|
 |
|
|
Pamuk'la yatıp kalkan Amerikan gençleri
ABD'de yapımı süren "Yaratılış Müzesi", insanlığın varoluş macerasını İncil'le açıklayıp atalarımızla dinozorların bir arada yaşadığı bir dünyayı hayal ediyor
Meraklısıysanız zaten ince ince okuyor, pür dikkat dinliyorsunuzdur; meraklısı değilseniz de, kopartılan gürültüden büsbütün uzak kalmamışsınızdır eminim.
Şimdi bir de benim, Orhan Pamuk hakkında "Türklüğü alenen aşağılamak" suçundan dava açanların mı, bu davayı savunanların mı, yoksa davaya karşı görünüp de Pamuk'un Nobel'i almamasına keh keh sevinenlerin mi daha gülünç, daha hazin bir tablo oluşturdukları konusunda yazmamın alemi yok.
Ama belki bu tabloya farklı bir açıdan bakabiliriz birlikte. Pamuk ile yatıp kalkan Amerikan gençlerinin perspektifini yakalamaya çalışabiliriz.
Dersimiz, "Kara Kitap"...
Bir yazarla yatıp kalkmanın ne demek olduğunu en iyi bilen, onun tutkun okurlarıdır.
Başınıza gelince, anlarsınız. Kafanızın içinde bir yazarın kelimeleriyle konuşmaya başlamışlığınız; adımlarınızı bir romanın ritmine uydurarak, sayfadan fırlamış bir kahraman edasıyla ortalıkta dolaşmışlığınız; rüyalarınızı bir hikayenin imgelerine açmışlığınız varsa, bilirsiniz.
Tabii, bir yazarla yatıp kalkmanın diğer bir yolu da, o yazarı çalışmak...
Neyi nasıl yazdığını, neyi niçin anlattığını, hangi dünyadan hangi dünyaya uzandığını, o dünyayı nasıl parçalayıp yeniden kurduğunu incelemek. Yazdıklarının öğrencisi olmak. Onu tekrar tekrar, dura dura, ders gibi okumak; tartışmak; hakkında yazmak.
İşte ABD'de de Orhan Pamuk ile böyle bir ilişki yaşayan binlerce genç var. Dersleri "Kara Kitap" olan gençler bunlar. Ya da "Beyaz Kale" ya da "Kar" ya da...
Kampüslerin favorisi
ABD çapında, üniversitelerin son 4-5 yıllık ders programları üzerinde bir araştırma yaptım. Bu dönem zarfında, en az 60 Amerikan üniversitesinde, 80'den fazla profesörün 100'den fazla dersinde Pamuk'un kitap ya da makalelerinin "zorunlu" ya da "önerilen metin" olarak okutulduğunu saptadım.
Aktardığım rakamların fazlası yok, eksiği ise eminim vardır. Zira unutmayın ki, ABD'deki toplam üniversite sayısı 6 binden fazla.
Doğrusu, ABD'de Pamuk'u okutmayı seçen bunca hoca olması, yazdıklarına bunca okulun müfredatında rastlamam şaşırtmadı beni.
Zira Pamuk, sadece Türkiye'nin dünyada tınlayan birkaç sesinden biri değil; aynı zamanda, çağdaş edebiyat deyince global akla ilk düşen isimlerden. Tabii, bu titreşim alanının merkezlerinden biri de üniversiteler.
Beni şaşırtmayanlar
Öyle ya, Michigan'daki Grand Valley State Üniversitesi'nde Profesör Michael Websler'ın "Dünya Edebiyatı" dersinde "Benim Adım Kırmızı"yı okutmasından daha doğal ne olabilir ki?
Ya da Iowa Üniversitesi'nde Christopher Merril'in "Günümüz Uluslararası Edebiyatı" dersi verirken "Kar"a başvurmasında?
Denver Üniversitesi'nde Brian Kiteley'nin "Tarih ve Edebiyat" dersinde "Beyaz Kale"yi; North Dakota Üniversitesi'nde Michael Beard'ın "İslam Dünyası Edebiyatı" başlığı altında "Benim Adım Kırmızı"yı; New York Şehir Üniversitesi'nde Michael Skafidas'ın "Hayat Yazımı" dersinde "Yeni Hayat"ı; Lehigh Üniversitesi'nde Amardeep Singh'in "Ortadoğu Edebiyatlarında Tartışma ve Diyalog" kapsamında "Beyaz Kale"yi müfredata katmasına da hiç şaşırmadım.
Elimdeki listenin, "hayret etmediklerim" kısmı uzun mu uzun. Özeti şu: ABD'nin dört yanında, onlarca üniversitedeki "çağdaş edebiyat" derslerinde Pamuk'un da yeri var.
Politikadan mimariye...
Araştırmamın sonucu, yine de bir yönüyle şaşırttı beni. Bu, Pamuk'un okutulduğu derslerin başlıklarıydı, yansıttıkları geniş yelpazeydi.
Meramımı anlatmak için, Pamuk'un kitap ya da makalelerinin okutulduğu üniversiteler ile derslerin "tadımlık" bir listesini sunuyorum size. Amerikan gençlerinin hangi konuları, Pamuk'la yata kalka öğrendiğinin (kimilerimize ibret) resmidir:
Kaliforniya Üniversitesi-Berkeley: "Müslümanlar, Hıristiyanlar, Yahudiler ve Seyahat Edebiyatı"Carleton Koleji-Minnesota: "Estetik"Illinois Üniversitesi-Chicago: "Ortaçağ Mimarisi"Michigan Üniversitesi: "Modernitenin Yıkıntıları"New York Üniversitesi: "Benliğe Karşı Devlet"Amherst Koleji: "Dünya Politikası"Dayton Üniversitesi: "Batı ve Dünya"Kaliforniya Üniversitesi-Santa Cruz: "Minyatür Geleneği"Brandeis Üniversitesi: "11 Eylül'ün Kökleri ve Sonrası"Pennsylvania Üniversitesi: "Dünya Tarihi"Teksas Üniversitesi: "Çağdaş Ahlaki Meseleler"Massachussetts Teknoloji Enstitüsü: "Sosyal Teori ve Analiz"New Mexico Üniversitesi: "Avrupa ve Balkanlar"Georgetown Üniversitesi: "Karadeniz Bölgesi Politikaları"Humboldt Eyalet Üniversitesi: "İslami Parşömen"
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
