|
 |
|
|
Hakemliğin bittiği gün
Hulki Abi (İlgün) beni affetsin. Tam da duruma cuk oturduğundan yazmalıyım. Bu şahane eski İstanbul adamı, kendisiyle, hayatla dalga geçmeyi çok iyi bilen, bu sohbetine doyum olmaz insan, şöyle demişti bir gün: "Benim adım Kör Hulki, gördüğümü yazarım". Herkes kahkahayı patlatmışken, o ciddi ciddi bakmıştı herkese "Öyle, tabii!".
Bu anekdot, Zafer Önder İpek'in maç sonrası Lig TV kamerasına söylediklerini ağzım açık dinlerken geldi aklıma. Devran'ın koluyla çizgi üzerinden çıkardığı top hakkında görüşü sorulduğunda "Teknik kararlar hakkında yorum yapmamız mümkün değil, biz sahada gördüklerimizi çalıyoruz" diyordu. Bir Süper Lig hakemi kimsenin kolay anlayamayacağı bu acayip kararın ardından bunun bir teknik konu olduğunu, konuşamayacağını söylüyordu. İşte Türk hakemliğinin bittiği nokta tam da burasıdır.
Yeterlilik konusu
Bu bir teknik konu değildir. Bu bir yeterlilik konusudur. Sahada yeterlilik, kameraların karşısında yeterlilik, hatalarla yüzleşmekte olgunluk. Hataların, hem de fahiş hataların bugünkü futbol hakemliğinin bir mecburiyeti olduğu açık. Bu tip bir hata da olabilir, daha büyüğü de (bunu söylerken daha büyüğünü tahayyül etmekte zorlandığımı itiraf etmeliyim). Mesele bu değildir. Mesele böylesine cinnet yaratıcı bir kararın ardından takınılan tavırdır. Teknik konu ya da karar diyerek insanlara cevap vermekten kaçınma kurnazlığıdır.
Türk hakemliği seviye olarak uzun süredir Avrupa'nın dibinde. Kötü performans artık işin rutini haline geldi. Bu kötü performansa rağmen hakem camiasının haksızlığa uğradığını, kötü, yetersiz ama temiz olduğunu düşünüyordum bugüne kadar. Bu yüzden çağrıda bulundum 1 ay kadar önce. Eleştirilerin ağırlığı, büyük bir güven bunalımı yaratıyordu çünkü. Bu durum, başarıyı manasız, başarısızlığı haksızlık sonucu kılıyordu. Ve muhatap hiç cevap vermiyordu, "Gördüğümüzü çalıyoruz " dışında. Bunun çözüm olmadığı çok açıktı, artık hakemlerin çözüm bulması gerekiyordu. "Ayağa kalkın, bir şeyler yapın, konuşun".
Hiçbir şey yapmadılar. Gazete sayfaları, TV ekranları onlara sonuna kadar açıktı, ama onlar sustu. "Teknik konu" ve "Gördüğümü çaldım". Duyabildiğimiz sadece bu oldu.
Yabancılar gelmeli
Bu yüzden, artık yeter. Hep konuşulanın artık yapılması şarttır. Koca bir futbol camiasını enayi yerine koyanlar artık bu işten çekilmeli. O ya da bu hakemin değil, üst düzey futbol hakemlerinin tamamı bu işten el çektirilmeli. Kendi mesleğine sahip çıkmayanlar artık çekilmeli. Çıkıp konuşmayanlar ve performansı her hafta düşenlerin Türk futbolunun bu halinde bile, en küçük bir görev dahi almaya hakları yok. Bu ülke, futbolunu ayağı kaldırsın diye Piontek'leri, Derwall'leri getirdi. Şimdi bir de lider hakem getirme zamanıdır. Milli takım sponsorlarından gelen paraları manalı harcamak için alın size fırsat. Misal, Collina ya da üst düzey bir dünya hakemi MHK'nin başına getirilmeli. Geçici bir dönem, mesela önümüzdeki sezonun sonuna kadar maçları yabancı hakemler yönetmeli. Hemen bugün, yarın atılacak adım budur. Göreve getirilecek kadrodan istenecekler, geleceği kurmak için atılacak adımlara ayrıca bakarız. Ancak bugün yapılması gereken, bu ligin akıl sağlığını korumaktır.
Bir tane bile üst düzey Türk hakemi futbolun içinde kalmamalı. Milletin karşısına çıkıp hâlâ "Teknik konu, gördüğümü çaldım" diye dalga geçenler, meslek yerden yere vurulurken ses çıkarmadan öyle duranlar daha fazlasını hak etmiyor.
Devran'a ceza verilecek mi?
Kerem'in, Samsunspor - Fenerbahçe maçında gördüğü hatalı kırmızı kart nedeniyle aldığı 1 maç otomatik men cezası kaldırılmıştı. Şimdi bu kararı ters yüz edelim. Devran benzer bir ihlalden kırmızı kart almalıydı. Yine bir hatalı hakem kararı nedeniyle bu kez o sahada kaldı. Şimdi bu hafta Erciyes'in rakibi Trabzonspor itiraz etse, "Kerem'in cezasını kaldırdınız, Devran'a da ceza verin o zaman" dese, mantıklı ne gibi bir cevap verilebilir ki?
Hakemlik, kör, topal
Daha önce de yazmıştım. Açarak tekrarlamakta fayda var.
1-Bu kadar büyük sahada ve bu kadar çok oyuncuyla oynanan bir oyunda bu kadar az hakem olmaz.
2-Bu kadar yüksek aksiyonlu olan, kontrol edilmesi en zor organla oynanan bir oyuna 1'i tam yetkili 4 hakem yetmez.
3-Oyuncuların 90 dakika ortalama 10 km. koştukları bir oyunu 4 hakem yönetemez.
4-"Yuvarlak bir cismin, çizginin tamamını havadan ya da yerden geçmesi gerektiği gibi bir kural yan iş olarak hakeme verilemez.
5-Bir hakeme 60 metrelik bir pasın atıldığı ve ulaşacağı yeri aynı anda yüksek netlikle görme görevi verilemez.
6- Bir hakemin aynı anda hem ofsayt, hem faul, hem de çizgi kontrolü yapması beklenemez.
7- Faul, elle oynama, zaman tutma ve kartlar konusunda bu kadar yoruma açıklık varken standart sağlanamaz.
Daha bir ton imkansızlık var futbol hakemliğinin doğasında. Ve futbol, kuralları da dahil olmak üzere, 100 yıldır böylesine sürekli değişirken, hızlanırken hakemliğe sadece bir 4. hakem eklenmiş olması FIFA'nın bu konuda nasıl çalışmadığını ortaya koyuyor.
Futbolun;
1-İki diagonal köşe gönderinde sabit duracak 2 çizgi hakemine,
2-En az bir orta hakeme (ideali toplam 3 orta hakeme) daha ihtiyacı var.
3-Hatta belki 2 de kale hakemine de.
4-Bunun yanı sıra video hakemlerine ve bariz karar yanlışları için takımlara her devre bir itiraz hakkı verilmesine ihtiyaç var.
5-Oyundan ihracın, ihlallerin sertlik, aşırı davranışlar ve golün engellenmesinin yanısıra basketboldaki gibi faul sayısına bağlanması da düşünülmeli.
Bu köklü değişiklikler, sadece oyunda aksiyonun daha yakından ve sağlıklı izlenmesine ve standardın kolaylaştırılmasına yol açmakla kalmaz. Takımlar itiraz hakları olduğunu bildikleri için daha sakin olurlar. Ve asıl önemlisi: 1 hakem ve 2 yardımcıyla yönetilen maçta hakem manipülasyonu yapmak kolaydır. Ama hakem sayısı 10'a çıkarsa şikenin kendisi de söylentisi de sıfırlanır.
Peki hakem kararlarının konuşulmasının bitecek olması futbolun sihrini kaçırır mı? Hayır, 8 hakemle yönetilen Amerikan futbolu hâlâ büyük bir sporsa, asla hayır. Futbol böyle yönetilmeye başlansın 1 yıl sonra bugünkü durum arkaik bir batıllık olarak anılacak, geçmişe hayret ve şaşkınlıkla bakılacaktır. Hiç şüpheniz olmasın.
mdemirkol@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
