|
Vize, büyüme, cari açık ve futbol
Türk vatandaşları dünyanın 130 ülkesinden sadece 51'ine vizesiz girebiliyorlar. Vizesiz girebildiğimiz ülkeler de bizden daha kötü durumda olanlar. Bizimle aşağı yukarı aynı gelişme seviyesinde olan ülkelerden Arjantin vatandaşları 101 ülkeye, Meksika ve Brezilya vatandaşları 99 ülkeye, Macaristan vatandaşları 100 ülkeye vizesiz girebiliyorlar. Vize sorunları kalkmadan serbest ticaret yapılamaz. Dışişleri Bakanlığı'nın başarısı biraz da vize sınırlamalarının kaldırılmasında yatıyor. Yeşil pasaportu olanlara bazı ülkeler vize uygulamıyorlar ama İspanya, İngiltere ve ABD bu pasaportlardan da vize istiyor.
- Tahminlere göre, önümüzdeki 4 yıllık dönemde Türkiye % 5 civarında büyüyecek. Çoğumuz hükümeti ekonomik konularda başarılı buluyor. Oysa, bizim dünyadan haberimiz yok. Azerbaycan'ın sadece bu yıl % 28 büyümesi bekleniyor. Angola'da büyüme % 12 olacak. Gürcistan bu yıl % 10 büyüyor. Katar, Türkmenistan ve Çin'de bu yıl büyümenin % 8-9 olacağı tahmin ediliyor. Kazakistan, Libya, Sudan, Ermenistan'da bu yıl % 7-8 oranında büyüme var. Daha birçok ülke bizden daha hızlı büyüyecek. Arjantin, Hindistan, Tayland, Şili, Venezüella, Rusya bunlar arasında. Yani, birçok risk alınarak, ağır cari açık verilerek elde ettiğimiz büyüme oranı yeterli değil.
- Cari açığımızın, gayri safi milli gelire oranı bu yıl da dünya rekoru kıracak. Dünyada bizden kötü durumda sadece Macaristan var. Çin, Rusya, Endonezya, Malezya, Arjantin, Brezilya, Malezya, Peru, Venezüella, Mısır, İsrail gibi birçok ülkenin cari işlemler fazlası var. Cari işlemler açığı veren ülkelerdeki açık da bizimle kıyaslanabilir durumda değil. Örneğin, bu yıl Meksika'da % 1.4, Hindistan'da % 2.6, Tayland'da % 0.7, Kolombiya'da % 1.2 cari açık bekleniyor. Bu durum, ülkemizi krizlere karşı son derece kırılgan hale getiriyor. Üstelik, bu yüzden Türkiye, şimdiye kadar görülmemiş biçimde dışa bağımlı durumda.
- Real Madrid dünyanın en zengin kulübü. Galatasaray maddi sorunlarla boğuşadursun, Real Madrid'in geçen yılki gelirleri 280 milyon euro'ya yaklaştı. Onu 250 milyon euro civarında bir gelirle Manchester United ve 235 milyon euro gelirle Milan izliyor. Juventus'un geçen yılki geliri 230 milyon euro, Chelsea'nınki 220 milyon euro oldu. Geçen yıl, futboldan Barcelona 210 milyon euro, Liverpool 180 milyon euro, İnter 175 milyon euro, Arsenal 170 milyon euro yaklaşık gelir elde etmişler. Bizde bir tek Fenerbahçe'nin durumu nispeten iyi. Demek ki, futbolda da para yönetimi çok önemli ve ekonominin durumu gecikerek futbola da yansıyor.
Yüksek büyüme sağlayan ve krizlere dayanıklı olan ekonomiler, bu konularda bir istikrar yakalayabilirlerse, gelişmiş ülke oluyorlar. Gelişmiş ülke olununca da vize problemleri ve sporda başarılar geliyor.
ytoruner@milliyet.com.tr
|
|