|
 |
|
|
Doğalgaz depolama ihalesi açılamadı!
Türkiye'nin Rusya'ya olan doğalgaz bağımlılığını artıran görüşmeler yapılırken (Enerji Bakanlığı bu görüşmelere, "Al ya da öde anlaşmasında indirim görüşmeleri" diyor) Gazprom, dağıtımın yanı sıra Tuz Gölü Havzası depolama tesisi ve Mavi Akım boru hattını Akdeniz'e indirme projelesini "sağlama" almıştı!
Tahkim kılıcı
İran'ın Türkiye'ye verdiği günlük 26 milyon metreküp doğalgaz hacmini, 6 milyon metreküpe düşürmesi problem oldu.
Türkiye, İran'la 10 Aralık 2001 tarihinde yaptığı doğalgaz ithalat anlaşmasından bugüne sorun yaşıyor. Türkiye, 2002 yılında İran'ın verdiği doğalgazın kimyasal kompozisyon ve özelliklerinde "yüzde 5'ten fazla bozulma" saptayıp itiraz etmişti. Tahran'da yapılan görüşmede fiyatta yüzde 20 indirim sağlandı. Türkiye alınan gazın hem kalitesiz , hem de pahalı olduğu gerekçesiyle tahkime gitmişti. Henüz yasal süreç işlemedi. İran vanaları kısarak yine "sapma" oranını tutturdu! Bu kez İran'la tahkim süreci nasıl çalışacak?
Öyle bir nimet ki...
Doğalgaz tüketen ülkelerin birçoğunda yüzde 10 civarında depolama tesisi bulunuyor, Türkiye'de bu oran "sıfır" 1990'lardan beri işin içindeki bir uzman anlatıyor:
"Allah öyle bir nimet vermiş ki Türkiye'ye bu konuda, gerçekten inanılmaz. Tuz Gölü Havzası'nda doğalgazın depolanabileceği neredeyse 15-20 milyar m3 hacim var. Ayrıca operasyon sırasında ortaya çıkacak "brine" denilen tuzlu su, operasyon sahasının hemen yanı başındaki havzaya aktarılarak, buradaki doğal dengenin korunması ve kirliliğin engellenmesi konusunda muhteşem bir fırsat sunuyor. Oysa bu tür projelerde en büyük handikap, 1'e 10 miktarında kullanılan atık tuzlu suyun uygun lokasyonlara deşarj edilmesi sorunudur.
Ya büyük yatırımlara girerek Fransa'da "Gaz de France"ın yaptığı gibi tuz üreterek (ki depolama yaptığı alandan elde ettiği tuzu satarak büyük gelir sağlamaktadırlar) bu sorun çözülür ya da boru hattı vasıtasıyla en yakın denize ulaştırarak deşarj edilir."
İhale bekleniyor
Botaş'ta "depolama tesisi" yatırımına karşı çıkanların kimi "Ankara'nın etrafına boru döşer, gene gazı depolarım, gaz depolama projesi de neymiş" diyorlardı. "Tuz Gölü Yeraltı Doğalgaz Depolama Projesi" ne kasım ayı sonunda, Dünya Bankası 325 milyon dolarlık kredi açtı. Üç aşamalı proje, 7 ile 10 yıl arasında tamamlanabiliyor.
Tuz Gölü sahası bütün Avrupa'nın depolama merkezi olabilecek kapasitede. Bir uzman, "Elimizde yeraltında büyük tuz dağları var ve bu neredeyse doğalgazın kendisi kadar önemli. Üstelik her ithalatçı ve toptan satıcı belli bir miktarı depolama hizmeti verebilmeli. Gaz sisteminin system security (istem güvenliği) bu tesislere bağlı" diyor.
Silivri'de 1.6 milyar metreküp hacimli doğalgaz depolama tesisi haziran ayı sonunda bitiyor. Tuz Gölü Havzası'nda inşa edilecek depolama tesislerinin mühendislik ve inşaat ihaleleri geç kalıyor, neden acaba? Gazprom ile görüşmeler sonuçlanmadı mı?
syilmaz@milliyet.com.tr
|
|
|

|