|
Şaron'dan sonra ne?..
BAŞLIKTAKİ sorunun yanıtı, başka bir soruyla ilintili: Şaron'dan sonra kim?..
Gerçekten bundan sonra İsrail'de ne olacağı, politikalarının ne yön alacağı, daha çok ikinci soruya verilecek cevaba bağlı.
Şu satırların yazıldığı sırada hastanede ölüm-kalım savaşı vermekte olan Başbakan Ariel Şaron'un hayatta kalması halinde dahi, artık siyasi kariyerinin son bulduğu açık. Yani Şaron dönemini bitmiş saymak gerekir.
Hastalığından önce, 77 yaşındaki Şaron'un ve yeni kurduğu "Kadima" (İleri) adlı partinin ve de İsrail siyasetinin geleceği hakkında yapılan tahminler umut verici idi: Kamuoyu araştırmalarına göre 28 Mart'ta yapılacak seçimlerden "Kadima" birinci parti olarak çıkacak, Ariel Şaron (muhtemelen İşçi Partisi ile bir koalisyonun başında) başbakan olacak ve tekrar barış sürecine dönerek Gazze'den sonra Batı Şeria'dan (kısmen de olsa) çekilme politikasını uygulamaya koyacaktı...
Şimdi "Şaron'suz Kadima"nın seçimlerdeki şansı ne? Daha da önemlisi, "Şaron'suz İsrail" özellikle barış süreci konusunda nasıl bir politika izleyecek?
* * *
İSRAİL -ve Ortadoğu- için bir belirsizlik dönemi başlıyor. Bunun seçimlere, yani mart ayı sonuna kadar, devam edeceği kesin. Ondan sonrası ise, seçimlerden çıkacak olan sonuca bağlı.
Dün görüştüğümüz bir İsrailli diplomatın deyişiyle, "kilit nokta, Şaron'un bıraktığı boşluğun kimin tarafından doldurulacağıdır."
Şimdiden bazı isimler var: Şaron'un başbakanlık görevini vekâleten seçimlere kadar devralan Ehud Omert, tanınmış bir politikacı; ama popüler, yani geniş desteğe sahip değil... Savunma Bakanı (emekli general) Şaul Mofaz'dan ve Ulaştırma Bakanı Meir Şetrit'ten de bahsediliyor. Ancak gözlemciler, bir başka isim üzerinde duruyorlar: Tzipi Livni. Bu 47 yaşındaki bayan halen hükümette Adalet Bakanı olarak görev yapıyor. "Kadima"nın "yükselen yıldızı" olması ihtimali var...
İsrailli diplomatın belirttiği gibi, mesele lider değişikliğine rağmen "Kadima"nın seçimlerde aynı beklenen performansı gösterip gösteremeyeceğidir. Diğer bir deyişle, Şaron'a güvenen seçmenler, onun yokluğunda "Kadima"ya "ileri" sinyalini verecek mi?
İşte bu da belirsiz...
* * *
İSRAİL'deki siyaset ve basın çevrelerinde yapılan ilk değerlendirmeler, Şaron'un gitmesinden en çok yararlanacak kişinin Likud lideri Benjamin Netanyahu olacağı yönündedir. Bu ilk bakışta mantıklı görünse bile, ibrenin sağcı "Bibi"nin lehinde döneceğini, yani Likud'un birinci parti durumuna geleceği ve Netanyahu'nun da başbakan olacağını söylemek için daha zaman çok erken.
Ama ola ki böyle bir olasılık gerçekleşir, işte o zaman İsrail'de siyasi dengeler gene değişecek, buna göre yeni koalisyon hükümetini kurmak zorlaşacaktır. Daha önemlisi, eğer Netanyahu başbakan olursa, İsrail'in Filistinlilere karşı politikası sertleşecek, bu da bölgede yeni gerginliklere yol açacaktır.
Bu tabloya 25 Ocak'ta Filistin topraklarında yapılacak seçimlerle ilgili olasılıkları da eklemek lazım. Doğu Kudüs'te seçimler yapılabilecek mi? Geçici Başbakan Omert ve hükümeti bu konuda ne karar verecek? Seçimlerde "Hamas"ın -beklendiği gibi- başarılı olması, Filistin tarafının da sertleşmesine yol açar mı?
Bütün bu sorular bölgede belirsizlikler ve kaygılarla dolu bir döneme girilmekte olduğuna işaret ediyor...
skohen@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
