|
 |
|
|
İran - ABD gerginliği petrol fiyatlarını rekora götürüyor
ABD ile İran arasındaki gerginliğin giderek tırmanması petrol fiyatlarını 70 dolara yaklaştırdı. İran, üretimi kısmaya ve Avrupa'daki 40 milyar dolarlık fonu transfer etmeye hazırlanıyor
EKONOMİ SERVİSİ
İran'ın, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nden (OPEC) petrol üretimini günlük 1 milyon varil kısmasını istemesi ve Avrupa'daki döviz rezervlerini çekme hazırlığı, petrol fiyatlarını yükseltti. Varil fiyatı New York Borsası'nda 69 dolara yaklaştı.
Uluslararası basında yapılan yorumlara göre İran, Batı ile uzun süreli bir karşı karşıya gelişin hazırlıklarını yapıyor. Petrol üretimini kısmak istemesi de ABD üzerinde uluslararası baskı planı olarak yorumlanıyor.
40 milyar dolar Avrupa'da
Dünyanın dördüncü büyük petrol ihracatçısı olan İran'ın petrol tedarik ettiği ülkeler arasında Japonya, Güney Kore, Fransa ve İtalya bulunuyor.
Öte yandan İran Merkez Bankası yöneticisi Ebrahim Sheibani, İran'ın yabancı ülkelerdeki döviz rezervlerini uygun buldukları bir yere transfer edeceklerini açıkladı. İran'ın mal varlığına kısıtlama gelebileceği korkusuna kapılmış olabileceği belirtiliyor.
Sheibani, İran fonlarının nereye kaydırılacağı konusunda detay vermekten kaçınırken, haber ajansların, paraların Güney Doğu Asya ülkelerine kaydırılmasının beklendiği duyurdu. IMF'ye göre İran'ın yurtdışı rezervleri 30.6 milyar dolar. Ayrıca Avrupa'da 9 milyar dolarlık gayrimenkulu bulunuyor.
Geçtiğimiz ay, Roma'da mahkeme kararıyla İsrail işgali altındaki Filistin Bölgesi'nde üç Amerikalının öldürülmesi ile ilgili olarak Banca Nazionale del Lavoro'da bulunan İran hükümetine ait bir hesap dondurulmuştu.
İran, İtalya'daki bu kararı, resmi hesaplarının diplomatik ilişkiler gereği Viyana Konvansiyonu ile koruma altında olduğunu ileri sürerek bu kararı protesto etmişti.
Irak'a petrol sevkiyatı durdu
Irak'a petrol ihraç eden 34 Türk firması, alacaklarının 1 milyar doları aşması üzerine ortak bir karar alarak Mersin ve İskenderun limanlarında tankerlerin dolumunu durdurarak, bu ülkeye petrol ürünü ihracatını kesti.Yetkililer, daha önce dolumu yapılan tankerlerin Irak'a gideceğini, ancak yeni bir karar alınıncaya kadar tankerlere dolum yapılmayacağını belirttiler.
'İki ay çalıştık, olmadı'
Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, bu aşamaya gelinmemesi için yaklaşık 2 aydır sürekli çalıştıklarını, Irak Petrol Bakanı ile görüştüğünü ve her türlü girişimde bulunduğunu söyledi. Irak tarafına firmaların sevkıyatları kesme kararlılığında olduğunu bildirdiğini kaydeden Tüzmen, şöyle konuştu: "Bizzat benim ricam üzerine firmalarımız Kurban Bayramı sürecinde Irak'ın petrolsüz kalmaması için sevkıyatlarını sürdürdüler. Ancak ödemelerde herhangi bir gelişme olmaması ve alacakların 1 milyar doların üzerine çıkması üzerine firmalarımız petrol dolum tesislerinden yüklemeleri bugün itibariyle durdurmuş bulunuyorlar.
Irak tarafından ödemelerin yakın bir sürede yapılacağı bilgileri alıyoruz. Firmalar bu kararın uygulamaya geçmesini bekliyorlar.
İran, gazı azaltınca kesinti başladı
İran'dan gelen doğalgaz miktarının azalması üzerine kesintili tarifeden doğalgaz alan müşterilere verilen gaz, dün saat 12.00 itibariyle kesildi. Enerji Bakanlığı yetkililerinden alınan bilgiye göre, İran'dan günlük 26 milyon metreküp akması gereken fakat soğuk hava koşulları nedeniyle günlük 5-6 milyon metreküpe kadar gerileyen doğalgaz miktarı, bugün 10 milyon metreküpe çıkarılacak.
İran doğalgazı 23 Ocak Pazartesi gününden itibaren havalar düzelinceye ve teknik arızalar giderilinceye kadar günlük 8 milyon metreküp olarak verilecek. Enerji Bakanlığı yetkilileri konutlarda kullanılan doğalgazda kesinlikle bir kesintiye gidilmeyeceğini vurguladılar. Bazı müşterilere, "kesintili tarife" denilen özel bir sözleşme ile doğalgaz metreküpte 3-4 sent kadar daha ucuza veriliyor. Bu müşteriler gazı biraz daha ucuza alıyorlar, fakat doğalgazda kesinti yapılması halinde ilk önce bu müşterilerin gazı kesiliyor.
10 zam 4 indirim
Öte yandan mecliste bir soru önergesini yanıtlayan Enerji Bakanı Hilmi Güler, doğalgaz fiyatına, son 3 yılda 10 kez zam, 4 kez indirim yapıldığını fiyatta yüzde 58 artış, yüzde 24 oranında indirim olduğunu açıkladı.
Nijerya durulmuyor
Petrol fiyatlarındaki son yükselişin önemli nedenlerinden birisi Nijerya'daki isyancıların petrol tesislerine düzenledikleri baskınlar. Nijerya'da militanlar, yerel halkın ülkenin petrol zenginliğinden yeterince faydalanamadığı gerekçesi ile petrol tesislerine sürekli baskınlar düzenliyor. Ülkenin petrol sevkıyatı sık sık kesintiye uğruyor.
İsyancılar son olarak, Shell'in petrol platformuna baskın düzenleyerek 4 işçiyi kaçırdı. Militanların bağlı olduğu Nijer Delta'sını Özgürlüğe Kavuşturma Hareketi petrol kaynaklarından daha fazla kontrol hakkı istedi.
2006'da yüzde 8 arttı
ABD petrol fiyatları cuma akşamı İran'ın açıklamalarının ardından 1.52 dolar artarak 68.35 dolara yükseldi. Gün içerisinde fiyat 68.80 dolara kadar çıktı. Bu da 2 Eylül'de kasırgaların neden olduğu yükselişten bu yana en yüksek fiyat. Londra'da da Brent petrolün fiyatı 1.20 dolar artarak 66.43 dolara çıktı. 2006 yılında petrol yüzde 8 oranında artmış oldu.
|
|
|

|