|
Merkez Bankası bilançosu altüst
Önceki hafta yaptığı 5 milyar dolarlık döviz müdahalesi sonucu, Merkez Bankası bilançosu altüst oldu. Merkez Bankası'nın önceki hafta bir gün içinde yaptığı bu müdahalenin kimin için yapıldığı hâlâ gizemini koruyor.
Amerikan Merkez Bankası Federal Reserve'in bile bu denli büyük bir alım yapması, bütün dolar paritelerinde oynama meydana getirebilecekken, bizim Merkez Bankamızın yaptığı müdahalenin kurları niçin oynatmadığı merak konusu.
Merkez Bankası, bu haftaki bülteninde emisyon hacmini açıklayamadı. Açık piyasa işlemleri ile piyasadan faiz ödenerek geri çekilmek zorunda kalınan para, 15 milyar 383 milyon liraya yükseldi. Daha bir hafta önce bu tutar, 7 milyar 589 milyon lira ve iki hafta önce de 4 milyar 983 milyon lira idi.
Bu artışlar ve hacim, açık piyasa işlemi hacmi tarihteki en yüksek rakamları ifade ediyor. Diğer bir deyişle, Merkez Bankası'nın piyasaya 11 milyar dolardan fazla borcu var ve bir kriz anında bu borç, krizi artık yönetilemez hale getirecek.
Dövizde riskli ülkeyiz
Merkez Bankası döviz rezervleri 20 Ocak 2006 günü 50 milyar 792 milyon dolar iken, bu rakam 17 Şubat 2006'da 56 milyar 189 milyon dolar oldu. Ayrıca, şubatın ilk yarısında Hazine ve Merkez Bankası toplam 3 milyar 459 milyon dolar dış borç ödedi. Bu ödemelere rağmen, rezervler yaklaşık 5.5 milyar dolar arttı.
Bu durumda, bankacılık sisteminin toplam rezervleri iki hafta içinde yaklaşık 75 milyar dolar seviyesinden 80 milyar dolar seviyesine yükseldi.
Bu rakamlar da gösteriyor ki, Merkez Bankası'nın yaptığı döviz müdahalesi tamamen göstermelik ve dışardan gelen yüklü miktardaki dövizi, yüksek fiyatla Merkez Bankası'na satmak için yapıldı.
Şu anda, ekonominin büyüklüğü de göz önüne alınırsa, döviz kuru bakımından dünyadaki en riskli ülkeyiz. Ekonomideki en ciddi kara delik olan dövizdeki cari açık, 2005 yılında bir önceki yıla göre % 46.4 oranında artarak, 22 milyar 852 milyon dolara yükseldi.
2005 yılı sonunda, cari açık gayri safi Milli hasılanın % 6.2'sine ulaşarak Macaristan'dan sonraki bu anlamda dünyadaki en büyük cari açık olma hüviyetini koruyor. Bizden sonra, sırada % 4.1 ile Güney Afrika var.
Merkez'in müdahalesi
DYP ve ANAP, Merkez Bankası'nın 5 milyar doları aşan döviz müdahalesi konusunu Meclis gündemine taşımaya hazırlanıyor. Bu müdahalenin hemen arkasından borsada yaşanan % 3.3'lük artışın, bu müdahale ile olan ilişkisi de araştırılıyor.
Diğer bir konu da, sadece, Avrupa Birliği'ndeki toplam rezervlerin yarısına ulaşan yüksek rezervlerin değil, açık piyasa işlemlerinin de ülkeye maliyeti.
Bu maliyete hangi riske karşı ve kimin için katlanılıyor? Sorumuz bu.
ytoruner@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
