|
 |
|
|
Maastricht kriterleri yakalandı, rahatlayalım mı?
Bu hafta ekonominin iki önemli dengesine ilişkin 2005 yılı gerçekleşmeleri açıklandı. Türkiye'nin bütçe açığı 2004 yılına göre 20,6 milyar YTL azalarak, 2005 yılında 9,7 milyar YTL olmuş.
Buna karşılık dış ticaret açığı bir yıl öncesine göre 8,5 milyar dolar artarak 42,9 milyar dolar olmuş. Aşağıdaki tabloda bütçe ve dış ticaret dengelerine ilişkin 2005'e başlarken öngörülen hedefler ve yıl sonunda ortaya çıkan gerçekleşmeler yer alıyor.
Ders kitaplarında dış açıktaki artış kamu açıklarındaki artışla birlikte gerçekleşirse bunun önemli bir yapısal soruna ve kırılganlık riskine işaret ettiği yazılır. Veriler bizde 2005 yılında dış açığın, bütçe açığı daralırken artmaya devam ettiğini gösteriyor.
Bütçe dengesinin sağlamlığı, dış açıktaki artışa rağmen uluslararası piyasalarda Türkiye ile ilgili risk algılamasının artmamasının nedenlerinden biri.
Gerçekten de sene başında 29,1 milyar YTL olması öngörülen bütçe açığının sene sonunda yaklaşık 20 milyar YTL azalarak 9,7 milyar YTL seviyesinde gerçekleşmesi geçmişte benzeri olmayan bir başarı. Sayın Başbakan'ın da buna çok sevindiği, bütçe gerçekleşmelerini, AB kriterlerini yakaladık diyerek, bizzat açıklamasından anlaşılıyor.
Ancak bu performansın ne kadar kalıcı olduğunun da mutlaka incelenmesi gerekiyor. Azalışın yarısı faiz giderlerinin öngörülenin altında kalmasından kaynaklanıyor. Yapılan araştırmalar uluslararası koşulların çok iyi olmasının, tüm yükselen piyasalarda olduğu gibi, bizde de faiz giderlerindeki azalışın önemli bir bölümünü açıkladığını gösteriyor.
Tabii uluslararası koşullar bozulursa bunun tam tersi bir gelişmeyle de karşılaşmak mümkün. Hedefe göre daha iyi performansın diğer yarısını ise gelirlerin beklenenden daha iyi olması açıklıyor. Ancak devletin sürekli geliri olan vergi gelirleri hedefle aynı kalırken, artan diğer gelirler olmuş. Bunlar arasında faiz gelirleri, kamu bankalarından alınan kârlar ve Telekom özelleştirme gelirleri gibi her yıl bu seviyede devam etmesi garanti olmayan bir defaya mahsus gelirlerdeki artışlar dikkat çekiyor. Nitekim bu kalemler hariç hesaplanan ve uluslararası kamuoyuna bir hedef olarak açıklanan program tanımlı faiz dışı fazla hedefinin, geçen yıl, az bir farkla da olsa tutturulamadığı dikkati çekiyor.
Diğer taraftan dış ticaret açığının, bütçe hedefinin tutturulmasına rağmen, öngörülenin çok üstüne çıkması ise özel kesimin tasarruflarını beklenenden çok hızlı azalttığını ve harcamalarını önemli ölçüde dış borçla karşıladığını gösteriyor. Ayrıca geçen yılın ikinci yarısında ihracat artış hızındaki hızlı düşüşe rağmen, ithalat artışının inatçılığı, rekabet sorunlarının arttığını gösteriyor. 90'lı yılların uluslararası deneyimi, ders kitaplarında yazılanın dışında, bunların da önemli bir sorun kaynağı olabileceğini gösterdi.
Artan dış açık ve beklenenden daha iyi olan 2005 yılı bütçe performansına ilişkin sürdürülebilirlik endişeleri, bütçede Maastricht kriterlerini yakaladık diye rahatlamak için çok erken olduğunu gösteriyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Erdoğan, Baykal, mal varlığı
BAŞBAKAN Erdoğan'ın çok yakınındaki iki isiml... | |  | Çetin ALTAN | | Mal varlığı kavgaları, Dubai ve Afrika'nın maymunları...
5 günlük bir ayrılıktan ve Basra Körfezi'nin ... | |  | Melih AŞIK | | Çamlıca yolunda
Bizim çocukluğumuz Çamlıca'da geçti... Ümrani... | |  | Fikret BİLA | | Sezer'in duyarlılığı
Etik değerler yasaya sığmaz. Toplumun ürettiğ... | |  | Hasan CEMAL | | Laf öğütmek yerine!
Önce satırbaşlarıyla: (1) Yolsuzluklar, Türk... | |  | Yılmaz ÇETİNER | | O fantezi çoraplı genç kimdi?
ÇETİNER- Gazetenin çıktığı günlerde, muhalefe... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Diğer mal varlığı
Mal varlığı süreci zaten olması gereken çizgi... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Yetişkinlerin eğitimi
Dünyada, özellikle de gelişmiş ülkelerde, ömü... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Mal varlığını açıklayamayan Erdoğan
CHP, Başbakan Tayyip Erdoğan'ın mal varlığını... | |  | Sami KOHEN | | Bu proje ölmemeli...
GEÇEN ay Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün İsr... | |  | Metin MÜNİR | | Rekabet Kurumu Oyak-Arcelor'a geçit vermeyebilir
Ordu Yardımlaşma Kurumu, Erdemir'in % 49'unu ... | |  | Faik ÖZTRAK | | Maastricht kriterleri yakalandı, rahatlayalım mı?
Bu hafta ekonominin iki önemli dengesine iliş... | |  | Hasan PULUR | | "Bir garip ölmüş diyeler"
HERKES, gücü yettiği kadar, ölen yakınının ar... | |  | Derya SAZAK | | Erbakan'ın cezası
AKP Meclis Grubu, 'akçalı işler' nedeniyle sı... | |  | Meral TAMER | | Kadınların İstanbul buluşması
Gelecek hafta İstanbul'da sadece kadınları de... | |  | Güngör URAS | | Devlet hastaneleri zor durumda
Milletvekillerimizin oylarıyla TBMM'de kabul ... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Gelişmelerden rahatsız olmayın...
Korkak bir yazar değilimdir. Düşüncelerimi aç... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
