|
 |
|
|
Türkiye'de 2001 krizini önceden bilen Prof. Hanke:
Ekonominiz için kanaryalar henüz ötüyor
Reagan'ın başekonomisti Prof. Hanke, YASED'in yabancı sermaye konferansında, riskler konusunda uyardı. Görüşünü 'madenci kanaryası' örneği ile anlatan Hanke'ye Dünya Bankası Temsilcisi Vorkink karşı çıktı
MURAT ÖĞÜTÇEN
Johns Hopkins Üniversitesi'nde uygulamalı ekonomi dersleri veren, Forbes Dergisi yazarı ve ABD'de Başkan Ronald Reagan döneminde Ekonomik Danışmanlar Konseyi'nde başekonomistlik yapan Prof. Dr. Steve Hanke, Türkiye'de birçok reform yapılsa da hâlâ bazı sorunların bulunduğunu savundu. Hanke, "Madenciler, maden ocağında kanarya kullanır. Kanaryalar ötmeye devam ediyorsa gaz kaçağı yoktur. Türkiye için kanaryalan henüz ötüyor" dedi.
Yabancı Sermaye Derneği'nin (YASED) Dünya Bankası, Devlet Planlama Teşkilatı ve Hazine Müsteşarlığı'nın katkılarıyla düzenlediği 'Yabancı Yatırımların Yeni Gözdesi: Fırsatlar Ülkesi Türkiye' konulu konferansta yaptığı konuşmada, Türk ekonomisi ile ilgili 'kriz olasılığı'na dikkat çeken Prof. Hanke, cari açık uyarısı yaptı.
'Kur politikası değişmeli'
Türkiye'de 2001 krizi öncesinde de risklere dikkat çeken Hanke, şöyle konuştu:
"Genel büyüme yüzdesini istikrarlı tutmak için paranın sterilizasyonuna ihtiyaç var. Türkiye Merkez Bankası da Haziran 2005'den beri bunu uyguluyor. Merkez Bankası eliyle yapılan bu sterilizasyon gelen parayı daha mı pahalı kılar? Türkiye'deki reel faiz oranları çok yüksek. Bu da istikrara karşıt bir durumdur. Dış ticaret açığı, stabil para politikasıyla çok uyumlu değil. Eğer kur politikası değişmezse, bu denge dışı durum korunur. Özellikle ödemeler dengesi açısından kırılgan bir durum söz konusu. Türkiye potansiyel olarak başka bir bütçe açığı krizine maruz kalabilir. Bu geleceğe yönelik bir teşhis değil, ancak buna çok dikkat etmeli. Türkiye uygulamakta olduğu kur politikasından vazgeçip, gerekli hazırlıkları yaptıktan sonra parasını euroya bağlamalı."
'Hedefleme riskli'
Türkiye'nin 2006 yılında gerçekleştirmeyi planladığı 'enflasyon hedeflemesi' sistemi için zamanın uygun olmadığını, hükümetinin uygulamalarının başarılı olduğunu, IMF politikalarından vazgeçmesi gerektiğini ifade eden Hanke, "Enflasyon azaltma monoter bir kural olmamalı. Brezilya'da da enflasyonu düşürmeyi hedefleyen bir kur politikası uygulanmıştı, olumlu sonuç vermedi. Sabitlenmiş bir döviz kuru olmalı ve yabancı rezervler ile YTL rezervi dengesi gözden kaçırılmamalıdır" diye konuştu.
'Patlama olmadan...'
Prof. Dr. Hanke, konuşmaların ardından sorular üzerine, Türkiye'de sıcak para konusunun da hassas olduğunu ifade ederek, "Bu konuda büyük bir artış kaydedildiğini düşünüyorum. Bu patlama yaşanmadan hazırlıklı olmak lazım" dedi.
Bu görüşünü bir de benzetme ile destekleyen Hanke, sözlerini şöyle sürdürdü: "Maden çalışmalarında kanaryalar kullanılır. Kanaryalar ötüyorsa sorun yoktur. Madenci işine devam eder. Ancak bir gaz kaçağı durumunda kanaryalar susar ve durum anlaşılır, gerekli önlemler alınır. Türkiye ekonomisiyle ilgili kanaryalar henüz ötüyor."
'Kriz olacağını düşünmüyorum'
Dünya Bankası Türkiye Temsilcisi Andrew Vorkink, ise makro ekonomik açıdan istikrarın sağlandığını belirterek, "Geçmiş yıllardaki gibi bir kriz olacağını düşünmüyorum" dedi.
Etkin ve modern ekonomiye sahip olmak için samimi olan Türkiye'nin önünde atması gereken birkaç adım daha bulunduğunu belirten Vorkink, makroekonomik yapı içinde hâlâ hassas noktalar bulunduğuna ve bunların bertaraf edilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Bunlardan birinin borçlar olduğunu ifade eden Vorkink, Bankacılık Yasası ile finansal piyasalarda önemli risklerin ortadan kaldırılacağını vurguladı. Vorkink, "Türkiye'nin şu anda gittiği yöne bakıldığında geçmiş yıllardaki gibi bir kriz olacağını düşünmüyorum" diye konuştu.
'Gerçekçiyim'
Bank of Austria'dan başekonomist Simon Quijano-Evans ise Türkiye ekonomisinin yüzde 6'lık büyümeyi önümüzdeki 5 - 10 yıllık süreçte gerçekleştirebileceğine inandığını belirtti. Quijano - Evans, "Türkiye ekonomisi ile ilgili iyimser değil gerçekçiyim. Bunu hükümetin reform politikalarını sürdüreceğine inanarak söylüyorum" dedi.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü temsilcisi Charles Kovacs da olağanüstü cazibeli ülkelerde eksikliklerin göz ardı edilebildiğini belirtti.
Kovacs, şöyle konuştu: "Türkiye muazzam bir ilerleme kaydetti. Buna rağmen politik riskler ile birlikte olası diğer riskler hâlâ geçerli. AB süreci içinde de pek çok iniş çıkış yaşanacak."
|
|
|

|