|
 |
|
|
Karamanoğlu Mehmet Dede nerdesin?
yural@milliyet.com.tr
Daha 15 Mayıs gelmedi, nerden çıktı bu yazı?" diyenler olabilir. Son beş yıl içinde, özellikle televizyonlarda, basında, yayın dünyasında öylesine kötü bir Türkçe konuşulur hale geldi ki, sanki insanlar çeviri Türkçe konuşup yazıyorlar. "Köşe" derken bile "corner" diyenler sardı ortalığı. Bay bay'lar, okey'ler hayatımızın bir parçası gibi: "Ara beni, öptüm seni! Araşalım! Bana dön! Sana dönemedim! Acayip kafa yapıyo! Muabbet ettik!.." İngilizce olanları yazmıyorum. Herkes roman yazıyor. Dil bilmeye gerek yok. Eleştiren de yok. Ne kadar kötü yazarsanız, o kadar çok satılıyor. Düşündüm, "800 yıl önce yaşamış bir adamı anlatmakta belki bir fayda vardır," dedim: Karamanoğlu Mehmet Bey'e sarıldım. ÇAAAV!..
* * *
"Anadolu'da Türk dili üzerine çıkarılan ilk buyruk:
'Bugünden sonra, padişah katına çıkıldığında, dini eğitim yurtlarında, barigâhta, meclis ve meydanlarda Türkçeden başka dil konuşulmayacaktır!..'
Karamanoğlu Mehmet Bey 15 Mayıs 1277'de böyle bir buyruk yayınladı. Konya ve tüm çevresi de o günden sonra resmi dil olarak Türkçeyi kabul ettiler. Selçuk Türklerinin beraberlerinde getirdikleri ve Anadolu'nun çeşitli bölgelerine yerleştirdikleri Oğuz boyları da Türkçe konuştukları için, Türkçenin yaygınlaşmasında en önemli etken oldular.
Bunlardan başka 13. yüzyılın başlarında İçel bölgesine yerleştirilen Salur oymağı da bir Türk oymağıydı. Oymağın başkanı Kerimüddin Karaman Bey'di. Bu oymağa Karamanlılar da deniliyordu, diğerleri gibi Selçuklu Devleti'nin resmi dilinin Arapça ve Farsçaya dönüşmesine karşıydılar. Bu nedenle de, gelenek ve göreneklerine sıkı sıkıya bağlı olan bu toplum, Selçuklu Devleti'yle çatışmaktaydı. 13. yüzyılın ortalarında Selçuklu Devleti, Moğol akınlarının etkisiyle güçsüz hale gelince, Anadolu'da gelişen Türk birliğini koruyamaz hale geldi. İşte o günlerde Karamanlılar, eski adıyla Lârende kentini, yani bugünkü Karaman'ı da ellerine geçirerek Karamanoğlu Devleti'ni kurdular. Karamanoğlu Mehmet Bey, Selçuklu tahtını ele geçirip, Türk birliğini yeniden kurmayı istiyordu. Karamanoğlu Mehmet Bey 15 Mayıs 1277 günü savaşarak Konya'ya girdi. Tahtı eline geçirdi. Artık tüm yönetim onun elindeydi.
İşte o günden kısa bir süre sonra Karamanoğlu Mehmet Bey, yeni sultan adına para bastırıp, bir buyruk çıkararak devletin gerçek dilinin Türkçe olduğunu tüm Anadolu'ya duyurdu. O güne değin okumuşların aşağıladığı, kendi dilleri dışında başka dillerle okumayı-yazmayı hüner sayan ozanlar, din adamları, saray çevresi; Karamanoğlu Mehmet Bey'in bu buyruğuyla kendi dillerine ne kadar yabancılaşmış olduklarının farkına vardılar.
Gerçi Karamanoğlu Mehmet Bey, Selçuklu tahtını uzun bir süre elinde tutmamışsa da, yaptığı bu olumlu eylemle Anadolu'da kısa bir süre sonra aynı düşünceyi kalemleriyle savunan Yunus Emre, Âşık Paşa, Gülşehri gibi ünlü Türkçe okuyup, Türkçe yazan ozanların yetişmesine sebep olmuştur.
Bir gün eğer yolunuz düşerse Karaman'a, eski adıyla Lârende'ye giderseniz Karamanoğlu Mehmet Bey'in büstünü taşıyan görkemli bir anıt görürsünüz: Anıtın üzerinde aynen şöyle yazar: 'Bugünden sonra, divanda, dergâhta, barigâhta, mecliste, Türkçeden başka bir dil kullanılmayacaktır!' 15 Mayıs 1277.
Türk tarihine siyasal bir ayaklanma olarak geçen Karamanoğlu Mehmet Bey olayı, diline karşı yozlaşıp, onun yerine Arapça ve Farsçayı koyan Selçuklu yönetimine ve aydın çevrelerine karşı indirilmiş bir neşterdir.
İşte her 15 Mayıs'ta, Karaman'da Türkçemizin resmi dil oluşu bir bayram olarak kutlanır." Y. U.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
