|
 |
|
|
Ayvalık coğrafi işaretleme istiyor
AYVALIK
Ayvalık'ta zeytin hasadı gezilerini bundan 7-8 yıl önce Unilever başlatmıştı. Basının çok ilgi duyduğu zeytin ve zeytinyağının "romantik öyküsü" bu gezilerden sonra kamuoyuna mal oldu; Türkiye'de zeytinyağı lobisi gelişti. Ayvalık Ticaret Odası, gelenekselleştirmeyi amaçladığı "Hasat Günü" etkinliklerinin ilkini hafta sonunda gerçekleştirdi.
Cuma akşamı Cunda Adası'nda Günay Restoran'da soluğu aldık. İlkin gözüme duvardaki sponsorlar afişi ilişti. Afişte Unilever, Komili markası ile yer alıyordu; Lio ve Tariş yoktu.
Soros da yağcı oldu
Unilever, geçtiğimiz yıl Ayvalık'taki zeytinyağı ve ayçiçek yağı üretim tesisini ünlü spekülatör George Soros'a sattı. Soros'un portföyüne bu satışla birlikte Yudum ve Sırma ayçiçek markaları girdi; aynı tesiste üretilen zeytinyağı markası Unilever'de kaldı. Artık Soros'un olan tesislerde Unilever, Komili'yi fason olarak ürettirip pazara veriyor.
Gelelim Lio öyküsüne. Lio zeytinyağlarını kuran Şevket Aksoy, Tariş kökenli bir bürokrattı, sonraki yıllarda patron olarak karşımıza çıktı. Dış Ticaret Müsteşarlığı, Aksoy'u yurtdışına zeytinyağı yerine fındık yağı ihraç ettiği iddiasıyla mahkemeye verdi, mahkeme "delil yetersizliğinden" kapandı.
Tariş'e bozuk atıyorlar
Sektörün en büyüğü Tariş neden yoktu?
Zeytinyağı üreticilerinin kurduğu Tariş, Ayvalık kökenli olmasına karşılık Ayvalık Ticaret Odası ile mahkemelik... Konunun esası odanın İtalya'nın "Toscana bölgesi zeytinyağı" gibi, ambalajlarında "coğrafi işaretleme" istemesi.
Türkiye'nin 35 ilinde zeytinyağı yetişiyor. Ayvalık, zeytinlik cenneti olan Edremit Körfez Bölgesi'nde özel bir yeri olduğu iddiasını taşıyor ve tüketiciye, "Bu aldığınız zeytinyağı bizimdir" mesajı vermek istiyor. Tariş ise "coğrafi işaretleme" sınırını geniş tutmaktan yana...
Tariş'in son yıllarda modernize edilen görünümü, Amerika'ya kadar mağaza açması, çeşitlenmeyi artırarak raflarda "albeni" yaratması tartışma konusu. Ayvalık'taki zeytinyağcılar, Tariş'i "haksız rekabet'le suçluyorlar.
Soru şu: "Tariş üreticiden yüksek fiyatla zeytin topluyor, düşük fiyatla pazara giriyor. Aradaki finansman maliyetini kim ödüyor?"
Türkiye'nin en zenginleri
Unilever'in eski genel müdürlerinden Mustafa Kürşat'ın zeytinliğine gidip zeytin toplama işlemini izliyoruz. Birincisi klasik yöntem, elle toplama veya dalları çubukla vurarak zeytinleri düşürme. Elle toplama sofralık zeytin için tercih edilen bir yöntem olmasına karşılık çubuklar ağaçlara zarar veriyor. Ayvalık çiftçisi, ilk kez bu yıl zeytin hasadında kullanılan ve 80 bin euroya satılan traktör benzeri bir araçla tanıştı; iki tane aldılar. Oysa Pellenc marka bu araç 1973 yılından beri dünya pazarında. Ayrıca yine tanesi 4250 YTL olan aletlerle de tarama usulü zeytin toplanıyor.
Türkiye; İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus'tan sonra Akdeniz'in en gözde üretim merkezi. Hele de bu yıl İspanya'daki don nedeniyle yaşanan zeytinyağı kıtlığı, Türkiye'yi daha önemli hale getirdi.
Türkiye'de zeytinyağının yakın tarihini anlamak için şu veri yeterli olur sanırım. 1930'larda 40 milyoner varken, bunlardan ikisi Ayvalık'taydı ve zeytinciydi. Biri Sezai Ömer Madra, diğeri Dr. Fazıl Doğan. Ayvalık'ta da şimdi Türkiye'nin en zengini Rahmi Koç'un evi var ama sadece bir "gönül dostu" olarak...
syilmaz@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Çetin ALTAN | | Bulmaca buldurmaca, sıkışınca uydurmaca...
Doktorlara sıkılan kurşunlar; caddelerde yürü... | |  | Melih AŞIK | | Kostas'ın ihbarı...
Eski Yunanistan Başbakanı Kostas Simitis, anı... | |  | Fikret BİLA | | Türban AKP'nin kırmızı çizgisi
AKP'nin Avrupa Birliği (AB) politikası, içind... | |  | Hasan CEMAL | | Çok zor işimiz İstanbul'da, çok zor!
Heyecan yükseliyor. Sonunda gelip çattı maç s... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Topun efendileri
Türkiye-İsviçre maçı bağlamında gündem, futbo... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Hükümet, yargıya güveni sarsıyor
Başbakan Erdoğan başta olmak üzere neredeyse ... | |  | Hasan PULUR | | Televizyon dizileri...
NE de olsa ecdadımız arasında yeniçeriler var... | |  | Derya SAZAK | | İslamı vuran terör
El Kaide'nin son hedefi Ürdün'de patlayan bom... | |  | Meral TAMER | | Koç, kadeh yerine bankaları tokuşturacak
Madam Tussauds Mumyalar Müzesi'ndeki Atatürk ... | |  | Tamer HEPER | | Durum vahimdir
Yıllardır ülkede güvenlik sorununun yaşandığı... | |  | Osman ULAGAY | | Londra'da Atatürk'e bakarken
Londra'da, Madame Tussauds Müzesi'nde düzenle... | |  | Güngör URAS | | Çizimine bakarak ev alanlar var
Okumuş yazmış, çok kişinin ismen bildiği, tan... | |  | Serpil YILMAZ | | Ayvalık coğrafi işaretleme istiyor
Ayvalık'ta zeytin hasadı gezilerini bundan 7-... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
