|
 |
|
|
Sol kıyıda sonbahar
Barış kavramının önemli olduğu zamanların yeniden gelmesini isteyerek buyur ola "sol kıyı" günlerinin köpüğü testusuna bu hafta
Bir tarafta aşka aşık, sanatçı, filozof, özgür, cinsel devrime ve kadın haklarına dev adımlar attıran... Dünya gençliğinin çiçek açtığı 68 olaylarının başlatıcısı Fransızlar... Diğer tarafta, 13 milyon kilometrekare alana yayılan sömürgelerinde geçmişten bugüne tam olarak bilinemeyen sayıda çok insan katleden... II. Dünya Savaşı'nın bittiği gün Setif'te 10 binlerce sivil Cezayirliyi hiç nedensiz çoluk çocuk öldüren... Göçmen Müslümanlara hayat hakkı tanımayan... Ülkedeki siyah işsiz sayısı beyazlarınkinden iki kat fazla olan... Seçimlerde faşist politikacı Le Pen'e sıkılmadan oy veren... Sadece dindaşları için geçerli özgürlük, eşitlik, kardeşlik yerine... Köleci, ayrımcı, ırkçı Fransızlar... Ben birincileri seviyorum. O birinci cins Fransızların üretmiş olduğu bir müzik var. Onu da çok seviyorum. II. Dünya Savaşı sonrasında... Özellikle 1947 ile 1970 arasında... Paris'te bir müzik türü ortaya çıkmıştı. Sözün önde olduğu... Tabulara saldıran... Özgürlükleri zorlayan... Bu müzik türüne "Rive Gauche" yani "Sol Kıyı" müziği dediler. Bu sol kıyı ne mi demek? Paris'i ikiye bölen ve üzerinde 26 köprü bulunan Seine Nehri'nin kıyıları sağ ve sol kıyılar diye adlandırılır. Paris'te ressamlar, edebiyatçılar Seine Nehri'nin sol kıyısındaki meydanlarda, bulvarlarda, sokaklarda yaşar. Tabii bu söz çift anlamlı. Ne taraftan bakana göre sol? Bu müzik, Fransa'da egzistansiyalizmin başladığı zamanla çakışmıştı. O kadar ki, egzistansiyalistlerin babaları yazar Albert Camus ve filozof Jean Paul Sartre bu müziğe söz yazmışlardı. Dönem, savaşın neye ve kimlere hizmet ettiğinin çok iyi anlaşıldığı bir dönem! Müzik, aykırı bir müzik... Milliyetçilik, evlilik, askerlik koşullanmalarını tepetaklak eden bir müzik... Tam anlamıyla bir şehir müziğiydi bu. Hiçbir zaman pop kültürün müziği olmadı. Tüketilemedi. Klasikleşti. Pek çok ülkenin aydınının hâlâ dinlediği bir müzik bu... Rive Gauche nereden geldi aklına diyeceksiniz. Birçok nedeni var. Bir kere barış kavramının önemli olduğu zamanların yeniden gelmesini istiyorum da ondan... Bunun "sağ kıyı"dan gelmeyeceği Irak petrol savaşından iyice anlaşılmadı mı? Buyur ola "sol kıyı" günlerinin köpüğüne (Boris Vian'ın romanlarından birinin adı "Pekin Sonbaharı", bir diğeri "Günlerin Köpüğü") bu kez de.
1- Seine Nehrinin "Sol Kıyı"sında Place St. Michel, 1968 gençlik olaylarının başladığı meydan olduğu gibi ondan bir asır önce 1871'de, Karl Marx'ın da yer aldığı hangi büyük olayın merkezi olmuştu?
a. Fransız Devrimi
b. Paris Komünü
c. Dreyfus Davası
d. Birinci Dünya Fuarı
2- Daha çocukken kalp yetmezliğine yakalanmıştı. II. Dünya Harbi ve Paris'in işgali onu çok etkiledi. Mühendis diplomasını kaldırıp attı. Kabarelerde şarkı söylemeyi, cep trompetiyle caz kulüplerinde çalmayı, bohem yaşamı tercih etti. 1947'de "Mezarlarınıza Tüküreceğim" adlı romanıyla meşhur oldu. 1954'te "Savaş Kaçağı" adlı şarkısı vatandaşları ordudan firara teşvik ettiği için defalarca yasaklandı. 39 yıllık ömründe 10 roman, 42 öykü, 7 tiyatro oyunu, 4 şiir antolojisi, 6 opera librettosu, 50 deneme, 20 roman çevirisi yazmış, 400 şarkı bestelemişti. Ölümünden 10 yıl sonra 1968 öğrenci devriminin gerçek kahramanı haline geldi. "Sol kıyı"nın yaratıcısı bu müthiş "tabukıran" kimdi?
a. Boris Pasternak
b. Boris Karloff
c. Boris Spassky
d. Boris Vian
3- Tarih bilginizi kurcalayın. Boris Vian'ın yazdığı "Savaş Kaçağı" şarkısı hangi sömürgedeki savaş dolayısıyla yazılmış olabilir?
a. Fransa-Cezayir Savaşı
b. Zavallı Vietnam, Fransızların elindeyken Hindiçini Savaşı
c. Birinci Körfez Savaşı
d. Fransız Yeni Ginesi'ndeki isyana karşı savaş
4- Boris Vian'ın "Savaş Kaçağı" şarkısını önce Cezayirli Mouloudji söylemişti. Türkçe'ye A. Kadir tarafından çevrilmişti. "Cezayir Kurtuluş Savaşı'nda ölenleri anarak- Efendi misiniz, kodaman mısınız ne, bir mektup yazıyorum size, bilmem vaktiniz var mı okumaya bu mektubu" diye başlayan şarkıyı seslendiren dünyaca ünlü pek çok şarkıcıdan hangisi aşağıdakilerin arasında?
a. Joan Baez
b. Eddy Mitchell
c. Peter, Paul ve Mary
d. Hepsi
5- Serge Gainsbourg adlı Rus asıllı bir Yahudi müzisyen, Boris Vian'dan etkilenerek şarkı sözü yazarı olmaya karar vermişti. Pek çok ülkede yasaklanan "Je t'aime... moi non plus" adlı şarkısını sevgilisi Jane Birkin 1969'da söyledi ve parça cinsel özgürlüğün marşı haline geldi. Vatikan tarafından saldırgan, ahlaksız ve günahkar diye lanetlenen şarkıcı bugün adı söylenmese de özellikle Amerikalı şarkıcılara hâlâ esin kaynağı olmaya devam ediyor. Serge, 1978'de Fransız milli marşını "ti"ye alan "Silahlar Ve Saire" adlı şarkısını kimin için "reggae" tarzında seslendirmişti?
a. İbrahim Tatlıses için
b. Frank Sinatra için
c. Başkan Nixon ve adamları için
d. Bob Marley grubu için
6- "Sol kıyı"nın baba müzisyeni Cezayir doğumlu anarşist Georges Brassens'in evlilik kurumuyla dalga geçerek sevgilisine ilan-ı aşk ettiği ünlü şarkısının adını kestirebilir misiniz?
a. Evlenmeme Teklifi
b. Evlilik Tehdidi
c. Aşka Davet
d. Hiçbiri
7- "Sol kıyı"nın müthiş sinema yönetmeninin "La Chinoise" (Çinli Kız) isimli filmi, 1967'de gösterime girdikten sonra öğrencileri en çok tetikleyen eser olmuştu diye iddia edilir. Kimdi bu yönetmen? İpucu: 1960'da Truffaut'nun yönettiği "Serseri Aşıklar" filminin senaryosunu da o yazmıştı.
a. Roger Vadim
b. Jean-Luc Godard
c. Jean Renoir
d. Claude Lelouche
8- Önceleri tiyatro ve sinema oyuncusuydu. 1963'te müzik dünyasına yöneldi. 1965'te Boris Vian'ın şiirlerinden bestelenmiş şarkılardan oluşan ilk albümünü çıkardı. "Paris'i Basan Kurtlar" adlı faşizm karşıtı şarkısıyla 1968 olaylarının sesi olmuş olan bu şarkıcı kimdi?
a. Sergio Leone
b. Sergio Morricone
c. Serge Reggiani
d. Sergei Prokofiev
9- "Ne me quitte pas"(Beni Bırakma) adlı şarkısında "Gölgenin gölgesi, elinin gölgesi, köpeğinin gölgesi olayım" diyen Belçika asıllı aşk çocuğu "Sol kıyı" şarkıcısı kimdi?
a. Georges Moustaki
b. Jean Ferrat
c. Jacques Brel
d. Yves Montand
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
