|
TOKİ nazar boncuğu aramış!
Bu hükümet döneminin en büyük yatırım hamlesini Toplu Konut İdaresi (TOKİ) gerçekleştirdi. Basit bir karşılaştırma yapalım:
Merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Toplu Konut Fonu'nun imkânlarıyla 1984 yılında TOKİ'nin konut üretimini başlattı. 1984-2002 döneminde TOKİ 43 bin 145 adet konut üretti. 940 bin konutun üretimine de kredi desteği sağladı.
Gelelim bu döneme. Artık Toplu Konut Fonu yok ve TOKİ'nin tek kamu kaynağı yurtdışı çıkış harçlarından yapılan kesintiler. TOKİ arsa üretiyor, "gelir paylaşımı" yöntemiyle lüks konutlar ihale ediyor. Bu projelerin geliriyle de yoksullara ev yapıyor.
TOKİ hem iktidar, hem de yerel yönetimlerle birlikte çalışıyor, neredeyse memlekette boş arsa bırakmıyor! (AB'de kişi başına yeşil alan ortalaması 7 metre kare olmasına karşılık, İstanbul'da bu oran 3.5/4 metrekareye düşüyor. TOKİ projelerinde bu oran 10 metrekare olarak uygulanıyor.)
7 şehir kuruldu
TOKİ 2003-2006 döneminde, yani AKP iktidarı döneminde, Türkiye genelinde 421 şantiye kurdu, 156 bin 891 konut üretti ve 600 kişiye istihdam sağladı.
100 bini aşkın nüfusuyla, 7 adet şehir kuruldu dersem yanılmam.
350 bin konutluk projeksiyon yapılmış, 2007 sonuna kadar da 250 bin konutun başlaması ve büyük kısmının tamamlanması hedeflendi.
Yatırım maliyeti 7 milyar YTL (katrilyon TL) olan 900 ayrı ihale gerçekleşti. 3 milyar YTL civarında hakediş ödendi.
66 belediyeyle gecekondu dönüşüm protokolleri imzaladı ve 36 belediye ile 35 bin konutluk uygulama başlattı.
"Gecekonduları yıkmadan Türkiye'nin psikolojisi düzeltilemez" ifadesini kullanan TOKİ Başkanı Erdoğan Bayraktar'ın bu konuda söyleyecek çok sözü var. TOKİ'nin "gecekondu hassasiyetinin" siyaset bilimciler tarafından da iyi okunması gerektiğini düşünüyorum.
Ankara'da havalimanına giderken gördüğümüz gecekondu yıkımlarına, Erzincan, Trabzon ve Kars da ekleniyor. Yıkım ekipleri mahallelere dalıyor, geçmiş dönemlerde olduğu gibi kimse ayaklanmıyor; neden acaba?
Sistem taşımıyor
TOKİ'nin "Konut Uygulamaları İzleme Cetveli"ne bakıyorum; Soyak, Mutlu İnşaat, Albayrak, Turan Hazinedaroğlu, Özsaya, Tek-Art (gecekondu dönüşüm projesi) Çakır, Aras, Demars, Ekit, Aydur, Çevik, Yavuzlar, Baştur, Mehmet Çelik, 3K, Kontaş, Yıldırım, İntes, Varyap, Kuzu-Garipoğlu inşaat firmalarının; "Emlak GYO Uygulamaları Cetveli"nde ise, Emay, Varyap, Ağaoğlu (en büyük 800 bin konut), Soyak, Or-Han Birlik, Taş-Yapı, Cengiz İnşaat, Taş Yapı, Mehmet Çelik inşaat şirketlerinin isimlerine rastlıyorum.
İçlerinde bulduk iki üç ismi dışarıda bırakırsam, çoğu "yeni palazlanan" firmalar.
Bayraktar'a "Yeni müteahhitler yetiştiriyorsunuz" dediğimde, adeta yarasına basılmış gibi anlatıyor:
"Bu büyüklükte inşaat hamlesini sistem taşımıyor. Ne müteahhit, ne ara eleman yetiyor. Müteahhitler gelişmeli ve birlikte yurtdışına açılmalıyız. Oysa zayıf oldukları için ödemeleri,fiziksel gerçekleşmenin yüzde 5 altında yapıyoruz. Stok malzeme için avans ödenirdi, vermiyoruz. Çok fiyat kırıyorlar, bu nedenle deneyimli müteahhit gelmiyor. Ankara'daki ihalemize, Mesa İnşaat katıldı. Sırf 'kaliteli" müteahhitlerin önü açılsın diye, yüzde 17 kırım yapmalarına rağmen (yüzde 20 asgari sınır) işi onlara verdik."
Bu kadar çok iş yapınca milletin gözü mü kalıyor acaba? Demek ki TOKİ de nazar boncuğu arıyormuş.
syilmaz@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
