|
 |
|
|
ABD'nin yeni Türkiye gündemi!
ABD'nin yeni Ankara Büyükelçisi Ross Wilson'un Washington'dan ayrılmadan önce düzenlenen yemin töreninde Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Türk-ABD ilişkilerini "son derece önemli stratejik ortaklık" olarak nitelendirmişti.
Bu tanımlama 1 Mart tezkeresinden dolayı ikili ilişkilerde yaşanan krizden sonra şimdi Bush yönetiminin Türkiye'ye yeniden verdiği değeri gösteriyor. Deneyimli bir diplomat olan Büyükelçi Wilson işte böyle bir yeni anlayışla görevine başlamış bulunuyor.
Büyükelçinin önceki gün Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK)'nin İstanbul'da düzenlediği yemekli toplantıda belirttiği gibi, 21. yüzyılın sorunları, Türk-ABD ilişkilerini "modernleştirmek" ihtiyacını doğuruyor. Gene onun deyişiyle, "İlişkilerin iyi olması yetmez, bunların verimli olması gerekir".
* * *
BU nasıl olacak? Her şeyden önce ilişkileri olumsuz etkileyen sorunları birlikte halletmeye çalışmakla...
Son kriz döneminde görüldü ki, Irak'la ilgili sorunlar (Irak'ın işgali, Kuzey Irak'taki Kürt oluşumu ve PKK'nın oradaki varlığı) Türk-ABD ilişkilerini hem resmi, hem de kamuoyu düzeyinde zedelemiştir. Diğer bölgesel konularda -örneğin Suriye ve İran gibi- farklı tavırlar da, Ankara ile Washington arasındaki açığı derinleştirmiştir.
Bu bakımdan Washington'da şimdi hâkim olan ve Büyükelçi Wilson'un da Türkiye'ye taşıdığı anlaşılan yaklaşım, ilişkilerin "modernleştirilmesi" (yani 21. yüzyılın şartlarına uygun şekilde rayına oturtulması) için bir dizi öncelikler öngörüyor.
Bunları şöyle özetleyebiliriz: 1) Karşılıklı üst düzey ziyaret ve temasların sıklaştırılması. 2) Irak'ın siyasi geleceği ve bu arada Kuzey Irak'taki durum ve PKK'nın oradaki varlığı konusunda işbirliğinin sağlanması. 3) Suriye ve İran sorunları üzerinde sürekli görüş alışverişinin yapılması. 4) Türkiye'nin AB üyeliğine desteğin sürdürülmesi. 5) Kıbrıs'ta çözüm çabalarının desteklenmesi. 6) Türkiye'de siyasal ve ekonomik reformların gerçekleşmesine yardımcı olunması...
Türk-Amerikan ilişkilerinin "modernleştirilmesi" ile ilgili "ABD'nin yeni ajandası" işte bu...
* * *
GEREK Washington'da, gerekse Ankara'da, son zamanlarda yapılan bazı "ince ayarlar"dan sonra, yukarıda sıraladığımız meselelerin çoğu üzerinde, en azından ilkesel bir görüş yakınlığı sağlanmış görünüyor. Ama ayrıntılara inildiğinde, hâlâ iki tarafın pozisyonlarındaki farklılıklar da kendini belli ediyor.
Irak'ın siyasi geleceği konusunda Washington ile Ankara (özellikle toprak bütünlüğü gibi temel prensiplerde) benzer görüşlere sahip. Ancak Kuzey Irak'taki durum Türkiye'yi hâlâ kaygılandırıyor. Gerçi Ankara'nın Kürt bölgesine bazı açılımları oldu. Ama buradaki durumun nasıl gelişeceği belirsiz. Bu da, Türk-ABD ilişkilerini her zaman gölgeleyebilecek bir pürüz olarak duruyor. PKK'nın Kuzey Irak'taki varlığı konusunda da Ankara ile Washington'un görüşleri ve beklentileri farklı. ABD bu sorunun askeri yoldan çözümlenemeyeceği kanısında. Ancak terör tehdidinin ortadan kaldırılması için bir dizi siyasal, güvenlik, mali tedbir alınmasından yana. Bu konuda şimdi Türk ve Amerikan yetkilileri arasında yapıcı bir diyalog kurulmuş bulunuyor. Suriye ve İran konusunda son gelişmeler karşısında daha yakın bir anlayış var. En azından Türk ve Amerikan yetkililer, aynı amaç ve kaygıları paylaşıyor. Türk diplomasisinin bu ülkeler nezdindeki bazı girişimleri Washington'da iyi karşılanıyor. ÖZETLE, Türk-ABD ilişkilerinin şimdi daha gerçekçi ve pragmatik bir zemine oturtulması gündemde. Eğer iki ülke arasında gerçekten "stratejik ortaklık" anlayışı hâkim olacaksa, şimdiye kadar ilişkilerde pürüz olarak ortaya çıkan sorunlar yeni işbirliği alanlarına dönüştürebilir...
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Taha AKYOL | | Yine Orhan Pamuk ESKİŞEHİR'e uçuyoruz. Doğan Medya Grubu'nun "... | |  | Çetin ALTAN | | 80'lik birkaç çocuk... Öz yaşamı ayrı bir derya deniz olan Fikret Ot... | |  | Melih AŞIK | | Hegel gözüyle... İnsan insanı tartıya vurur... Bazen bir kapıc... | |  | Fikret BİLA | | Çiçek: Her gün kravat değiştirir gibi yasa değişmez Doğan Yayın Holding'in yıl boyu çeşitli kentl... | |  | Hasan CEMAL | | İstikrar ve AKP! Türk Sanayici ve İş Adamları Derneği, kısa ad... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Efe İzmir Başbakan Erdoğan'ın bazı konuşmalarından sonr... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Kemal'ler gitti, ama sorun hâlâ bitmedi Kemal Gürüz ve Kemal Alemdaroğlu, AKP iktidar... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Tepki Cephesi Önceki hafta dostum ve gazetemiz yazarı Osman... | |  | Nail GÜRELİ | | Erdoğan taşıyamıyor Tayyip Erdoğan'ın artık Türkiye'yi taşıyamaya... | |  | Sami KOHEN | | ABD'nin yeni Türkiye gündemi! ABD'nin yeni Ankara Büyükelçisi Ross Wilson'u... | |  | Hasan PULUR | | Düşünce, palavra Haçlı kafası ve bir âlim adam... "DÜŞÜNCE özgürlüğü" lafını ağzımıza sakız yap... | |  | Meral TAMER | | Van'daki olay, içki yasağından daha önemli Görüyorsunuz, bir hafta bile dayanamadım! Van... | |  | Ece TEMELKURAN | | İzmir 'gâvurdur'! 'Gâvur' kalacak! Başbakan İzmir'e gitti. Duymayan vardır, tekr... | |  | Osman ULAGAY | | Ekonomide 'ilişki' mi önemli, üretim mi? Son zamanlarda Türkiye ekonomisiyle ilgili de... | |  | Güngör URAS | | Hyundai denize yakın arsa peşinde Hyundai, otomobil fabrikası kurmak için arsa ... | |  | Serpil YILMAZ | | Patronlar ile Sezer'in dil birliği Patronların Ankara çıkartmasında, hükümete ya... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Milli Piyango haram mı? Vakit Gazetesinin önceki günkü manşeti çok il... | |
|
|