|
 |
|
|
Rekor dış açık ve yitirilen üretim üssü olma umutları
2005 yılının ödemeler dengesi açıklandı. Buna göre cari açık bir yıl önceye göre 7.2 milyar dolar artarak 22.9 milyar dolar oldu. Cari açığın gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranı yüzde 6'yı aştı. Bunlar Cumhuriyet tarihinde rekor rakamlar.
Hükümet 2002 sonunda ekonomiyi devraldığında Türkiye yılda yüzde 8.1 büyürken 1.5 milyar dolar dış açık veriyordu. Bu yıl yüzde 5.5 büyürken 22.9 milyar dolar dış açık veriyor.
Rakamlar üç yıl içinde büyümenin ne ölçüde dış kaynak girişine bağımlı hale getirildiğini ortaya koyuyor. Dünya piyasalarındaki olağanüstü elverişli koşullar nedeniyle bu açığı finanse etmiş olmamız, koşullar değiştiğinde büyümede ve istihdamda önemli sorunlar yaşayacağımız gerçeğini değiştirmiyor.
Borç yaratıyor
Diğer taraftan cari açığın, dolayısıyla dış finansman ihtiyacının 7.2 milyar dolar artmasına karşın ülkeye giren dış finansmandaki artış bunun 2.5 katını aşmış. Bunun tamamı yurtdışındaki özel kesim fonlarından kaynaklanıyor.
Finansman kalemleri içinde ise doğrudan yatırım girişindeki 6.8 milyar dolarlık önemli artış dikkat çekiyor.
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) ocak ayında, yükselen piyasalara yönelen özel kesim fonlarının 2005 yılında yüzde 38'inin doğrudan yatırımlardan oluştuğunu açıklamıştı. Kaydedilen yüksek artışa rağmen bizdeki oran hâlâ yüzde 20 seviyesinde. Dolayısıyla gelen özel kesim fonları içinde borç yaratan ve spekülatif özellikleri yüksek finansmanın ağırlığı bize benzeyen ekonomilere göre hâlâ yüksek.
Kapasiteyi artırmıyor
Diğer taraftan geçen yıl doğrudan yatırımın önemli bir kısmının ülkede yeni tesisler kurmak üzere gelmediğini, mevcut tesislerin yabancılar tarafından satın alınmasının karşılığı olduğunu biliyoruz. Yani üretim ve ihracat kapasitemiz artmıyor. Ama önümüzdeki yıllarda gelen bu para karşılığında mevcut tesislerin kârlarını dışarıya gönderdiğimizde cari açığın GSYH'ye oranı büyüyecek.
Gelen özel kesim fonlarının yüksekliği ve niteliği, Türkiye'yi uluslararası finans piyasalarında yüksek faize ve aktif kazançlarına dayanan riskli oyuna giderek daha bağımlı hale getiriyor.
Finansal kâra odaklı sermaye girişi, hem ithalata hem de dış finansmana bağımlılığı artırıyor. Yerli üretimi cazip olmaktan çıkarıyor. Türkiye'nin çok yüksek olan atıl işgücünü kullanma ve dünyadaki üretim üslerinden biri olma potansiyelini hızla yok ediyor.
Hükümet 2003'ten beri yaşanan elverişli uluslararası konjonktürden bu şekilde yararlanmayı tercih etti. Bu seçeneğin, en önemli sorununun iş bulmak olduğunu söyleyen halkın çoğunluğunun derdine ne kadar derman olduğunu hep beraber göreceğiz.
foztrak@yahoo.com
|
|
|


 | Taha AKYOL | | Etnik milliyetçilik ve ekonomi ÖCALAN'ın yakalanmasının yıldönümünde, Roj TV... | |  | Çetin ALTAN | | Kadınsız dünyaların, sönük çocukları... Üniversitelerin, derneklerin, sivil toplum ku... | |  | Melih AŞIK | | İstanbul raporu! İstanbul Belediyesi hangi ellerde? CHP Millet... | |  | Fikret BİLA | | Hamas'ın Ankara ziyaretinin hassas yönleri Filistin'de seçimleri kazanan Hamas'ın lideri... | |  | Hasan CEMAL | | Unakıtan Pastörize! Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın oğlu bir işad... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Hamas sancısı Kimilerine göre Hamas yöneticilerini Ankara'd... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | 29 Mart'ta deprem olacak mı? 17 Ağustos sonrasında artık yaşamımızın bir p... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Dış denge bozuluyor, borçlanma artıyor Cari işlemler açığı ekonomide en önemli sorun... | |  | Sami KOHEN | | Hamas'tan beklenen... Ziyarete "resmi" sıfatının verilmemesinin faz... | |  | Metin MÜNİR | | Ver bir pide arası ihale, AKP'li olsun Meclis, 2002'de, Uluslararası Para Fonu'nun z... | |  | Faik ÖZTRAK | | Rekor dış açık ve yitirilen üretim üssü olma umutları 2005 yılının ödemeler dengesi açıklandı. Buna... | |  | Hasan PULUR | | Bir sapık davası ve "Lan!" muhabbeti... BİRİSİ, "Haksızlığa uğradım, mağdur oldum!" d... | |  | Derya SAZAK | | Mumcu'nun iması CHP'nin Maliye Bakanı Kemal Unakıtan hakkında... | |  | Meral TAMER | | AKP'liler sevgiliden önce kadını düşünsün! Gâvur icadı diye yılbaşını görmezden gelmeye ... | |  | Ece TEMELKURAN | | Özgürlük ve endişe yan yana oförümüz gençten bir çocuk. Birkaç gün içinde... | |  | Güngör URAS | | Yüksek faiz döviz çekiyor 2005 yılında ülkeye belirsiz kaynaklardan 1.9... | |  |  | M. Ali BİRAND | | AKP'de Unakıtan yorgunluğu var Maliye Bakanı ile ilgili gensoru reddedildi v... | |
|
|