|
 |
|
|
Sebze yemeden savunma olmaz
Vitamin açısından zengin olan kış sebzeleri savunma mekanizmalarını güçlendirerek vücudu çeşitli hastalıklara karşı koruyor
tkumeli@milliyet.com.tr
Kışın vücudumuzun direnci düştüğü için vitamin ihtiyacımız iki kat artıyor. Kış sebzeleri ise vitamin açısından çok zengindir. Sebzelerde bulunan antioksidanlar (A, C, E vitaminleri ve selenyum gibi mineraller, oligosakkaritler, alkol ve fenoller gibi bazı maddeler) hastalıklara karşı vücudun savunma mekanizmasını güçlendiriyor. Ayrıca sebzeler, içerdikleri posa ile bağırsak faaliyetlerine yardımcı olurken kabızlığı engelliyor ve uzun süre tok kalmamızı sağlıyor.
Bağışıklık sistemimizde önemli bir rolü olan C vitamini vücutta depolanmadığı için her öğün alınması, özellikle sigara içenlerin daha fazla C vitamini almaya özen göstermesi gerekiyor. Çünkü vücutta C vitamini eksikliğinde halsizlik, çabuk yorulma ve hastalıklara yakalanma riski artıyor.
Brokoli bir vitamin deposudur
Ayrıca lahana, karnabahar, ıspanak, marul, pazı, roka, pırasa, soğan, sarmısak gibi kış sebzeleri kanser ve kalp-damar hastalıkları riskini azaltıyor. Sarmısak, soğan, turp ve şalgam gibi sebzelerdeki kükürtlü bileşikler ise kan yağlarının (kolesterol) ve yüksek tansiyonun düşmesinde etkili. Brokolinin yüzde 56, brüksellahanasının yüzde 29, lahananın yüzde 70, karnabaharın yüzde 70 oranında kanser ve kalp-damar hastalığı riskini azaltması içerdikleri glikosinolat maddesine bağlı.
Brokoli: Mineral ve demir eksikliğini gideren brokoli vitamin deposudur. Antikarsinojenik (kansere karşı koruyucu) etkisi yüksek, kalsiyum açısından zengin, dolayısıyla kemik erimesine karşı koruyucu, lif oranı yüksek bir besindir. Enginar: Kan şekerini dengelemede, kandaki üre ve kolesterolün düşürülmesinde ve karaciğer detoksunda çok etkili bir sebzedir.Sarmısak: Yüksek tansiyon ve kalp hastalığı riskini azaltır. Bağışıklık sistemini güçlendirici etkiye sahiptir.
Lahana bağırsak kanserinden korur
Maydanoz: C vitamini ve demir deposudur. Böbrekleri temizleyici, kan şekerini dengeleyici ve kansere karşı koruyucu etkiye sahiptir.Kereviz: Antioksidan ve sindirim sistemini rahatlatıcı etkiye sahiptir. Kerevize özel kokusunu veren fitalid adlı maddenin kandaki stres hormonunu azalttığı, bu yolla damarların gevşemesini ve tansiyonun düşmesini sağladığı, ayrıca kolesterolü de düşürdüğü belirtiliyor.Lahana: Beyaz lahana en iyi toksin atıcıların başında yer alıyor. İçerdiği antioksidanlar sayesinde bağırsak kanserine karşı koruyucu özelliği vardır. Düşük kalorili, A,B ve C vitaminleri açısından zengin, bol posa içeren ve tohumları idrar söktürücü özelliğe sahip bir bitkidir. Kırmızıbiber: Karotenoidler, flavonoidler, esans yağları ve bol C vitamini içeren kırmızıbiberin yüksek tansiyonu ve kolesterolü düşürdüğü biliniyor.
Pırasa böbrek taşlarını engeller
Karnabahar: Karnabahar hem enfeksiyonlara karşı etkin hem de antibakteriyel özellikte birçok aktif madde içeriyor. Özellikle kronikleşmiş idrar yolları enfeksiyonlarında bilinen en etkili sebzedir. İçerdiği bol miktarda fosfor, özellikle osteoporozu önleyici ve kemik oluşumunu destekleyici etkiye sahiptir.Pırasa: Potasyum, kalsiyum, demir ve fosfor bakımından oldukça zengindir. E, C, B1, B2 ve A vitamini içeriği yüksektir. Pırasa böbrek taşlarının oluşumunu engelleyici etkin maddelere sahiptir. İçerdiği posa sayesinde kabızlıkta tercih edilen sebzeler arasındadır.Ispanak: Başta demir olmak üzere çeşitli mineral tuzları ile A ve C vitaminleri açısından zengin olan ıspanak çok değerli bir besindir. Mide, karaciğer ve pankreas salgılarını uyarır. Ispanakta, demir dışında magnezyum, fosfor, iyot ve vücudun dengesini koruyan mineraller bulunur.Havuç: A vitamininin ön maddesi olan karotenleri içerir. Bu maddenin aktif hale geçmesi için havuçlu salataların mutlaka yağıyla yenmesi gerekir.
| Ne zaman yemeli? | | Şimdi tam zamanı | Yakında tezgahta | Mevsim geçmek üzere | | Ekim | Pırasa, karnabahar | Kereviz, ıspanak, lahana | Taze ceviz, taze fındık, kabak, biber, patlıcan | | Kasım | Lahana | Balkabağı, brüksellahanası | Fındık turpu | | Aralık | Kestane, balkabağı | Pazı, pırasa, kereviz | Roka | | Ocak | Brüksellahanası, pırasa, kereviz | Pazı | Semizotu | | Şubat | Pırasa, kırmızı turp, pazı | Kuşkonmaz, fındık turpu, roka | Kestane, soğan, lahana | |
haftanın besini
Sonbaharda taze ceviz ve taze fındık
Ceviz hem taze hem de kuru tüketilebilir. Sonbaharda vücudun ihtiyacı olan besin öğelerini içerir. C vitamini, B1, B6 ve E vitaminleri açısından da zengin besinlerdendir. 100 gram ceviz 670 kalori verir. Posasının çokluğu nedeniyle bağırsakların iyi çalışmasını sağlar. Yüksek oranda B vitamini içerdiği için sinir sistemini onarır. Kronik yorgunluk sendromunda önerilir. Çünkü beden karbonhidratları enerjiye çevirmek için B vitamini kullanır. Ceviz çok az şeker içerdiğinden şeker hastalarının rejiminde de yer alır. Kolesterolü düşürdüğü ve kalp sağlığı açısından da yararlı olabileceği klinik araştırmalarla saptanmıştır.
Fındığın ise protein içeriği yüzde 8,2 olarak bulunmuştur.
Bu değer bitkisel kaynaklı proteinler için önemli sayılıyor. İncelenen fındık çeşitlerinde ortalama yağ oranı yüzde 62,7 olarak saptanmıştır. Bu yağın, yağ asitleri bileşiminin yüzde 82'sini oleik asit oluşturur. Son yıllarda yapılan çalışmalarda fındıkta çok yüksek düzeylerde bulunan tek çift bağlı doymamış yağ asidi oleik asidin kanda kolesterolün yükselmesini önlediği ve böylece kalp-damar hastalıklarına karşı koruyucu etki gösterdiği belirtiliyor.
haftanın öğüdü
Hangi tatlıyı tercih edelim?
Sonbaharda havaların soğumasıyla, tatlıya ihtiyacımız gittikçe artar. Tatlı ihtiyacımızın artması kilo almamızı sağlar, bu nedenle sağlıklı seçimler yapmalıyız. Böylece hem lezzetten hem de sağlığımızdan vazgeçmemeliyiz. Tatlı tüketmek istediğinizde çikolata, tereyağı, krema eklenmiş tatlıları yerine meyveli tatlılar ya da az yağlı sütten hazırlanmış sütlü tatlıları tercih etmeliyiz.
Bir öneri
Taylight elmalı tatlı
Malzemesi (1 kişilik): 1 orta boy elma, bir tutam tarçın, 1 tatlı kaşığı kadar dövülmüş ceviz, 1 top diyet dondurma.Hazırlanışı: Elmanın kabuklarını soyduktan sonra yatay olarak ortadan ikiye ayırın, üstüne tarçın serperek fırınlayın. Piştikten sonra dövülmüş ceviz serpin. Diyet dondurmayla beraber servis yapın. (Bu tatlının 1 porsiyon için toplam enerji değeri 120 kilokaloridir.)
|
|
|

|