|
Uluslararası piyasaların beklentileri üzerinde yüzen bütçe
Türkiye son beş yıldır kamu kesiminde GSMH'nin yüzde 6,5'i seviyesinde faiz dışı fazla hedefliyor. Bu uluslararası standartlara göre çok yüksek oran neden bu kadar uzun sürdü?
Ekonomide yapı güçlendikçe piyasaların daha düşük faiz dışı fazladan duydukları endişe azalır. Siyasi istikrarın artması, yolsuzlukların azalması ve bürokrasinin kalitesinin artması kurumsal yapının güçlenmesinin göstergeleridir. Tek parti iktidarı siyasi istikrarı artırırken, kamu alım satımlarında yaşanan saydamlık eksiklikleri çok da olumlu işaretler vermiyor.
Mali uyum kalitesi
Diğer taraftan personel ve transfer harcamalarının yapısal reformlarla kalıcı biçimde azaltılmasına dayanan bir mali uyum süreci, vergileri artırarak veya yatırımları kısarak gerçekleşen bütçe dengesinden daha büyüme dostu olarak algılanıyor. Son birkaç yıldır faiz dışı harcamaların GSMH'deki payını artırırken, bunu vergilerdeki artış ve düşük kamu yatırımları seviyelerinde kalarak dengelemeye çalışıyoruz.
Kurumsal güçlenme ve mali uyumun kalitesindeki artışlarla desteklenmeyen mali uyum faiz dışı fazlanın düşürülmesi için uygun ortamı yaratamıyor. Bu açıdan bakıldığında 2006 bütçesi radikal bir dönüşümü içeriyor mu?
Eski konsolide bütçe tanımına uygun 2006 verilerine göre önümüzdeki yılda da faiz hariç harcamaların GSMH'ye oranı artacak. Transfer ve yatırım dışındaki tüm harcamalarda artış söz konusu. Cari transferlerde GSMH'nin yüzde 0,4'ü oranında azalış öngörülüyor.
Bütçenin yumuşak karnı
Beklenen iyileşmenin büyük ölçüde bu yıl çıkarılan sosyal güvenlik affından gelecek gelirlere ve sağlık harcamalarının etkin denetiminden sağlanacak tasarruflara bağlı olduğu anlaşılıyor. Ekonominin genişlediği dönemlerde aflarla önemli gelir tahsilatlarına ulaşmak mümkün. Ancak büyüme yavaşlarken bu tahsilatı yapmak güçleşiyor. 2006 bütçesinin yumuşak karnı bu.
2006 bütçe gelirlerinin GSMH'ye oranı 0,3 puan düşüyor. Bağış ve yardımlar dışındaki tüm gelirlerde sınırlı da olsa gerileme öngörülmüş. Sonuçta faiz dışı fazla 2005 yılına göre 0,5 puan azalıyor.
Önlemler eksik
Faiz harcamalarının GSMH'ye oranı 2006'da 1 puan daha düşüyor. Faiz giderlerinde hızlı gerilemenin faiz dışı dengedeki bozulmayı telafi etmesiyle bütçe açığının GSMH'ye oranı geçen yıla göre 0,6 puan azalarak yüzde 2,4'e geriliyor. Bu son dönemlerde hedeflenen en düşük bütçe açığı.
Bu hedefin gerçekleşmesi, kamu borcunun içinde değişken faizlilerin ağırlığı ve vadenin kısalığı dikkate alındığında, faizdeki düşmenin sürmesine bağlı. Uyumun kalitesini artıracak önlemler eksik.
| KONSOLÜDE BÜTÇE | | Milyon YTL | | GSMH'ye oran(%) | | % Artış | | | 2005 bütçe tahmini | 2006 bütçe teklifi | 2005 bütçe tahmini | 2006 bütçe teklifi | 2005 bütçe tahmini | 2006 bütçe teklifi | | Harcamalar | 145.529 | 157.272 | 30,0 | 29,1 | 3,2 | 8,1 | | 1- Faiz hariç harcama | 99.123 | 111.012 | 20,4 | 20,6 | 17,3 | 12,0 | | Personel giderleri | 31.630 | 35.642 | 6,5 | 6,6 | 9,3 | 12,7 | | Sosyal güv. kur. devlet primi | 4.436 | 4.885 | 0,9 | 0,9 | 10,2 | 10,1 | | Mal ve hizmet alımları | 14.120 | 15.930 | 2,9 | 3,0 | 11,3 | 12,8 | | Cari transferler | 35.651 | 37.372 | 7,3 | 6,9 | 28,8 | 4,8 | | Sermaye giderleri | 9.807 | 10.737 | 2,0 | 2,0 | 21,8 | 9,5 | | Sermaye transferleri | 1.514 | 2.184 | 0,3 | 0,4 | 246,5 | 44,3 | | Borç verme | 1.965 | 3.279 | 0,4 | 0,6 | -26,4 | 66,9 | | Yedek ödenekler | | 983 | | 0,2 | | 2- Faiz harcamaları | 46.406 | 46.260 | 9,6 | 8,6 | -17,8 | -0,3 | | Gelirler | 130.946 | 144.058 | 27,0 | 26,7 | 18,3 | 10,0 | | 1- Genel bütçe gelirleri | 128.786 | 141.773 | 26,6 | 26,3 | 18,2 | 10,1 | | Vergi gelirleri | 112.701 | 124.630 | 23,2 | 23,1 | 25,1 | 10,6 | | Vergi dışı gelirler | 13.727 | 14.497 | 2,8 | 2,7 | -21,6 | 5,6 | | Sermaye gelirleri | 2.204 | 2.272 | 0,5 | 0,4 | 1268,9 | 3,1 | | Alınan bağış ve yardımlar | 154 | 374 | 0,0 | 0,1 | -87,2 | 142,9 | | 2- Katma bütçe öz geliri | 2.160 | 2.285 | 0,4 | 0,4 | 21,3 | 5,8 | | Bütçe dengesi | -14.583 | -13.214 | -3,0 | -2,4 | -51,9 | -9,4 | | Faiz dışı denge | 31.823 | 33.046 | 6,6 | 6,1 | 21,5 | 3,8 | | GSMH | 485.058 | 539.870 | 100,0 | 100,0 | 13,1 | 11,3 | |
foztrak@yahoo.com
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
