|
 |
|
|
Bize de mi vize, Niko!
Komşumuz Yunanistan ile geçmişten günümüze beraberliğimizin testusuna buyur ola bu hafta...
Bayram tatilinde "Ver elini Yunanistan" dedik. Gitmeye kalkın hele. Vize duvarına çarpabilirsiniz. Yeşil pasaportlu üniversite profesörü eşimden vize için bakın neler istendi. Üniversitede görevli olduğuna dair belge, bayram tatilinde yurtdışına çıkabileceğine dair rektörlükten belge, gayrimenkul tapusu, banka hesap durumu, kredi kartı, evlilik cüzdanı fotokopileri... Eşim dolayısıyla yeşil pasaportlu olan benden ilaveten emeklilik cüzdanı ve maaşımı çektiğim ATM kartı fotokopisi istendi. Gerçekte böyle bir muameleye maruz kaldığımız için utanmadım değil. Çoğu ülke yeşil pasaport sahiplerinden vize istemiyor. Yunanlılar neşeli insanlar. "Yabancı Damat" dizisini çok sevmişler. Nazlı'dan, Niko'dan söz ediyorlar. Konuştuğunuz hemen herkes sizinle İngilizce anlaşabiliyor. Kimse bizi Türk olduğumuz için rahatsız etmedi diyebilirim. Sadece bir taksi şoförü İstanbul'un aslında kendilerinin olduğunu iddia etti. Birkaç yerde "Kıbrıs'ı Unutmadık" tabelası gördük. Beş-altı dilde yazmışlar. Yunanistan'da bütün yollar bakımlı ve aydınlatılmış. Anlaşılan Avrupa Birliği üyesi olmak onlara çok yaramış. Ülkelerini arkeolojik turizm cennetine dönüştürmüşler. Bizi düşündüm. Anadolu'da antik Yunan medeniyetinden önceki İyon ve Hitit devri eserlerinin ne kadarını ortaya çıkarabildik? Ne kadarını koruyabildik? Orada yemek çeşidinin azlığı dikkatimizi çekti. Zeytinyağı ülkesi olmalarıyla övünüyorlar ama lokantalarda zeytinyağlı yemek bulana aşk olsun. Gittiğimiz tavernadaki müzik güzel, mezeler felaketti. Âlem insanlar şu Yunanlılar... "Yasu / merhaba" kardeşim Niko, siz bize vizesiz gelebiliyorsunuz. "Kalos orisate / hoş geldiniz, buyur ola" geçmişten bugüne beraberliğimize bu kez de...
1- Burekakia (börek), dolmades veya dolmadakia (dolma), guvetsi (güveç), kurabiedes(kurabiye), mezedes (meze), musaka (musakka), tahini (tahin), tsatziki (cacık), kataifi (kadayıf)... Bunlar Yunanlıların Anadolu'dan aşırmakla kalmayıp aslen kendilerininmiş gibi dünyaya ilan ettiği yemekler. Bir de "kafes elinikos" var ki pes doğrusu. Nedir bu?
a. Tarihi Türk evinde cumbanın temel öğelerinden kafes
b. Kafes ardında iş tutma
c. 52 kâğıt ile oynanan dört kol pişti
d. Elinikos Yunanlı demek. Bizim Türk kahvesi olmuş Yunan kahvesi.
2- Yunanlılarla aramızdaki müzminleşmiş açmazı aşamayışımız o kadar saçma ki, bunu belki mizahla açıklayabiliriz. Bu açmaz kötü komşuluktan çok bir müzmin akraba ilişkisine benzemiyor mu? "Kayınbirader açmazı"na benzer bir bakıma. Biz enişteyizdir, Yunanlı da kayınbirader. Bilindiği gibi eniştenin kayınbiraderinden çekmediği kalmaz! Enişte sadece tatlı tatlı şikâyet eder, serzenişte bulunur ve affeder. Yunanlılarla aramızdaki "enişte-kayınbirader ilişkisi" aşağıdaki şıklardan hangisinde aşikâr?
a. 1974'te Kıbrıs harekâtı sonunda Yunanistan, rezil duruma düşen darbeci albaylardan sayemizde kurtulmuş, böylece Türk enişte, Yunanlı kayınbiraderine yine yeni bir "kıyak" yapmamış mıdır?
b. Darbeci albaylar zamanında NATO'dan çıkmış olan Yunanistan bizzat enişte Kenan Evren tarafından nedense karşılıksız olarak NATO'ya yeniden buyur edilmemiş midir?
c. Enişte, kayınbiraderine hiç yetişememiş; ne 12 ada açmazı, ne kıta sahanlığı, ne FIR hattı ne de Batı Trakya krizlerinin aşılması konularında pozitif bir yaklaşım elde edilebilmiştir. Buna rağmen enişte, ünlü "Yabancı Damat" dizisinde Niko'yu damat olarak kabul etmiştir.
d. Hepsi
3- Yunan bilim adamlarından Konstantin Çukalas'ın "Yunanistan Dosyası" adlı eserine göre "Yunan ulusunun tarihi ve kültürel özünü tam olarak saptamak güçtür. Öyle bir ulus ki, Balkanlı fakat Slav değil, Ortadoğulu fakat Müslüman değil, Avrupalı fakat Batılı değil. Klasik çağdan Bizans İmparatorluğu'na kadar gelen bir ırk, kültür ve ulus birliğini izlemek, mümkün olabilir ya da olmayabilir. Fakat kesinlikle diyebiliriz ki, çağdaş Yunanistan'ın sosyal ve ekonomik yapısının kaynakları uzun ..... yönetimi devresinde yatmaktadır?" Hangi uzun devre, kestirebilecek misiniz?
a. Avrupa Birliği
b. Bizans
c. Roma
d. Osmanlı
4- Sultan I. Murat zamanında 1374'te önce Selanik'e girilmişti. İstanbul'un düşürülmesinden üç yıl sonra 1456'da Atina kolaylıkla alınmıştı, sonra da Mora. Yunanlıların Osmanlı egemenliğini pek bir direniş göstermeden benimsemesinin temelinde hangi etmenler yatıyordu?
a. Frankların baskıcı ve keyfi yönetimine duyulan güçlü tepki
b. Osmanlıların Rum Ortodoks Kilisesi'ne tanıdığı ayrıcalıklı konum
c. Hıristiyan uyruklular için ticaret serbestliği ve Yunanca eğitim izni
d. Hepsi
5- Osmanlıların Rum Ortodoks Kilisesi'ne tanıdığı serbestlik sayesinde verimli Teselya Ovası'na hakim Kalambaka kentinin çok yüksek tepelerinde Meteora adlı esrarengiz manastırlar inşa edilebilmiş. Keşişlerin ihtiyaçlarının ta aşağılardan zembille yukarı çekilerek karşılandığı bilinen bu göksel manastırlar 1971'de hangi James Bond filminde görüntülenmişti?
a. "Altın Parmak"
b. "Rusya'dan Sevgilerle"
c. "İnsan İki Kere Yaşar"
d. "Asla Asla Deme"
6- Yunanistan'da heykeli dikilmiş olan bir Osmanlı paşası var. Mısır valisiyken Osmanlı devletine iki kez başkaldıran ve kendi adına hanedan kuran Mehmet Ali Paşa Yunanistan'ın hangi liman kentindendi?
a. Pire
b. Kavala
c. İskeçe
d. Dedeağaç
7- 15'inci yüzyılda Kraliçe İsabella ile Kral Ferdinand döneminde Musevilere "Ya Hıristiyan olacaksanız ya da 10 ay içinde İspanya'yı terk edeceksiniz" deniyor. Bunun üzerine Sultan II. Beyazıt, Kaptan-ı Derya Hasan Paşa'yı donanması ile birlikte İspanya'ya gönderiyor ve bir grup Musevinin kurtulmasını sağlıyor. II. Bayezit acep hangi şehre "2 bin adet Musevi gönderile" diye ferman veriyor?
a. Selanik
b. Yanya
c. Drama
d. Manastır
8- 1790 ile 1822 yılları arasında ünlü Tepedelenli Ali Paşa'nın idaresinde olan batı Yunanistan kenti Yanya, Selanik'le birlikte 1913'te Yunanlılara bırakılmıştı. 1430'ta "Amanname" ile kendiliğinden Osmanlılara teslim olan Yanyalılara Sultan II. Murat tarafından hangi imtiyaz verilmişti?
a. Zorunlu göç ve sürgün uygulanmazdı.
b. Çocukları devşirme olarak toplanmazdı.
c. Hıristiyan halkın mülküne dokunulmazdı.
d. Hepsi
9- Aşağıdakilerden hangisi Selanik'le ilgili gerçeklerden biridir?
a. İttihat ve Terakki cemiyetinin merkezi konumundaki Selanik "Kâbe-i Hürriyet" diye anılırdı.
b. II. Dünya Savaşı'nda Alman işgali altındaki yıllarda Selanik'te 60 binden fazla Yahudi katledilmişti.
c. 1923'ten sonra "Ahali Mübadelesi" olarak bilinen karşılıklı değişim sırasında Selanik'teki Türklerin önemli bir bölümü Türkiye'ye göç etti.
d. Hepsi
Yanıtlar: 1) d, 2) d, 3) d, 4) d, 5) d, 6) b, 7) a, 8) d, 9) d.
|
|
|

|