|
 |
|
|
2005 bütçe performansı göründüğü gibi mi?
Hükümetin bu yılın bütçesi ile ilgili gerçekleşme tahminleri sene başında Gayri Safi Milli Hasıla'ya (GSMH) oran olarak yüzde 5,7 olması hedeflenen faiz dışı fazlanın sene sonunda 6,6'ya yükseleceğini, toplam bütçe açığının ise yüzde 6,1'den yüzde 3,0'e gerileyeceğini gösteriyor. İlk bakışta bu rakamlar 2005 yılında maliye politikası açısından çok başarılı olduğu izlenimini veriyor. Ancak bütçe rakamlarının detaylarına bakıldığında durumun göründüğü kadar iyi olmadığı ortaya çıkıyor.
Faiz dışı harcamaların içinde cari transferlerin başlangıç ödeneklerini 3,2 milyar YTL aşması dikkat çekiyor (Tablo, 3. sütun). Bu, hükümetin sosyal güvenlik açıklarının kapatılması yönünde adım atmamasının ve artan tarım sübvansiyonlarının bir sonucu.
Bozulma sürecek
Hükümet bunu yatırım, mal ve hizmet alımı, personel ve borç verme giderlerini yıl başında programlanan değerlerin altına çekerek ve yedek ödenekleri kullanarak telafi edeceğini düşünüyor. Oysa ilk dokuz aydaki gerçekleşmeler, kısılması düşünülen giderlerde geçen yıla göre önemli artışlar olduğunu gösteriyor.
Bu yılın son üç ayında yapılacak harcamaların toplam içindeki payı 2004 yılı ile karşılaştırmalı olarak tablonun 4. ve 5. sütunlarında yer alıyor. Son üç aydaki harcamaların yıl toplamı içindeki payının geçen yılın oldukça altında kalması öngörülen tasarrufların esas itibariyle son üç ayda olacağını ve henüz gerçekleşmediğini gösteriyor.
Diğer taraftan sosyal güvenlik açıklarının kapatılması için yedek ödeneğin tamamının kullanılması ve büyüme dostu olan, hizmet kalitesini belirleyen yatırım, mal ve hizmet alımı gibi kalemlerden kesinti yapılması, mali uyumun kalitesindeki bozulmanın bu yıl da süreceğini gösteriyor.
İade mi yapılacak?
Gelirlere baktığımızda ise vergi dışı gelirlerin başlangıçta öngörülenden 3,5 milyar YTL daha düşük gerçekleşeceği dikkati çekiyor. Son üç ayda bu kalemden yapılacak tahsilat oranının eksi olması, yıl sonu tahmininin ilk dokuz ayda gerçekleşen tahsilattan düşük olması demek.
Aynı sorun alınan bağış ve yardım kaleminde de var. Acaba bu kalemlerde iade mi yapılacak? Sermaye gelirlerinin tahsilatının yüzde 92,1'inin son üç ayda olması ise öngörülen artışın yıl sonunda Telekom hisse satışından gelecek gelirlere bağlandığını gösteriyor.
Vergi gelirlerinin ise sene başındaki hedefi 6,5 milyar YTL aşması bekleniyor. Bunun da son üç ayda vergi toplama çabasında önemli bir artışla gerçekleşmesi öngörülmüş. Geçen yıl vergi gelirlerinin yüzde 28'i son üç ayda toplanırken bu yıl bu oranın yüzde 31 olacağı tahmin edilmiş.
Sonuçta toplam gelirlerin başlangıca göre 4,5 milyar YTL artması öngörülüyor. Oysa faiz dışı giderler artmıyor. Faiz giderleri ise öngörülerin 10 milyar YTL altında kalıyor.
Doğalgaz zammı
O zaman vergiler neden bu kadar artırılıyor? Çünkü açıklanan gelir tahminlerinde, faiz dışı fazla tanımına dahil olmayan gelirler var. Faiz gelirleri, kamu bankalarından alınan temettüler ve Telekom özelleştirme gelirlerini düşmek gerekiyor. Bunların toplamı 8,1 milyar YTL'ye ulaşabilecek. Bu durumda program tanımlı faiz dışı bütçe fazlasının yıl başında öngörülenden 780 milyon YTL, GSMH'ye oran olarak da 0,2 puan daha düşük olacağı anlaşılıyor. Bu dengeye de son üç ayda harcamalarda yapılacak kesintiler ve gelir artırma çabaları ile ulaşılması öngörülmüş. Somut bir önlem yok.
Bütçedeki bu sapmanın telafisi için ise KİT zamlarına yükleniliyor. Bayram değil seyran değil, bu doğalgaz zammı nereden çıktı diyenlerin bütçeye daha dikkatli bakması gerekiyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Üniversite reformu gündeme geliyor
ÜNİVERSİTE reformu tıkandı. Çünkü reformu hük... | |  | Çetin ALTAN | | Zaman bir tren katarı, yolcuları acayip...
Bayramlar geçip giden yılların değişmez istas... | |  | Fikret BİLA | | Ecevit'e göre, gelişmeler bağımsız 'Kürt devleti'ne gidiyor
Eski Başbakan Bülent Ecevit'e göre, KDP lider... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Yeni üniversiteler, yeni ilçeler geliyormuş
Onlarca yeni üniversite ve onlarca yeni il ve... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | İnşaat sektörü nereye?
Birçok sektör 2005 yılında geçen yıla göre ya... | |  | Sami KOHEN | | Paris'in öbür yüzü...
PARİS "ışıklar şehri" olarak tanınır. Canlıdı... | |  | Faik ÖZTRAK | | 2005 bütçe performansı göründüğü gibi mi?
Hükümetin bu yılın bütçesi ile ilgili gerçekl... | |  | Derya SAZAK | | Elif'in bayramı
Bugün bayram çocuklar... Barış Manço'nun şark... | |  | Meral TAMER | | Sadece turist değil, Türkler de kaçıyor!
Gazeteciliği aşkla yapıyorsanız, kıdeminiz ar... | |  | Ece TEMELKURAN | | Çocuklar, Kurtlar, Bayramlar
Mahmutpaşa işi bayramlık giysileriyle gecekon... | |  | Güngör URAS | | Kuş gribi geldi, kıyamet koptu; gitti, 'ses yok'
Kuş gribi geldi. Manyas Gölü kenarında "salma... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Asker bir türlü gerilim yaratmıyor!
Toplumumuzda son derece ilginç bir kesim vard... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
