|
 |
|
|
Galileo'nun parmağı
Zeki dizayndan DNA'ya, evrendeki simetriden matematiğin güvenilirliğine çok kısa bir yolculuk...
hkirkoglu@ekolay.net
Faks: (0216) 418 54 99
Peter Atkins'in Oxford University Press tarafından yayımlanan "Galileo'nun Parmağı" adlı kitabında günümüz biliminin 10 büyük düşüncesi detaylı biçimde inceleniyor. Dilerseniz, bu 10 temel ilkeye göz atalım.
Kitap doğadaki evrim kavramıyla açılıyor. Bu bölümde evrim ve yaratım arasındaki çatışmaya değinilirken, son zamanlarda oldukça tartışma yaratan "zeki dizayn" mı evrim mi tartışması içinde Atkins zeki dizaynın bilimsel bir görüş olmadığını, bilimin her zaman açıklamalar gerektirdiğini, evrim görüşünün eksikleri olarak ortaya konan test edilememe durumunu reddediyor. Yazar mikroevrimle küçük çaplı değişimleri, makroevrimle yeni hayat biçimlerinin ortaya çıkışını açıklıyor. Atkins kimi zaman ise evrimin her zaman daha fazla yarar sağlamayabileceğini savunuyor. Kitapta ikinci görüş biyolojiye ait ve Atkins DNA'yı ele alıyor. Her birimiz trilyonlarca parçadan oluşuyoruz ve bir parça kendi içinde bütünün bir kopyasını, yani DNA'yı taşıyor.
Bu aşamada sözü astrolojiye getirmemek imkansız. Zira tıpkı DNA gibi, hepimiz aynı göstergelerle ama birbirine benzemeyen astrolojik haritalara sahibiz. DNA'mız bizim fizik kapasitemizi, saç rengimizden hastalıklara eğilimlerimizi gösterirken, astrolojik haritamız sanki hayatımızın bir kodu ve zamana dayalı tüm açılımları içinde taşıyor, bir bakıma ruhumuzun organizasyonunu gösteriyor.
Kitabın üçüncü bölümünde evrendeki enerjinin korunumu ve termodinamik ele alınıyor. Atkins evrendeki enerjinin, kozmosta yer alan simetrinin kaçınılmaz bir sonucu olduğunu, sadece uzayı değil, uzay-zaman bütününü ele almak gerektiğini anlatıyor. Dördüncü bölümde bilimin üzerine dayandığı diğer bir noktayı, entropi ilkesini ele alıyor. Entropi evrendeki tüm enerji/maddenin amaçsız biçimde düzensizliğe dönüştüğünü açıklıyor. Şahsen bu görüşün yeterli etkinlikte olmadığını düşünüyorum. Zira eğer enerji/madde amaçsız ve düzensiz bir duruma dönüşüyorsa, bu durumda, evrimin de temel dayanak noktalarından birisi zayıflıyor olabilir. Bize amaçsız gibi görünen bir eğilimin yeni düzenler yaratması beklenemez mi? Beşinci bölümde maddenin atom yapısı ele alınıyor. Maddenin indirgenebilir olduğu, elementler ve atom yapısı konu ediliyor.
Bilimin konuları
Evrendeki simetri altıncı bölümde karşımıza çıkıyor. Simetri bizi sınırlar, rehberlik eder ve aynı zamanda iteler. Çağımızda öne sürülen küçük iplikler teorisi (String teorisi) ve bu teorinin daha ince bir versiyonu olan M-teorilerinin bilimsel olamayabileceği ve bu alandaki bulguların henüz yeterli olmadığını ifade ediyor. Yedinci bölümde quanta adı verilen enerji paketlerinin hem partikül hem de bir dalga gibi hareket ettiği ele alınıyor. Kuantum teorisi ile klasik fiziğin sonuçları arasındaki farka işaret ediliyor. Kuantum fiziği olasılıklar dünyasında gerçekleşirken, klasik fiziğin determinist, kesin sonuçları arasındaki tartışma, mikro ve makro evren düzeylerini aynı kefede ele alamadığımızı gösteriyor. Kozmoloji, evrenbilim sekizinci bölümde, genişleyen bir evren modelini ortaya koyuyor. Astronom Hubble'ın da deneyleri ile ortaya koyduğu üzere, doppler etkisi yani astronomik ölçekteki hareket eden bir cismin ışığının dalga boyutundaki değişim, genişleyen bir evrende olduğumuzu gösteriyor. Atkins uzay-zaman kavramını bir diğer bölümde açıklıyor. Uzay-zaman madde tarafından bükülüyor. Albert Einstein şöyle söylüyor: Zaman ve uzay içinde yaşadığımız koşullar değil, kendisi aracılığıyla düşünebildiğimiz biçimlerdir. Bu çetrefil konu aynı zamanda şu anda fiziğin de sınır konularından birisi durumunda.
Kitabın son bölümünde ise mantığın sınırları ele alınıyor. Matematiğin felsefesinin ele alındığı bu bölüm, evrenin kendi içinde tutarlı davranıp davranmadığını ve matematikle bunun ele alınıp alınamayacağı üzerinde duruyor. Sayılara güvenebilir miyiz? Bu başlı başına ayrı bir muamma.
Kuşkusuz bu yazıda detaya girmeden, kitabın ana başlıkları üzerinden giderek günümüz biliminin üzerinde durduğu konulardan söz ettim.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
