|
 |
|
|
MB dövize nasıl müdahale etmeli?
Dün Merkez Bankası (MB) döviz piyasasında doğrudan ve aktif olarak alım yaptı. Bu alım 2006 yılının ilk doğrudan müdahalesi. Ve uzun zamandır da piyasada bekleniyordu. MB bu tür müdahalelerde amacının kurun düzeyini etkilemek değil, oynaklığı gidermek olduğunu savunuyor. Bunu da dalgalı kur sistemine, yani kurun serbestliğine bağlıyor.
Tabii bu doğru değil. MB basbayağı düzeye müdahale ediyor. Çünkü MB yukarı hareketlerde kılını kıpırdatmadığına göre, bu asimetrik, yani tek taraflı bir hareket. Dolayısıyla, müdahaleler düzey nedeniyle yapılıyor. Nihayet, MB yaptığını inkâr etmese daha iyi olur.
MB'nin inkârının nedeni belli. Müdahaleye rağmen kur yukarı tırmanmaz kaygısını taşıyor. Ancak bu inkâr da inanırlığı zedeliyor. Çünkü piyasalar kur çok geri geldiğinde MB'nin müdahalesini bekliyor. Demek ki, MB bu yönde bir işaret veriyor.
Kura müdahale gerekli
MB'nin dalgalı kur sisteminde kura müdahale etme konusu çok tartışıldı. Hatta geçenlerde MB'nin düzenlediği Enflasyon Hedeflemesi konulu konferansta bazı guvernörler bunun çok doğal olduğunu belirttiler. Demek ki, dalgalı kur rejiminde bile kura müdahale edilebilir.
MB'ler, dövizdeki arz-talep dengesini iki yolla değiştirmeye çalışabilir. Birincisi, günlük ya da sürekli ihalelerle. İkincisi, dün yaptığı gibi doğrudan müdahalelerle. İhale sisteminde miktarlar küçük olduğundan kur kısa vadede etkilenmez. Ancak uzun vadede denge değiştiği için herhangi bir nedenle kur düzeyi değişebilir. Eğer ülkede her gün sistematik biçimde küçük miktarlarda döviz arz fazlalığı oluşuyorsa bunu emmenin (sterilizasyon) tek yolu da günlük alımlardır.
Birdenbire çok yüksek miktarda bir döviz arzı olursa, MB'ler o miktarda alım yapabilir. Böylelikle kurun seviyesi korunmuş olur. Tabii bunun ayarı çok kolay değildir. Çünkü giren paranın piyasalardan özenle izlenmesi, ölçülmesi gerekir.
İhaleli alımlar artmalı
Bizde MB her iki yöntemi de ele alıyor. 2003 yılında toplam alımların yüzde 57'si ihalelerle iken 2004 yılında bu yüzde 76'ya çıkmış. Yani ani hareketlerden dolayı müdahale gereği azalmış. Tabii bu ne derece doğru tartışılabilir. Öte yandan, 2005 yılında dengeler değişerek, toplam alımların sadece yüzde 34'ü ihalelerle olmuş. Yani alınan 3 dövizden biri ani müdahaleler sonucu.
2004 yılında döviz alımlarının neden sınırlı kaldığı hâlâ anlaşılamıyor. Oysa o tarihte 10-15 milyar dolarlık alım yapılabilseydi, kur bugün çok daha makul bir düzeyde olurdu. O tarih kaçırılmasaydı, belki 2005'te astronomik düzeydeki cari açık ortaya çıkmayacaktı.
Kurun yanlış düzeyi hakkında yapılacak tek şey var: Miktar artırılacak! Hem de ihalelerle.
| | Milyon $ | Doğrudan müdahale | İhalelerle alım | TOPLAM | | 2002 | 4 | 795 | 799 | | 2003 | 4.229 | 5652 | 9.881 | | 2004 | 1.274 | 4.104 | 5.378 | | 2005 | 14.565 | 7.437 | 22.002 | | 2006 | | 1110 | |
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Ulus ve vatandaşlık
'AZINLIK Raporu' davasında Prof. Baskın Oran ... | |  | Çetin ALTAN | | Can Dündar'ın Menderes-Ayhan Aydan belgeseli ve Yassıada...
Önceki akşam Star TV'de, Can Dündar'ın damıtı... | |  | Melih AŞIK | | Danimarka Sarayı
Ankara'daki Danimarka Büyükelçisi, karikatür ... | |  | Fikret BİLA | | CHP'nin Unakıtan kuşatması
CHP, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan hakkında ve... | |  | Hasan CEMAL | | Sihirli sözcük: İstikrar!
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı'nın,... | |  | Yılmaz ÇETİNER | | Kar sonrası geyik muhabbeti
Siz bakmayın fiyat artışlarını veren resmi ra... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Kepenk katsayısı
Gene aynı filmi seyretmek yürek daraltıcı. | |  | Can Dündar | | Porno CD satan profesörler?
Hocam Baskın Oran'ın Ankara'daki duruşmasında... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | MB dövize nasıl müdahale etmeli?
Dün Merkez Bankası (MB) döviz piyasasında doğ... | |  | Doğan HEPER | | Türk onuruna hayali tamir
TÜRKİYE gerçeği bıraktı hayalle meşgul. | |  | Semih İDİZ | | Hoppe: Karikatür öneminizi artırdı
Danimarka Büyükelçisi Christian Hoppe, Hz. Mu... | |  | Hasan PULUR | | Değişmesi mümkün mü?
"DEĞİŞİM", çağımızın moda kavramı. Özellikle ... | |  | Derya SAZAK | | Yeşil'in oğlu
Başbakan Erdoğan, 'canlı yayın'da önüne konan... | |  | Meral TAMER | | İşveren, kadın istihdamına özendirilmeli
Dünyada toplam işgücünün % 40'ı kadın. Bizde ... | |  | Ece TEMELKURAN | | Beckham olmaz, Tanju gelsin!
"Bizim takımın Allah canını alsın!" Kürt Fede... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Ekonomi iyi mi?
Ekonomi şimdiye kadar iyi geldi. Ama, bundan ... | |  | Güngör URAS | | Açık büyük, olukla döviz giriyor
2004 yılında 15.6 milyar dolar olan döviz açı... | |  | Serpil YILMAZ | | Gucci de 25 tavuğunu itlaf ettirdi!
Dünya Kadın Girişimciler Derneği (FCEM), Kagi... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Neden sevgimizi gösteremiyoruz?
Eskiden aile büyüklerimizden hikayeler dinler... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
