|
 |
|
|
2006 programında cari açık tahminlerinin gerçekçiliği
Sayın Maliye Bakanı'nın 28 Ekim tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu'na yaptığı sunuş yayımlandı. Doküman 2006 bütçesini incelemeye imkan verecek önemli bilgileri içeriyor. 2006 bütçesinin 2005 yılına kadar kullanılan Konsolide Bütçe tanımına uygun olarak hazırlanmış hali karşılaştırmalı olarak verilmiş.
Ayrıca yeni Merkezi Hükümet Bütçesi tanımına uygun olarak hazırlanan 2006 ödenekleri ile birlikte 2005 yılı başlangıç kesintili ödeneklerini de içeren bir tablo daha var. Bu yeni veriler saydamlık açısından ilk yapılan açıklamalara göre önemli bir ilerleme.
Yeni tanım
Ancak 2006 yılına başladığımızda bütçe gerçekleşmeleri Merkezi Hükümet Bütçesi tanımına göre yayımlanacak. Kamuoyunun, önümüzdeki yıl bütçe performansını takip edebilmesi bakımından, yeni tanıma uygun 2005 bütçe büyüklüklerinin sadece ödeneklerinin değil yıllık ve aylık gerçekleşme rakamlarının da yayımlanması gerekiyor. O zaman gerçekleştirilen bütçe reformunun saydamlık boyutu önemli ölçüde sağlanmış olacak.
Bütçe sunuş dokümanının içerdiği bilgileri tek bir yazıda incelemek mümkün değil. Bu nedenle birkaç yazımı bu konuya ayıracağım. İlk olarak dokümanda açıklanan hükümetin dış denge büyüklüklerine ilişkin tahminlerinin üzerinde durmak istiyorum.
10 milyar dolar sapma
Hükümetin 2005 yılına ilişkin dış denge ile ilgili yıl sonu tahminleri bu yılın başında 11.1 milyar dolar olması programlanan cari açığın 21,3 milyar dolara çıkacağını öngörüyor. 10 milyar dolarlık bu sapma ithalatın bu yıl beklenenden çok daha hızlı artmasından kaynaklanıyor.
Ancak bu yılın ilk sekiz ayında gerçekleşen dış denge rakamları Hükümetin bu son tahminlerinin de tutmayacağı yönünde güçlü işaretler taşıyor. Yılın ilk sekiz ayında 2004 sonuna göre dış denge rakamlarında geçekleşen artışla, yeni tahminlere göre son dört ayda beklenen artışları karşılaştırdığımızda, Hükümetin 2005 yılı tahminlerinin hala iyimser olduğu dikkati çekiyor.
Sekiz ayda 5 milyar dolar artan cari açığın son dört ayda sadece 600 milyon dolar artarak 21,3 milyar dolar seviyesinde kalması pek mümkün görünmüyor.
Eylül ayında beklenen dış ticaret rakamları, yıllık cari açığın yıl sonu için öngörülen seviyeye Eylül sonunda ulaşmasının kuvvetle muhtemel olduğunu gösteriyor. İlk sekiz aydaki eğilimler sürerse 2005 yılında ihracatın 73,5 milyar dolar, ithalatın117 milyar dolar, dış ticaret açığının 43,5 milyar dolar olabileceği görülüyor. Bu durumda cari açık yıl sonunda 21,3 milyar doların 1 milyar dolar kadar üstüne çıkabilir.
2006 yılı hedeflerine baktığımızda ise hem ihracat, hem de ithalat artışının 2005 yılına göre hız kesmesinin beklendiği görülüyor. Oysa her iki yılda da GSMH büyümesi yüzde 5 olarak öngörülüyor. Aynı büyüme hızlarında ithalatın daha düşük artması yani ithalatın büyümeye olan esnekliğinin düşmesi için önümüzdeki yıl petrol fiyatlarının düşmesi, TL nin yabancı paralar karşısında değer kazanma eğiliminin tersine dönmesi gerekiyor.
Öngörü gerçekçi değil
Programın bu büyüklüklere ilişkin varsayımları henüz daha açıklanmadı. Ancak uluslararası kuruluşların tahminleri petrol fiyatlarında önümüzdeki yıl önemli bir düşme beklentisini içermiyor. Diğer taraftan TL'nin yabancı paralar karşısında hızlı değer kaybetmesi önümüzdeki yılın yüzde 5'lik enflasyon hedefi ile tutarlı olmayacaktır.
Sonuç olarak 2006 yılına ilişkin diğer makro ekonomik büyüklüklerle ilgili hedefler ve 2005 yılı tahminlerinin muhafazakarlığı dikkate alındığında 2006 dış denge öngörüsü gerçekçi görünmüyor.
Mevcut politikalarda değişiklik öngörmeyen 2006 programı ile dış açığı kontrol etme olasılığı çok düşük. Önümüzdeki yılda da cari açığın beklentileri aşması ve buna bağlı olarak Türk ekonomisi ile ilgili risk algılamalarının artması kuvvetle muhtemel.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
