|
 |
|
|
'Kütüphaneler sinek avlıyor!'
Türkiye'de zaten az sayıda bulunan kütüphanelerin bir kısmı personel yetersizliği nedeniyle kapalı. Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Doç. Dr. Ahmet Arı, sorunu çözmeye çalıştıklarını belirterek, "Kütüphanelere yeterli okuyucu gelmiyor" diyor
Sema Aslan
Milliyet Kitap'ın ilk sayısında gerek AB ve yayıncılık sektörü dosyası, gerekse Orhan Pamuk'un kütüphanesiyle ilgili yapılan söyleşiden çıkan sonuç, Türkiye'de yeterli sayıda ve işler halde kütüphane bulunmadığıydı. Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü'nde iki hafta önce göreve başlayan Doç. Dr. Ahmet Arı ve Türk Kütüphaneciler Derneği Başkanı Ali Fuat Kartal'la kütüphanelerin sorunlarını ele aldık.
1318 kütüphane var
Türkiye'de 1318 kütüphane bulunuyor. Doç. Arı'nın verdiği bilgiye göre, bu kütüphanelerin yaklaşık 50'si 'geçici kapalı' durumda. Arı, uzun vadeli çözümler üretilmeden, el yordamıyla açılan kütüphanelerin personel yetersizliği nedeniyle zaman içinde kapandığını söylüyor:
"Bir belediye, kütüphane açılması halinde bir personel görevlendirebileceğini söyler. Kütüphaneler Genel Müdürlüğü de bunun üzerine o kütüphaneye kitap ve materyal yardımında bulunur. O an için kütüphane açılmış olur. Sonra belediye biraz daha genişleyip yeni personel alamayınca, kütüphane için görevlendirdiği kişiyi çeker ve kütüphane de kapanır!"
Okuyucu gelmiyor
Kütüphanelerde yaşanan personel yetersizliğine rağmen, yeterli sayıda kütüphanecilik mezunu olduğunu da hemen ekleyelim. Ne var ki, bu mezunlar, kadro açılmadığı için, hizmet veremiyor. Kapalı kütüphaneler ancak 2006'da açılabilecek. "Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç'un bu konu üzerinde durduğunu biliyorum" diyen Arı, bir başka noktaya daha dikkat çekiyor: "Aslında kütüphanenin, bulunduğu bölgenin insanlarının hayatında ne kadar yer ettiği önemli. Pek çok kütüphanemize yeteri kadar okuyucu gelmiyor. Deyim yerindeyse, kütüphaneler sinek avlıyor!"
AB'ye üye ülkelerde kütüphaneler, üye ve ziyaretçilerine özel bir ışıklandırma sistemi, bilgisayar ve internet erişimiyle hizmet verirken, Türkiye'de kütüphanelere bilgisayar alınması ve internet erişimi sağlanması henüz çok yeni bir proje. Arı'nın verdiği bilgilere göre, 81 il ve 18 ilçedeki kütüphanelere internet erişim merkezleri kurulacak, her ile 10'ar tane bilgisayar gönderilecek.
Türkiye'de 5 kişiye 1 kitap düşüyor!
AB'ye üye ülkelerden nüfusu bize yakın olan (80 milyon) Almanya'da 7500 kişiye 1 halk kütüphanesi düşerken Türkiye'de 68 bin 500 kişiye 1 halk kütüphanesi düşüyor. Almanya'da halk kütüphanelerinde toplam 104 milyon kitap varken bizde toplam 13 milyon kitap var. Almanya'da halk kütüphanesi başına düşen kitap sayısı 25 bin iken Türkiye'de 6 bin. AB ortalaması 16 bin. Almanya'da kişi başına 1.3 kitap düşerken Türkiye'de 5 kişiye 1 kitap düşüyor. AB ortalaması ise kişi başına 3 kitap. Almanya nüfusunun yüzde 10'u halk kütüphanelerine üye iken Türkiye nüfusunun yüzde 1'i üye. AB ülkelerinin halk kütüphanelerine üyelik oranı ise yüzde 25.
Kütüphaneye sürgün
1949'dan bu yana faaliyetlerini sürdüren Türk Kütüphaneciler Derneği de pek çok sorunlarının bulunduğunu vurguluyor. 41 ilde şubesi ve 2 bin üyesi bulunan derneğin başkanı Ali Fuat Kartal, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile görüşme taleplerinin Erkan Mumcu'nun bakanlığından bu yana cevaplanmadığını, pek çok sorunun görüşülmeyi beklediğini söylüyor.
Kaç gezici kütüphane var?
62 tane gezici kütüphanemiz var. Gezici kütüphaneler daha çok gecekondu bölgelerine giderler. Fakat şu anda ancak 1 - 2 tanesi çalışır halde. Benzin problemleri oluyor, şoförleri ve yeterli ödenekleri yok...
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu ile ilişkilerimiz sonucu, delegasyonun irtibat bürolarının bulunduğu 12 ildeki gezici kütüphanelerinin Avrupa standartlarında olması yönünde bir adım attık. Yeni kitaplar ve bilgisayarlar alınıp internet bağlantısı sağlanacak.
Kütüphanelere yeni kitaplar alınmıyor mu?
Kütüphanelerimizde güncel kitap yok. Kültür Bakanı bile kitapların çok pahalı olduğunu söylüyor. Bir bakan kitaplar pahalı diyorsa, halka daha da pahalı gelir!
Sınav 9 yıl önceydi
Kütüphanecilik bölümleri yeterli mezun vermiyor mu?
Hayır, veriyor. Hatta işsiz arkadaşlarımız var. Ama Kültür Bakanlığı sınav açıp kütüphaneci almıyor. En son 8 - 9 yıl önce bir sınav açtı bakanlık. Yetişmiş, kalifiye elemanların çoğu özel kütüphanelerde çalışıyor. Bir de bir kurumda problem yaratan bir memur varsa, o kişi doğrudan halk kütüphanelerine gönderiliyor.
Yani halk kütüphanelerinde, kütüphane formasyonu olmayanlar mı görevlendiriliyor?
Evet, normal memurları cezalandırmak için halk kütüphanelerine sürgüne gönderiyorlar.
|
|
|

|