|
 |
|
|
Tekstilin çıkış raporu hükümete gönderiliyor
Son dönemde birçok tekstil fabrikasının kapanması, mevcut işletmelerin kapasite azaltıp, işçi çıkarmaya başlaması sektörü harekete geçirdi. Sektörün hazırladığı rapor, TOBB önderliğinde hükümete sunulacak
AYFER YILDIZ - SİBEL ERAY
Tekstil sektöründe zor günler yaşanıyor. Son dönemde birçok fabrika kapandı. Önemli fabrikaların birçoğunda işçi çıkarılması gündemde. Bazı firmalar da sektör değiştiriyor. Tekstilcilerin ilgi gösterdiği sektörlerin başında inşaat, turizm, tarım ve perakende geliyor.
Biraraya gelen sektör temsilcilerinin yaşanan krizi ve çözüm önerilerini bir rapor halinde önümüzdeki hafta hükümete sunacak. Sektördeki en büyük sıkıntı, başta Çin olmak üzere Uzakdoğu ülkelerinin hem iç pazarda hem de ihracat pazarlarında etkili olmaya başlaması. Geçen yıl Türkiye'nin genel ihracatı yüzde 15 artarken, tekstildeki artış yüzde 6.5'da kaldı. TOBB Tekstil Sektör Kurulu Başkanı Abdülkadir Konukoğlu, hükümete sunulacak raporda, yüksek enerji fiyatları, vergi yükü ile aşırı değerli YTL'nin yer aldığını söyledi. Bu üç konu da sektörün rekabet gücünü azaltan başlıca faktörler olarak sıralanıyor.
Rapordaki öneriler
Konukoğlu, çözüm önerilerini şöyle sıraladı: "İstihdam üzerindeki yükler azaltılmalı, enerji fiyatları düşürülmeli, rekabetçi kur politikası uygulanmalı, tekstilde KDV yüzde 8'e düşürülmeli, ithalat kontrol altına alınmalı, kota getirilmeli. Uzakdoğu tehlikesi, bu ülkeler geliştiği ve tüketimde yüksek standarta eriştiği sürece devam eder.
O ülkelerde yaşam standartının yükselmesi yüksek standartlı tüketime sebep oluyor. Bu emek - yoğun tüm sektörleri etkiler. Çünkü o ülkelerde işçilik maliyeti bize göre çok düşük."
'Üretim durmadı, sıkıntılıyız'
Sanko Holding Yönetim Kurulu Başkanı Abdülkadir Konukoğlu
"Hükümete sunulacak raporda, yüksek enerji fiyatları, vergi yükü ile aşırı değerli YTL konuları yer alıyor. Tekstilde üretimin durduğu yönündeki görüşlere katılmıyorum. Tekstilciler girdi maliyetleri ve kur yüzünden sıkıntılı günler geçiriyor.
Kapasite azaltarak, işçi çıkarmaya başladılar. Bizim grup 2003 yılı Ocak ayında 3 bin 500 kişiydi, bugün bin 680 kişiye düştü. Ciro 150 milyon dolardan 90 milyon dolara düştü. Firmalar küçülüyor, yeni yatırım yapmıyor, üretimlerini düşürüyor, farklı sektörlere kayıyor."
'Sıfır kârla satış yapıyoruz'
Denizli Ticaret Odası Başkanı Mehmet Yüksel
"Tekstilde daralma var. Bu 2000'li yıllardan beri devam eden bir süreç. Ancak şu ana kadar döviz kurlarıyla ilgili sıkıntıların arkasından bu defa da istihdam üzerindeki yükler arttı. Enerji maliyetlerinin, sigorta primlerinin, vergi oranlarının yüksekliği olumsuz etkiliyor. Dolasıyla kâr marjları çok düştü.
Firmalar sıfır kârla mal veriyor. Tesislerin durmaması lazım. İşçi çıkarmamak için özverili davrandılar ama önümüzdeki aylardan itibaren işçi çıkarmalar başlayabilir. Sebebi de istihdam üzerindeki ağır yüklerdir. Her yıl 750 bin kişi iş arıyor. İşsizlik daha da artmadan hükümet harekete geçmeli."
'Rakiplerin baskısı artıyor'
Kahramanmaraş Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı Mehmet Balduk
"Tekstilde üretimin durması girdi maliyetlerinin döviz bazında artmasına, bunun yanında gelirlerin ise hem değerli YTL'den dolayı, hem de aşırı rekabetten dolayı düşmesine bağlı. Kâr iki taraftan da daralıyor.
Tekstili yeniden canlandırmak için reel sektörün girdi maliyetleri azaltılmalı ayrıca teknolojik yatırımlarla yüksek katma değerli ürünlere yönelinmeli. Bunun için uzun vadeli finansman ihtiyacı ortaya çıkıyor. Ancak, mali sektör yeterince orta ve uzun vadeli kredi üretemediği için ileri teknoloji yatırımları gerçekleşemiyor.
Uzakdoğu özellikle tekstil olmak üzere diğer sektörlerde de bir süre daha etkisini hissettirecek.
Aşırı değerli YTL ile kotasız, vergisiz ithalat devam ettikçe Uzakdoğu'ya ilaveten Türki Cumhuriyetler, Hindistan, Pakistan, Mısır gibi ülkelerin baskısı artacaktır."
Ya kapatıyorlar, ya da farklı sektörlere giriyorlar
Bursa'nın en köklü tekstil kuruluşlarından Sönmez Holding, teknoloji yatırımlarına yöneldi. Sönmez Filament, iki tesisinden birini kapattı.
Türkiye'nin en eski firmaları arasında yer alan, Koç ailesinin dünürü Griaud ailesine ait, İzmir Pamuk Mensucat ile İzmir Basma Sanayi kapandı.
Başer Holding'e ait Adana'daki Güney Sanayi ve Ticaret İşletmeleri satılığa çıkarıldı. Holding, bankalara 200 milyon YTL'nin üzerindeki borcu nedeniyle 125 milyon YTL değerindeki Güney Sanayi başta olmak üzere üç fabrikasını ve yedi gayrimenkulünü satışa çıkardı.
Trakya İplik ve Çukurova İplik Sanayi üretimini durdurdu.
Akkök Grubu, Ak-Al Tekstil bünyesindeki 'Kartopu'nu satarak, el örgü yünü ve fantezi iplikten çekildi. Ak-Al, üretimini Romanya ve Zonguldak Alaplı'daki tesislerinde sürdürecek.
Denizli'deki Abalıoğlu Grubu, tekstil fabrikasını tasfiye kararı aldı.
Saray Halı, bünyesinde kurulan Saray Çiftliği Tarım İşletmeleri ile tarım sektörüne girdi.
Kipaş, Akyiğit Grubu (Collezione markasıyla tanınıyor), Miro Tekstil gıda ve hayvancılık alanında yatırım yaptı.
Sarar, Eskişehir'de termal otel ve alışveriş merkezi yapacak.
Adidas, Nike, Puma gibi markalara üretim yapan Akkanat, tekstil yatırımlarını azaltarak turizme yöneldi.
Deri sektöründe faaliyet gösteren Orjin Grup, İstanbul'a Elements adıyla alışveriş merkezi açtı. Doğuş Grubu ile İstanbul'da İstinye Park alışveriş merkezi inşaatını yapıyor.
|
|
|

|