|
 |
|
|
Derviş'in mesajı piyasayı etkiliyor
Kemal Derviş TV ekranından yerli ve yabancı yatırımcılara ne mesaj verdi? Cari açık (döviz açığı) rahatsızlık verecek kadar büyüdü. Hiçbir ülke, milli gelirinin yüzde 6-7'si büyüklüğündeki döviz açığıyla uzun süre rahat yaşayamaz" dedi... "Acaba bu döviz fiyatı ne olur?" diyerek onu dinleyenler, söylediklerinin içinden bu mesajı çekti, aldı. Ve de değerlendirmeye başladı.
Bu tehlikeden başkalarının değil de Derviş'in söz etmesi neden önemli? (1) Çünkü o, Türkiye'de uygulanan istikrar programının mimarı. Şimdi pat diye ortaya çıkıyor ve döviz fiyatının yükselmesi zorunlu diyor.
(2) Bunları çok kritik bir dönemde söylüyor. Dönem neden kritik? (a) Merkez Bankası Başkanı'nın görev süresi bitiyor. Kamuoyunda öyle bir bekleyiş yaratıldı ki, bu başkan gider, başkası gelir ise, faizleri indirecek ve de döviz fiyatını yükseltecek. (b) Sektör temsilcileri Başbakan'ı sıkıştırıyor. Dolar fiyatını yükseltmezseniz batacağız, diyor. (c) Şanssızlığa bakınız ki, tam bu günlerde dünya para piyasaları da dalgalanmaya başladı. Türkiye gibi ülkelere para girişi yavaşladı.
Bekleyiş önemli
Ekonomide önemli kararlar, özellikle para kararları geçmişe bakılarak değil, ileri hakkında tahminler yapılarak alınır. Yerli ve yabancı para sahipleri, yarın dolar fiyatının düşeceğini tahmin ediyorsa, dolar satar. Türk lirası alır. Paralarını Türk lirası faize yatırır.
Tersi bekleyiş varsa, para sahipleri yarın doların fiyatının yükseleceğini tahmin ederse, Türk lirasıyla dolar almaya başlar. Türk lirasından dolara geçer. Dolar fiyatı yükselir.
Kemal Derviş yerli ve yabancı para sahiplerine mesaj verdi... Dolar ucuz. Bu böyle devam edemez. Dolar pahalanmalı. Para sahipleri bu mesajı değerlendirmeye başladı... Ufak ufak Türk lirasından dövize geçiş hareketi ortaya çıktı.
Eyvah... Sıcak para kaçacak mı, diye şimdilik endişeye gerek yok. ANKA'nın değişik kaynaklardan derlediği bilgilere dayalı hesaplamasına göre, 2006 yılı başında yabancı kaynaklı sıcak para miktarı 58 milyar dolar. Bunun büyük bölümü Türk lirasına çevrilmiş, 33 milyar doları hisse senetlerine, 20 milyar doları Hazine bonosunda. Yabancı sıcak paracılar kaçmaya kalktıklarında (1) Önce ellerindeki hisse senetlerini ve bonoları satacak. (2) Sonra bu parayla döviz alacak... Bir günde, bir ayda olacak iş değil...
Ölçülü artış normaldir
Önemli olan içerideki sıcak para... Merkez Bankası döviz almak için banknot basıyor. Döviz aldıkça piyasaya YTL çıkarıyor. Şu anda bankaların kasasında en az 13 milyar YTL yüzer, gezer para var. Bu para 5 milyar dolar almak için basılan para sonucu 15.3 milyar YTL'ye çıkmıştı. Gerileye gerileye 13 milyar YTL'ye gerileyebildi. Merkez Bankası bu yüzer gezer para yanlış yere gitmesin diye her akşam yüzde 13.5 faiz vererek bunları topluyor.
İşte esas tehlike bu yüzer gezer YTL'lerin, dolar fiyatı artacak bekleyişiyle dolara yönelmesidir. Bu parayla dolar alımı başlarsa, işte o zaman dolar fiyatı hızlı artar.
Çok önemli bir nokta: Bugüne kadar dolar ucuz diye üzülmüyor muyduk? Demek ki, doların fiyatının yükselmesi normaldir. Normal olan, dolar fiyatının yavaş yavaş, hazmedilebilir şekilde ve makul rakama kadar yükselmesidir. Kötü olan, dolara hücum nedeniyle fiyatın çok kısa sürede "çıldırması", ekonomide panik yaşanmasıdır.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Pakistan, kara gün dostu
8 EKİM 2005 günü 7.6 şiddetindeki deprem, Pak... | |  | Çetin ALTAN | | Teleskop
Köyceğiz gecesinde, önce göklerde zikzaklı bi... | |  | Melih AŞIK | | Bir skandal daha...
Van Cumhuriyet Savcısı Ferhat Sarıkaya'nın Şe... | |  | Fikret BİLA | | Çiçek: Açılan davanın Büyükanıt'la ilgisi yok
Adalet Bakanı Cemil Çiçek, Şemdinli iddianame... | |  | Hasan CEMAL | | Arızi istikrar!
Bir gün sohbet sırasında, "Şark ile Garp aras... | |  | Yılmaz ÇETİNER | | Van yöresinin atan sigortaları!
İsmet Paşa'nın cumhurbaşkanlığı döneminde ve ... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Kriz yönetimi
Türkiye'de bazı kurumlarla çatışmak "tekin" d... | |  | Can Dündar | | Ya doğruysa?
3 hafta önce yargılanan Prof. Baskın Oran sa... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Cari işlemlerde sorun büyüyor
Dün akşam Merkez Bankası ocak ayına ait ödeme... | |  | Doğan HEPER | | 'Arapsaçı' derler ya, öyle
Van Savcısı, Şemdinli iddianamesinde, Orgener... | |  | Semih İDİZ | | Sorun medyada değil, gerçeklerde
Medyaya saldırmak zorda kalan siyasetçilerimi... | |  | Hasan PULUR | | Gündemdeki üç isim...
NE oldu Kemal Unakıtan'a? Günlerdir gazeteler... | |  | Derya SAZAK | | Şemdinli davası
Dün yazı günüm değildi, 'Şemdinli iddianamesi... | |  | Meral TAMER | | Son kullanma tarihi olmayan kadınlar
Biri aktris. | |  | Yaman TÖRÜNER | | Aman dikkat
Merkez Bankası Başkanı değişiyor. | |  | Güngör URAS | | Derviş'in mesajı piyasayı etkiliyor
Kemal Derviş TV ekranından yerli ve yabancı y... | |  | Serpil YILMAZ | | Hoş geldiniz çiçekler!
Dün sabahın ilk mesaisini çiçekler yaptı. 8 M... | |  |  | M. Ali BİRAND | | "Türkiye ile müzakerelere yeşil ışık yakıldı"
Avusturya Dışişleri Bakanı Ursula Plassnik il... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
