|
Nobel nedir?
HER şeyin uzmanı olur da "Nobel"in uzmanı olmaz mı?
Ömrünün yarısını İsveç'te geçiren Demir Özlü de bize göre "Nobel" uzmanı...
Geçen günlerde "Orhan Pamuk Nobel alıyor" muhabbetinin yapıldığı günlerde, hatta bazılarının "Aldı, gitti" dediği günlerde, Demir Özlü, Melih Aşık'ın köşesinde kestirip attı:
"Orhan Pamuk aday değil ki, alsın!"
Dediği çıktı...
***
GEÇEN gün Demir'le beraberdik, "Demir" dememizi hoşgörün, çünkü o bizim 50 yıllık arkadaşımızdır; aynı lisede okuduk, zaman zaman bazı konularda ayrı düşünsek bile, arkadaşlığımızı hiç bozmadık...
Evet, geçen gün, Demir Özlü'yle "Nobel"i konuştuk. Uzun uzadıya anlattı; "dinamit"i icat eden Alfred Nobel, bunun insanlık için ne büyük bir tehlike olduğunu anlayınca, savaşları önlemek düşüncesiyle çeşitli dallarda Nobel ödüllerini koymuş... Barış'tan, Edebiyat'a kadar...
***
ÇOĞUNUN almak için can attığı Nobel ödülünü Fransız yazar ve düşünür Sartre niçin reddetmişti?
Demir Özlü, "Ben bunu Kitap-lık dergisinin Eylül 2005 tarihli sayısında da açıklamıştım" dedi... (x)
Ve anlattı:
"Sartre'ın Nobel Edebiyat Ödülü'nü reddetmesinden derin bir mutluluk duymuştum. Kendi yazarlığına da, etkisine de güvenen yüce bir tavırdı. Gençlik yıllarında hayranlık duyduğum yazar, ayrıca bu davranışıyla da benim hayranlığımı doğruluyordu. Sartre'ın ret mektubunu hâlâ tam olarak açıklayamıyorlar. İki gerekçe belirgin oluyor: kurumlaşmamak, kalıplaşmamak istemi. Bu onun sonsuz özgürlük istemine aykırı düşmekteydi. İkincisi: İsveç Kraliyet Akademisi'nin üyelerini küçük görmesi. Gerçekten de bu akademinin üyeleri, birçok akademide olduğu gibi, -bir iki tanesi dışta tutulursa- ortanın altında yazarlardır. Kurumlaşmaksa -hem akademi kurumu, hem de verilen ödül- statuquo ile bağlantılar kurmaya başlamak tehlikesini taşır."
***
DEMİR Özlü'nün tavrından "Nobel" ödüllerine pek sıcak bakmadığı da anlaşılıyordu.
Sartre'ın Nobel'i reddedişini belirtirken söyledikleri, onun tavrını belli ediyordu:
"Sonuçta Nobel Vakfı'nın parası, dinamiti bulan Alfred Nobel'in büyük payına sahip olduğu Bosfors silah fabrikasının kârından gelmektedir. Tarafsız ülke İsveç'in en eleştirilecek yanı, bu teknolojiyi durmadan geliştiren silah fabrikalarıdır."
Demir Özlü, Nobel ödüllerine böyle bakıyor...
***
İNSANLARIN ikiyüzlülüğü burada da belli değil mi?
Hem barışa hizmet edenler için "ödül" koyacaksın, bu ödülün parasını da "Silah fabrikasının kârından vereceksin..."
O silahlar kime satılıyor, kimlere satılıyor, niçin satılıyor?
Herhalde namlularından barış güvercinleri uçursunlar, kırmızı karanfiller atsınlar diye değil...
Galiba İtalyan bir yazarın kitabının adı "Şu Köpek Dünya" idi.
———————
(x) Kitap-lık dergisi, söyleşi Murat Yalçın, Eylül 2005.
h.pulur@milliyet.com.tr
|
|