|
Artık en güçlü silah enerji
Bir yanda petrolün yanı sıra zengin doğalgaz rezervlerine sahip Rusya, gaz sattığı Ukrayna'nın izlediği siyaseti beğenmeyince kış ortasında gazı keserek, komşusunun bileğini büküveriyor...
Diğer yanda petrol gelirleri son dönemde katlanarak artan Venezüela'nın solcu Başkanı Chavez, başına buyruk politika izlemesi yetmiyormuş gibi, Massachusetts'teki yoksullara, ısınmaları için bedava yakıt gönderme teklifinde bulunarak, Bush hükümetini çileden çıkartıyor...
Asya'da sanayileşme iştahı giderek kabaran Çin ve Hindistan, bu kıtanın bugüne kadar yaşamadığı boyutta enerji açlığıyla, petrol kaynaklarına hücum ediyor...
Bu arada serbest ticaret ve küreselleşme havarileri Amerika ve Avrupa'da, korumacılık rüzgârları aniden güçlü bir biçimde esmeye başlıyor. Ve bu rüzgârın etkisiyle Cnooc adlı devlete ait bir Çin petrol şirketinin, Amerikan petrol şirketi Unocal'ı satın alması, bakıyorsunuz "milli menfaatlere aykırı" bulunarak Amerikan Kongresi tarafından engellenmiş!
Bir yanda küreselleşmenin faziletleri üzerine övgüler düzülürken, diğer yanda ekonomik milliyetçiliğin değişik kılıf ve bahanelerle tüm dünyada yükselişine tanık oluyoruz.
Enerji oyunları
70'li yıllardaki petrol krizi hariç enerji düne kadar ekonomisiyle ve çevreye olan etkisiyle anılırdı. Bugünse bunlardan ziyade jeopolitik etkisiyle gündemde. Enerji, bugün artık felaketlerle, krizlerle, sabotajlarla anılıyor ve petrolün yanına doğalgaz da eklenince, giderek daha güçlü bir silah haline dönüşüyor.
Dün öğle üzeri CNN Türk'te Ahu Özyurt, son dönemde giderek dünyanın en güçlü silahı haline gelen enerji konusunu masaya yatırdı. Özyurt'un konukları Petrol Ofisi'nin CEO'su Jan Nahum ve Paris'ten telekonferansla yayına katılan Uluslararası Enerji Ajansı Başekonomisti Fatih Birol'du.
Nahum'dan öğrendik ki dünya tarihinin başlangıcından bu yana petrol rezervlerinin ancak 1/4'ünü tüketebilmişiz. Fakat tüketim o kadar hızlı artıyor ki, 2050'ye kadar geri kalan 3/4'ünü zorlayacak gibiyiz.
Tatlı kâr, yeni yatırım
Bugün dünya piyasalarında varili 60 dolara satılan petrolün, Ortadoğu'da varil başına maliyeti sadece 7 - 8 dolar. Bu hatırlatmayı yapan Birol, "Bilmiyorum başka hangi ürünü 8 - 10 katına varan kârla satabilirsiniz?" diye sorduktan sonra, fiyatları bu kadar yüksek düzeyde tutmanın, sonuçta Ortadoğu ülkelerine zarar verebileceğini ima ediyor:
"Fiyatların 60 dolar civarında seyretmesi Kanada, Brezilya ve Rusya gibi varili 20 - 25 dolara petrol üretebilen ülkeler için de petrol üretimini kârlı hale getirmiş bulunuyor. Bu durumda onlar da petrol yatırımlarını ve üretimini arttıracaklar. Ve Ortadoğu, kendi tekelinde bulunan güçlü bir silahı dünya ile paylaşmış olacak."
Bugün dünyanın günlük petrol tüketimi 85 milyon varil. 2020 yılında bu rakamın 115 milyon varile çıkacağı tahmin ediliyor. Jan Nahum'a göre önümüzdeki dönemde petrole 17 trilyon dolar yatırım yapılacak. Dünya GSYH'sının üçte birine yakın olan bu rakamı telaffuz etmesi bile kolay değil.
Anlayacağınız petrol, daha uzun yıllar gündemimizde kalacak.
mtamer@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
