|
 |
|
|
"Kan örneği kapıp getiren herkesi kabul etmiyoruz"
İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İmdat Elmas, babalık testi için hem babanın hem annenin hem de çocuğun rızasının alınması gerektiğini söylüyor
YAPRAK ARAS
Bundan iki yıl önce kaybettiğimiz Cem Karaca'nın mezarı 24 Mart'ta açılıyor. Karaca'nın cesedinden alınacak örnekle DNA testi yapılacak ve Emrah Karaca'nın Cem Karaca'nın öz oğlu olup olmadığı anlaşılacak.
Sanatçının son karısı İlkim Karaca'nın "Emrah, Cem'in oğlu değil. Bunu sağlığında Cem bana söyledi" iddiasıyla başlayan tartışma yine İlkim Karaca'nın "Cem tıbben baba olamıyordu. O yüzden Emrah oğlu olamaz" sözü üzerine tazminat davasına dönüştü. Mahkeme de bu iddia üzerine Karaca'nın mezarının açılmasına karar verdi. Babalık davaları ve DNA testleriyle ilgili sorularımızı İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İmdat Elmas yanıtladı...
Son yıllarda babalık davalarında bir artış var mı?
Genel olarak var. Ama bunun nedeni genel olarak hukuk davalarında artış olması. İnsanlar ne kadar çok bilinçlenirse, haklarının farkına varırsa, adli süreçleri o kadar çok işletiyor. Bir de iletişim araçlarının gelişmesiyle birlikte insanlar nelerin araştırabileceğini daha iyi biliyor.
Kimler, neden babalık davası açıyor?
Genellikle miras davası gibi adli bir süreç sonucunda gelişiyor. Bazen kuşkuya dayalı, adli sürecin başlamadığı, aile içi meraktan kaynaklanan başvurular da geliyor. Bu tür özel başvuruları kabul ediyoruz ama mutlaka hem anne hem baba hem de çocuğun onayı alınır.
Yani çocuğun kan örneğini alıp getirenin başvurusu kabul edilmez mi?
Kesinlikle kabul etmiyoruz. Bunun belli bir prosedürü var. Rıza en başta aranan şey. Bir baba çocuğundan kuşkulansa bile bunun araştırılması da ailedeki herkesin rızasına bağlı.
Peki ya Cem Karaca örneğindeki gibi taraflardan biri artık yaşamıyorsa?
Mezarın açılması için mahkeme kararı gerekiyor. Ölen kişinin daha önceden alınmış dokusu varsa ve korunuyorsa mezarın açılması da gerekmeyebilir. Örneğin bir hastane tedavisi görmüştür ve bir tüp kan alınmıştır. Kanın bir kısmı çalışılmıştır ve diğer kısmı kalmıştır. Veya bir ameliyatta alınan bir organ hâlâ duruyor olabilir. Elde DNA kullanılabilecek bir materyal yoksa, gömülen kişinin mezarı açılır.
Mezardan ne alınıyor?
Gömüldükten kısa bir süre sonra açılırsa yumuşak dokular alınabilir. Ama gömüldükten sonra yumuşak dokular hızla bozulmaya başlar. Cesedin bulunduğu mezar, toprağın yapısı, kimyasal yapı, canlılar gibi faktörler cesedin bozulmasını hızlandırabilir. Yumuşak doku bozulmuşsa kemik örneği alınıp kemik iliği üzerinde çalışılır. Kol ve bacak gibi uzun kemikler tercih edilir. Dişteki pubilla tabakasından da DNA elde edilebilir. Cesedin DNA araştırması yapmak için yeterli materyal taşıyıp taşımaması önemli. Bazen materyal alırsınız ama DNA çalışması için yeterli olmayabilir.
Nasıl bir ortamda gömülü olan cesetten DNA çalışması için yetersiz örnek çıkıyor?
Ceset parçalanmış olabilir. Parçalanınca kemik iliği bozulabilir. İyi korunmamış olabilir. Kimyasal yapı iyice bozulmuştur. Veya çok uzun bir zaman geçmiştir. Genelde birkaç yıllık cesetlerde sorun çıkmıyor. Ceset iyi korunmuşsa yüzyıllarca da olsa, korunmuş materyal bulunup çalışma yapılabilir.
"5-10 günde belirlenebilir"
Hayatta olanlardan ne örneği alınıyor?
Daha çok kan alınıyor. En uygunu kandır. Ama yanak mukozasından da alınabiliyor. Artık Y kromozomu üzerinde de bakılabiliyor. Y kromozomu erkekten erkeğe nakledilen bir kromozomdur, kadınlarda bulunmaz. Bu durumda babadan değil de, babanın akrabalarından, dede veya amcadan örnek alınabilir. Yani o aileden, o erkeklerden geldiği anlaşılır.
O zaman Cem Karaca'nın mezarının açılmasına gerek yok diyebilir miyiz?
O mahkemenin takdiri. Mahkemenin aradığı soruya tam cevap veremeyebilir. Mahkemeler, bunun mutlaka kişilerin üzerinde tespit edilmesini istiyor.
DNA testi sonuçları ne kadar sürede belli olur?
5-10 gün gibi kısa sürelerde de alınabilir. Bu laboratuvarın işleyiş tarzına ve imkanlarına bağlı.
Bir aile farklı bir nedenden dolayı Adli Tıp'a başvuruyor. Ve araştırma yapılırken çocuğun babaya ait olmadığı görülüyor. Bu gibi durumları bildiriyor musunuz?
Prensip olarak gelen dosya üzerinde hukuki önem taşıyan bir şeye rastlarsak raporumuzda belirtmemiz gerekiyor. O nokta hakim veya avukatların gözünden kaçmış olabilir. Böyle bir kanıtı, söylememizi engelleyen çok geçerli bir etik durum yoksa, aileye de dile getirilmesinde fayda var.
Adli Tıp babalık davalarında son merci midir?
Tarafların sonuca itirazı olabilir veya mahkemenin kuşkusu olursa başka bir kurumdan da tekrar DNA analizi istenebilir. Bu DNA araştırmasında çok rastlanmasa da mahkemeler bazen tek bir bilirkişinin görüşüyle yetinmeyebilir.
"Adli Tıp'ın puanları yükseldi"
Adli Tıp'a duyulan ilgide bir artış var mı?
Tabii. Bu konuda uzmanlaşmak isteyenlerin sayısında artış oldu, puanlarımız da bu yüzden biraz yükseldi. Adli tıp eğitiminin eskiye kıyasla daha iyi yapılması, medyada daha sık yer almasının etkisi var bunda.
Siz izliyor musunuz "CSI" gibi dizileri?
Tabii. Diğer programları dikkate alınca, daha cazip geliyor. Ama biraz abartı var. İşin içinde olduğumuz için bazı yorumların abartılarak sunulduğunu görüyoruz.
Teknoloji anlamında mı?
Hayır, varılan sonucun yorumlanmasında çok yapılıyor. Adli Tıp'ta her zaman mutlak doğruyu bulmak gibi bir imkanımız yok. İmkansızlıklardan veya delil yetersizliğinden kaynaklanabilir bu. Otopside de bu böyle. Biz ölüm nedenini her zaman belirleyemiyoruz. O zaman da "Bu olguda şu nedenlerle bir sonuç verilememiştir" diyoruz.
Dizilerde görülen teknikler abartılı mı?
Her tür teknik gelişme kullanılıyor. Teknikte abartı olmayabilir ama o teknik o sonucu hata payı olmadan verip verebiliyor mu, bu önemli. Orada yanlış değerlendirme olabilir.
Bu teknikler Türkiye'de de kullanılıyor mu? Teknik anlamda yeterli miyiz?
Evet, büyük oranda kullanılıyor.
Medyaya yansıyan babalık davaları
Ebru Çolak'ın şarkıcı Emrah aleyhine açtığı dava kamuoyunu uzun süre meşgul etti. Çolak'ın açtığı babalık davası sekiz yıl sürdü. DNA testiyle Tayfun'un babası olduğu ispatlanınca Emrah durumu kabullendi.
İngiltere eski İçişleri Bakanı David Blunkett eski sevgilisi Kimberly Quinn'in çocuğunun babası olduğunu DNA testiyle kanıtladı. Blunkett'in isteğiyle gizlice yapılan testle küçük William'ın babası olduğu ortaya çıktı.
Eski Beşiktaşlı futbolcu John Carew'in, ülkesi Norveç'te yapılan DNA testi sonucunda 22 yaşındaki Susan Namuddu'nun çocuğunun babası olduğu ortaya çıktı.
Peru Devlet Başkanı Alejandro Toledo, Lucrecia Orozco adlı bir kadınla 1980'li yıllarda yaşadığı ilişkiden olan kızı Zarai Toledo'yu uzun süre reddettikten sonra evlatlığa kabul etti.
Afrika asıllı Rus model Angela Ermakova'nın kızının babasının ünlü eski tenisçi Boris Becker olduğu DNA testiyle kanıtlandı.
Eski Galatasaray başkanlarından Faruk Süren'in babası Fuat Süren hakkında açılan babalık davasında, Melisa Yelda Fıratlı'nın Süren'in kızı olduğu DNA testiyle saptandı. Fuat Süren, Melisa'nın babası olduğunu kabul etti.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
