|
 |
|
|
"Eski ya da mutsuz çalışanlar ihbar ediyor"
Türkiye 70 ülke içinde korsan yazılım konusunda birinci çıktı. Bu arada Türkiye'de bu suç yüzünden ilk defa bir hapis cezası verildi. Korsan yazılıma karşı mücadele eden BSA'nın genel koordinatörü Tolunay Tomruk: "Yılda 2-3 bin davamız oluyor. Çok sayıda arama, ihbar geliyor"
ASLI ÇAKIR - aslicak@milliyet.com.tr
Televizyonlarda, gazetelerde görüyor, radyolarda duyuyorsunuzdur. Biraz ürkütücü reklamlar... Polisler ve belli ki bir avukat geliyor ve sonucu görmesek de yine belli ki işyerinizi basıyorlar, sizi de tutukluyorlar. Nedeni de bilgisayarınızda kullandığınız korsan yazılımlar. Cezası? Para ve/veya hapis cezası.
Dünyada korsan yazılım konusuyla ilgilenen kuruluş BSA (Business Software Alliance/İş Yazılımcıları Birlikteliği). Üye olan yazılım şirketleri adına çalışmaları sürdürüyor. Son dönemde iki haberle öne çıktılar. Türkiye'de ilk defa biri korsan yazılım nedeniyle hapis cezası almıştı ve 70 ülkede yapılan bir araştırma sonucunda Türkiye yüzde 66'lık korsan yazılım kullanma oranıyla birinci olmuştu.
"Çanta çalmazsınız, cep telefonu çalmazsınız, korsan da hırsızlıktır" diyen BSA Türkiye'nin genel koordinatörü Tolunay Tomruk: "Korsan yazılım sadece o firmaya, kişiye değil tüm yazılım endüstrisine zarar veriyor. Ayrıca yüzde 66'lık korsan oranı sadece 10 puan düşse dört yıl içinde gayrısafi milli hasılaya 1 milyar dolar gibi katkı yaratılabiliyor."
Öncelikle korsan yazılım nedir?
Korsan VCD, DVD gibi düşünün. Bilgisayar için bir uygulama geliştiren kişinin izni olmadan o programın kullanılması. Bir virüs programı da olabilir, bir bina tasarlama programı da. Önemli olan onun hakkını ödemek.
Türkiye korsan yazılımda birinci olmuş yüzde 66 ile. Bu orana evlerimiz de dahil mi?
Türkiye'deki tüm bilgisayarlar diye bakmak lazım. Telif hakları yasayla korunan bir hak. Ve bu yasa ev için farklı, işyeri için farklı değil. İkisinde de korsan yazılım yasak.
Siz kimsiniz, nereye bağlısınız, ne hakla benim şirketimi, evimi basıyorsunuz?
BSA gücünü kanundan alıyor.
Ama baskın yapıp, birini hapse atmaya ya da kelepçe takmaya hakkınız yok, değil mi?
Bizim kimseyi alıp götürme yetkimiz yok. Bu konunun sahibi Kültür Bakanlığı. Yaptırımları uygulatanlar savcılar, hakimler. Baskını yapan da polis. Bizim önce burada mağduru tanımlamamız gerekiyor. Şöyle diyorlar: "Bu yazılım firmaları dünyanın en paralı firmaları, bir de bunlara para mı ödeyeceğim?" Ya da "Biz bilgisayara bu kadar para veriyoruz bir de yazılıma mı para vereceğiz?" diyorlar. Ama bilgisayar tek başına bir şey yapamıyor. Yani bilgisayarınızın ekranı olmadan ne yapacaksınız? Mağdur olan basılanlar değil, yazılım şirketleri.
"Bilgisayarcı yükledi, bilmem"
Yani buzdolabına o kadar para verdik, içindekileri de marketten çalalım gibi...
Aynen öyle.
Baştan alalım. Bir kere benim korsan yazılım kullandığımı nereden duyuyorsunuz?
Bize web sitemizden ya da ücretsiz telefon hattımızdan ulaşıyorlar. Çok sayıda ihbar oluyor. Bu arayanlar bir şirketteki mutsuz çalışan ya da o şirketten ayrılan insanlar olabiliyor.
Ama daha çok haksız rekabet unsuru gören insanlar... Diyelim bir emlakçı açtınız. Yazılımları da lisanslarıyla aldınız. Sonra ben yanınızda bir emlakçı açıyorum. Ama kopya yazılım kullanıyorum. Maliyet avantajım oluyor. Öbürü kendini kötü hissediyor ve bunu bize bildiriyor.
Duydunuz, önce ne yapıyorsunuz?
Bu şirketi arıyoruz, gerçekten öyle bir şey var mı diye. Sorumluluklarını hatırlatıyoruz. Bazıları "Lisanslarını alacağım" diyor. 15 gün sonra yine arıyoruz, belge istiyoruz. Lisans kayıtlarını göndermezlerse avukatlar devreye giriyor. Arayıp para ve hapis cezasından bahsediyorlar. Bu da işe yaramazsa savcıya gidiliyor, arama izni alınıyor, polisler avukatla baskın yapıyor ve dava açılıyor.
Cezalar nedir?
Her bir yazılım başına 10 bin YTL'den 150 bin YTL'ye kadar bir para cezası ve iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası. Bazen ikisi birden.
Bazıları anlamıyordur ne dediğinizi.
Tabii. Öyle olunca bu sefer arkadaşlarımız yazılım nedir, neden para verilir, onu anlatıyorlar. Bazıları "Ben bunu çalmadım, sokaktan 3 milyona aldım" diyor. Bazıları "Bilgisayarcı yükledi, haberim yok ki" diyor.
"Eğitimlilerde korsan yazılım oranı daha fazla"
Yılda kaç davanız oluyor?
2-3 bin tane yasal işlem gerçekleştiriyoruz.
Ama henüz ilk defa hapis cezası verildi. Bu dava kaç yıl sürdü?
Yaklaşık dört yıl. Bursalı bir işletmeci. 15-20 kişilik bir şirketten bahsediyoruz. 1 yıl 8 ay ceza aldı ve bu ceza paraya çevrilmedi. Tabii ki biz kimsenin hapse girmesini istemiyoruz.
Kimler daha çok korsan yazılım kullanıyor?
Biz 40'tan fazla ilde 1200 kişilik bir araştırma yaptık. Eğitim seviyesi arttıkça korsan yazılım sayısı da artıyor. Öğrenciler bu konuda biraz daha rahat.
"Lisansları aldım, şimdi bana haklarını helal etsinler"
Bu tür reklam çalışmaları yaptığımızda belli ki dini inançları kuvvetli bir beyefendi bizi aradı. "Korsan yazılım kullanmak günahmış" dedi, "bunun içinde kul hakkı varmış. Öbür dünyaya böyle gidersek çok büyük günah olur. Ben de o yüzden yazılımlarımı tamamladım" dedi. "Çok teşekkür ederiz bu konudaki hassasiyetiniz için" dedik. Devam etti: "Ama sizden bir şey istiyorum." "Nasıl yardımcı olabiliriz?" diye sorduk. "Şu şu firmaların yazılımlarını aldım, bunca zaman korsan kullanmışım, bunların bana haklarını helal ettiklerini söylemelerini istiyorum" diye cevap verdi. İki firma vardı. İkisinin de satış müdürleri onu aradı. Teşekkür ettiler, endişelenmesi gereken bir şey olmadığını söylediler.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
