|
 |
|
|
Santralda YİD'den MİD'e tartışması
Yap-İşlet-Devret (YİD) yöntemi ile yapılan 18 santralın işletmecilerine 'maliyetine, ihalesiz devri'ni (MİD) öngören tasarı tartışma yarattı. Kamu malının ihalesiz devrinin büyük sorun çıkaracağı ileri sürülüyor
Nedim Şener
Yap-işlet-devret modeliyle kurulan ve 2010 yılında devlete geçecek olan doğalgaz çevrim ve hidroelektrik santrallarının, şu andaki işleticilerine ihalesiz devri planlanıyor. Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşmeleri süren Enerji Piyasası Kanunu'nda öngörülen bir değişiklik tasarısı ile, Sayıştay'ın raporunda, devleti 2.2 milyar dolar zarara uğrattıkları belirtiler, 18 santralın, işleticilerine, maliyeti karşılığında ihalesiz devri öngörüldü.
Fatura şişirme
Devir bedeliyle ilgili düzenleme, tasarının geçici 11'inci maddesinde yapıldı.
Buna göre, şirketler, devlete sattıkları elektrik faturalarına yansıttıkları ve devletten tahsil ettikleri santral yapım parasını geri ödemeleri halinde santralların sahibi olabilecekler. Böylece, yapı-işlet-devret (YİD) yöntemiyle yapıldıkları için beş yıl sonra tamamı devletin olacak 18 santral, maliyetine-ihalesiz-devir (MİD) yöntemiyle el değiştirecek.
Muhalefetin görüşüne göre, öncelikle kamu malı 'ihalesiz' satılamaz. İkinci konu ise elektrik faturalarına yansıtılarak devletten haksız yere alınan 2.2 milyar dolarla ilgili sorumluluk konusu... Muhalefet, Bunun faiziyle birlikte geri tahsil edilmesinin, 'fatura şişirme' ile ilgili usulsüzlük sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı görüşünde.
İhalesiz satış olmaz
TBMM Plan Bütçe Komisyonu'nun CHP'li üyesi Kemal Kılıçdaroğlu, Sayıştay'ın 2004 tarihli Enerji Raporu'nda, devleti 2.2 milyar dolar zarar uğrattığı belirlenen şirketlere devir yapılmadan önce, zararın tahsilinin gerektiğini söyledi. Kılıçdaroğlu şöyle dedi:
"Maliyetlerini şişirdikleri yalnız Sayıştay değil, Devlet Denetleme Kurumu ve Enerji Bakanlığı incelemeleri ile kesinlik kazanmış. Bu 2.2 milyar doların geri alınması için hiçbir şey yapılmamış, Enerji Raporu görüşülmemiş. Bu santralların ihalesiz verilmesi çok büyük tartışmalara neden olur. 2010 yılında devlet bunların sahibi olacak. Beklense ve zamanı geldiğinde ihaleyle satılsa kamunun yararı büyük olur. Ama bürokratların itirazları bile göz ardı ediliyor. Rapor yarın (bugün) görüşülürse her şey daya kolay anlaşılacak" dedi.
Kemal Unakıtan'ın tavrı
Doğalgaz çevrim santrallarının devrini öngören yasal düzenleme, santralların üzerinde kurulu Hazine arazilerinin satışı şeklinde gerçekleştirilmeye çalışılıyor. Bu haliyle konu Maliye Bakanlığı görev alanına girmiş oluyor. Bu nedenle tasarının görüşmelerine Maliye Bakanı Kemal Unakıtan da katıldı.
Yasa ile ilgili alt komisyon görüşmelerinde DPT, Hazine ev EPDK yetkilileri devir işlemine kamu zararı gerekçesiyle sıcak bakmamıştı.
Meclis Plan Bütçe'de de bürokratlar karşı oldukları ifade ettiler. DPT Temsilcisi, "Tartıştığımız kanun alt komisyonda da gündeme geldi ve üzerinde mutabakat sağlanmadığı için reddedildi. Normalde DPT, EPDK ve Hazine karşı çıktı" dedi. Söz alan Maliye Bakanı Kemal Unıkatan ise, "Yalnız ben burada hükümet adına oturuyorum" dedi.
CHP'li Kılıçdaroğlu, Unakıtan'ın bu sözleri üzerine, "Sayın Bakanım siz hükümet adına buradayım dediğiniz andan itibaren senin konuşmaya hakkın yoktur anlamı çıkar" dedi.
İhalesiz devri öngören madde:
"...Bu taşınmazlar rayiç bedeli ile üzerlerinde bulunan yapı ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmı için tespit edilecek bedel üzerinden, Maliye Bakanlığı'nca hak lehdarına doğrudan satılabilir. Yapı ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmı için şirketten alınacak bedel, bu yapı ve tesisler için tarife yoluyla Bakanlıkça şirkete yapılan ödemeler ile kanuni faiz uygulanmak suretiyle bulunacak toplam tutardır..."
| Zarar 2.2 milyar dolar | | Firma | Kamu zararı (milyon dolar) | | | 1. Doğa Enerji AŞ | 93.0 | | 2. Trakya Enerji | 524.0 | | 3. UNI-MAR | 465.0 | | 4. Gebze/Dilovası DÇS | 872.0 | | 5. Birecik HES | 70.0 | | 6. Çal HES | 0.8 | | 7. Fethiye HES | 7.1 | | 8. Girlevik-Mercan HES | 6.1 | | 9. Berdan HES | 3.6 | | 10. Gönen HES | 11.5 | | 11. Hasanlar HES | 3.2 | | 12. Çamlıca HES | 88.8 | | 13. Tohma-Medik HES | 3.2 | | 14. Kısık HES | 5.1 | | 15. Suçatı HES | 2.6 | | 16. Bozcaada RES | 0.4 | | 17. Hazar HES I-II (İHD) | 10.4 | | 18. İzmir DÇS | 18.8 | | Toplam kamu zararı | 2.185.6 | |
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
