere katılmaktaymış. Bu yıl kuşlarla birlikte göçmekte olan bir şey daha var: Kuşku! Güneydoğu Asya'da başlayan, Rusya'ya kadar ulaşmış olan kuş gribi hastalığının yarattığı büyük kuşku... Kümes hayvanlarında başladığı sanılan bu grip türünün göçmen kuşlarla batıya taşınacağı ve yakın zamanda çok büyük bir salgının başlayacağı kuşkusu gündemin baş köşesine oturdu. Tıpkı birkaç yıl önceki SARS yani Akut Solunum Yetmezliği Sendromu korkusu gibi... Avrupa'da göçmen kuşların bırakacağı dışkıdan kuş gribine yakalanacakları düşünülen tavukların imhasına başlanmış. Bazı ülkeler tavukları açık alana çıkarmama kararı bile almış. İnsanlar kuşlardan kuşkulu, kuşların bundan haberi yok... Buyur ola kuş gözlemi altında kuş gribi testusuna bu kez de...
1- Yoksa dünya 1963 yapımı "Kuşlar" filminin terörünü yeniden yaşamaya mı hazırlanıyor? Filmin konusu Kaliforniya'nın Bodega sahiline saldıran farklı türlerden kuşların yol açtığı terör üzerine kurulmuş. San Francisco'da bir evcil hayvan dükkanında başlayan film bir doğum günü kutlaması sırasında kuşların saldırıya başlamasıyla sürer... "Hitch kuşkusuz" filmin yönetmenini bildiniz. Alfred Hitchcock. Peki öykü kimden, "hitch korkmadan" hatırlayabilecek misiniz?
a. Agatha Christie
b. Daphne du Maurier
c. Bram Stoker
d. Stephen King
2- Avrupa Birliği ülkelerinde geçen 10 yılda köyler ve kırsal alanlardaki kuşların sayısı azalmış. Bu azalmanın en önemli nedeni kuşların yaşam alanlarının kaybolması. 2005 yılındaki Dünya Kuş Gözlem Günü bu soruna dikkat çekebilmek için "Her köy bir kuş cennetidir" sloganını seçmiş. Peki Avrupa'da kuşların yüzde kaçı yok olmuş?
a. Tümü
b. Yarısı
c. Yüzde yetmişi
d. Sadece göçmen kuşlar uğruyor.
3- Kuşların göçü yaklaşık 100 günde tamamlanıyormuş. Konforlu taşıt araçlarında bile böylesine uzun yolculuğu göze alamayız çoğumuz ama kuşlar göçüyor. Küçük kırlangıçlar, dev kartallar göçmek zorunda çünkü katalitik sobaları, radyatörleri yok. Neyse ki kuşlar doğal bir avantajdan yararlanarak bu uzun yolculuğu olabildiğince kolaylaştıracak bir önseziyle termalleri takip ediyor. Termal ne peki?
a. Yalova'da kaplıca
b. Dünyanın kuşbakışı görüntüsü
c. Güneş ışınlarının toprağı ve toprağın üzerindeki hava katmanlarını ısıtması sonucu hava, "termal" diye adlandırılan sütunlar halinde yükselir. Vücutlarının büyüklüğü nedeniyle, küçük ötücü kuşlar gibi yağ depolamayan yırtıcı kuşlar, geniş kanatlarının yardımıyla termallerden faydalanarak yükselir ve bir sonraki termale bir planör gibi süzülerek uçuşlarına devam eder.
d. Hiçbiri
4- "Biz ki İstanbul şehriyiz, Seferberliği görmüşüz: Kafkas, Galiçya, Çanakkale, Filistin, vagon ticareti, tifüs ve İspanyol nezlesi, bir de İttihatçılar, bir de uzun konçlu Alman çizmesi 914'ten 18'e kadar yedi bitirdi bizi..." Nazım Hikmet, tabii. Hangi şiir?
a. "Çocuklar Ölebilir Yarın"
b. "Ben Senden Önce Ölmek İsterim"
c. "Kuvâyi Milliye"
d. "Çocuklarımıza Nasihat"
5- "Epidemi" salgın hastalığın Frenkçesi. Peki şimdi bir de "pandemi" çıktı. SARS hastalığı bir pandemi imiş. Kuş gribi pandemiye dönüşebilirmiş. Neymiş?
a. Pandora'nın kutusundan çıkan bir hapşırık
b. Geniş bir coğrafi alan üzerinde yayılan, global epidemi. 1918'deki İspanyol nezlesi bir pandemiydi.
c. Hastalığın son deminden önceki aşama
d. Hiçbiri
6- SARS virüsü kuş gribininkinden farklıydı. H5N1 no'lu kuş gribi virüsünün neden olduğu hastalık ile SARS sendromu arasında ne fark var?
a. SARS kentlerde çıkmıştı. İnsana bulaşıyordu. Kuş gribi kırsal alanda çıktı. Kümes hayvanlarına bulaşıyor.
b. SARS insandan insana bulaşıyordu. Kuş gribinde henüz insandan insana geçme yok.
c. SARS sağlık bakanlıklarının sorumluluğu altındaydı. Kuş gribinde tarım bakanlıkları da devrede.
d. Hepsi
7- Peki, pnömoni yani zatürree ile kuş gribinin temel farklılığı neymiş?
a. Normal olarak pnömoni bakteri, kuş gribi virüs kaynaklı
b. Bazı gözlemciler kuş gribinin SARS sendromu gibi virütik bir pnömoni türü olduğunu duyurmuştu. Fark yok.
c. Hastalık solunum yoluyla bulaşıyor.
d. Hepsi veya hiçbiri
8- Gözlemcilere göre kuş gribini taşıyan göçmen kuşun hangisi olduğu kestiriliyormuş?
a. Akbaba
b. Leylek
c. Yaban kazı
d. Pelikan
9- Aşağıdakilerden hangisi kuş gribiyle ilgili güncel konular?
a. Henüz aşısı bulunamadı.
b. SARS sendromunda olduğu gibi kuş gribinde de ülkeler hazırlıksız yakalandı.
c. Tavukçuluk tesislerinde çalışanlar maske takmalı, eldiven giymeli. Ellerini sıkça yıkamalı.
d. Tavuk etinin yenmesiyle hastalık bulaşmıyor.
e. Hepsi veya hiçbiri
10- "Kuş gözlemcisi" diye kuşları gözlemeyi kendine hobi edinmiş kişilere denir. Dünyanın pek çok yerinde kuş gözlemciliğine merak sarmış milyonlarca insan yaşıyor. Mevsimine göre bir sulak alan, bir orman, dümdüz bir bozkır hatta büyük bir şehrin tam ortası kuş gözlemcisinin seçtiği yer olabilir. Peki, kuş gözlemek için ne gerekir?
a. Bir çift göz
b. Dürbün
c. Kılavuz kitap
d. Not defteri
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
