|
 |
|
|
Merkez sol kazandı ideolojik sağ yenildi!
Seçimlerle birlikte İsrail ile Filistin'de, her iki tarafın da kendi içine döneceği, kendi gündemleriyle uğraşacağı bir dönemin açılması yakın ihtimal... Dayan Merkezi Başkanı Prof. Susser, "Dünkü seçimlerin anlamı, verdiği mesaj, artık İsrail'in kendi kaderini kendi eline almak istediğidir" diyor
İsrail'de sancılı seçim - 5
TEL AVİV
FOTOĞRAFLAR: Bünyamin Aygün
Sabahın körü... Seçimlerle ilgili resmi sonuçlar daha birkaç saat önce açıklanmış. Tel Aviv Üniversitesi'nde Dayan Merkezi'nin başındaki bir tarihçi, Prof. Aşer Susser'le yakın geleceği tartışıyoruz.
Gülüyor:
"Biz tarihçiler geçmiş konusunda anlaşamayız. Nasıl olacak da geleceği öngöreceğiz. Hele bu topraklarda... O kadar zor ki ne olacağını kestirmek..."
Kendisini laik demokrat olarak niteliyor. Merkez solda, Kadima'ya yakın durduğu anlaşılıyor. Seçim sonuçlarıyla ilgili olarak satırbaşlarıyla vurguladığı noktalar şöyle:
(1) İdeolojik sağ yenildi. Netanyahu'nun Likud'u çöktü. 120 sandalyeli Knesset'de ideolojik sağ partilerin toplam milletvekili sayısı 32'de kaldı.
(2) Merkez sol kazandı. Kadima 28, İşçi Partisi 20, Emekliler Partisi 7, Meretz 4 milletvekili çıkardı, yani toplam 59 sandalye...
Kadima'da düş kırıklığı
(3) Dinci partiler koalisyona... Bu durumda biri 13, biri 6 sandalye kazanan dinci partiler de (Şas ve öteki dinci parti) merkez solun damgasını vuracağı koalisyonda yer alacaklar. Çünkü bu partiler yapıları itibarıyla muhalefette kalamıyor. Ve dinci olmalarına rağmen -örneğin Şas- Gazze'den çekilmeyi desteklemişti. Batı Şeria'dan çekilmeyi öngören plana da güçlük çıkarmayacakları anlaşılıyor.
(4) Kadima'da zafer ama düş kırıklığı... Başbakanlık koltuğuna oturacak olan Ehud Olmert'in çıtası daha yüksekti. 30'un üzerinde, 35'i yakalayacak sandalye sayısı bekliyordu. Çok düşük katılım (yüzde 63) ve seçim zaferinin günler önce ilanı Kadima'yı sandıkta vurdu. Şaron dönemindeki seçim araştırmalarında 45'e kadar çıkan sandalye sayısı, bir ara Olmert'le de 40 civarında seyretmişti.
Şimdi ne olacak?
Koalisyon hükümetinin kuruluşu fazla zaman almayacak. Maliye gibi bazı kritik bakanlıkların Kadima ile İşçi Partisi arasındaki paylaşımında sürtüşmeler bekleniyor. Olmert'in, İşçi Partisi lideri Amir Peretz karşısında manevra alanının pek o kadar geniş olmayacağı, daha esnek davranmak zorunda kalacağı söyleniyor.
İşaret edilen bir nokta daha var. Koalisyon ortağı olarak hem İşçi Partisi'nin hem de Emekliler Partisi'nin varlığı, yeni bütçeyi zorlayıcı ve büyük iş dünyasını ekonomik dengeler açısından rahatsız edici bazı sonuçlara yol açabilecek.
Filistin ne olacak?
Ancak bunların hiçbiri, Ehud Olmert'in başbakanlığında Kadima'nın anahtar rol oynayacağı merkez sol ağırlıklı bir koalisyon hükümetinin bir ay içinde kurulmasını engellemez deniyor.
Sonra ne olacak?
Dayan Merkezi'nin Başkanı Prof. Susser dün sabah şöyle diyordu:
"Dünkü seçimlerin anlamı, verdiği mesaj nedir, biliyor musun? Artık İsrail kendi kaderini kendi eline almak istiyor."
Peki alabilecek mi?..
Bu soruyu da tartıştık.
Çünkü çetrefil bir konu. İsrail kendi kaderini kendi eline alacak dediğiniz zaman Filistin ne olacak sorusu kendiliğinden zihinlere takılıyor.
Bir başka deyişle:
Herkes kendi yoluna gidebilir mi?
Bu topraklarda olmuyor bu. Olmamış da. "Büyük İsrail" hülyasının, bunun en büyük savunucusu Şaron tarafından sona erdirilmiş olması da bunun en çarpıcı örneği.
İsrail'in planı
Ancak, önümüzdeki dönemde herkesin kendi yoluna gidebileceği görüşünü taşıyor tarihçi Aşer Susser. Yakın zamanın gündemini şöyle özetliyor:
(1) Koalisyonun bir ayda kuruluşu...
(2) Yıl sonuna kadar Amerikalılarla, Ruslarla, AB'yle, Filistin Yönetimi Başkanı Ebu Mazen'le müzakere olur olmaz görüşmeleri...
(3) Bu arada, planlandığı gibi Duvar'ın 2006 yılı sonuna kadar bitirilmesi...
(4) Hamas'la müzakere falan olmayacağı gerçeğinin herkes tarafından anlaşılması... (Prof. Susser, bu gerçeğin Şimon Peres ve İşçi Partisi tarafından da bilindiğini, önce müzakere arayışının bir taktik olduğunu belirtiyor ki, bu görüşü daha başka birçok kişiden de duydum)
(5) Ve 2007 yılı başından itibaren Batı Şeria'nın önemli bir bölümünden (asker çekilmeyecek, sadece siviller) tek taraflı çekilmenin başlaması ve İsrail'in sınırlarının, Ehut Olmert'in seçim vaadi olarak belirlediği 2010 yılına kadar çizilmesi...
Bu kadar kolay mı?
Elbette değil.
Böyle bir planın uygulanması birçok bakımdan sancılı olacak ve zaman alacak. Tarih profesörü Susser dahil birçok kişiden bu planın alternatifsizliğini dinledim. Ama ortak nokta güçlükler, engeller...
'Tek taraflılık' stratejisi
İlk akla gelen soru malum:
Hamas ne olacak?
Geçen hafta sonu Ramallah'ta El Fetih'e yakın Filistinli aydınlardan işittiğim bir değerlendirmeyi, tarihçi Susser de yaptı.
Söyledikleri ilginçti:
"İsrail'in ve Hamas'ın önümüzdeki döneme ilişkin stratejilerinde bir benzerlikten söz edilebilir. İki taraf da tek taraflılıktan yana gözüküyor. Sen kendi yoluna git, ben de kendi yoluma tavrı bu. Hamas'ın kendi gündemi var Filistin için. Filistin'e kök salmak, devletin, toplumun dokusunu değiştirmek isteyecek Hamas. Bunun için zamana ihtiyacı var. Bu nedenle bize taş koymaz. Bizim Batı Şeria'da kendi başımıza yol almamız onu bugün için çok fazla ilgilendirmez."
Söylendiği gibi kolay mı bunlar?
Elbette değil.
Bir kere Hamas'ın rakipleri var. En başta El Fetih. Seçimleri kaybetti ama hâlâ güçlü. Kendi içinde bölünmüş durumda ama güvenlik kuruluşlarına hâkim. Hamas'ın başarılı olmasını engellemek için, örneğin İsrail ile Hamas'ı çatıştıracak şiddet eylemleri de koyabilir El Fetih deniyor.
Bu bakımdan İslami Cihad da akla geliyor. Dayan Merkezi'nden tarihçi Prof. Susser'le dün sabah sohbet ederken şöyle dedi:
"İslami Cihad bir siyasal parti değil. Hamas gibi topluma dönük kamusal bir gündemi yok. Silahlı bir örgüt, İran'a çok yakın ve fazlasıyla radikal... Hamas istemez ama, İslami Cihad'ı nereye kadar gemleyebilir? Seçim öncesi dönemde terör eylemlerini engelleme konusunda hem başarılı hem de şanslıydık. Her zaman böyle olmaz. Şiddet eylemi yaşanırsa da, İsrail misillemesi gelir hemen arkasından..."
Hamas-El Fetih çatışması
Filistin tarafında Hamas ile El Fetih arasında çıkabilecek anlaşmaların çatışmalara yol açması ihtimali üzerinde de duruluyor İsrail'de. Örneğin, Hamas'ın güvenlik güçlerinde El Fetih'i tasfiye edici adımlar atmaya kalkışmasının yaratabileceği sürtüşmeler...
Bu arada İsrail'in böylesi iç çatışmalara hiç de üzülmeyeceği, arkasına dayanıp seyretmekten mutluluk duyacağı da anlaşılıyor.
Çok özetlenirse:
Seçimlerle birlikte İsrail ile Filistin'de, her iki tarafın da kendi içine döneceği, kendi gündemleriyle uğraşacağı, çok fazla patırtı gürültüsü olmayan bir dönemin açılması yakın ihtimal...
İsrail yazılarının altıncısı yarın.
h.cemal@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Kürtler ve PKK
VAHİM olaylar devam ederken, DTP'nin Siirt İl... | |  | Çetin ALTAN | | Güneş tutulması da, geldi geçti işte...
Dünya ile Güneş'in arasına Ay'ın girmesiyle, ... | |  | Melih AŞIK | | Gençliğin öfkesi
Fransa'da önceki gün son yılların en büyük ki... | |  | Fikret BİLA | | Mayın temizleme işinde soru işaretleri
Suriye sınırındaki mayınlar temizlenecek ve o... | |  | Hasan CEMAL | | Merkez sol kazandı ideolojik sağ yenildi!
Sabahın körü... Seçimlerle ilgili resmi sonuç... | |  | Yılmaz ÇETİNER | | Digiturk maçlarda kendini yenilemeli
Yaşantımızın dinlenme, vakit geçirme bölümünü... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | TB (Türkiye Birliği)
Dağlarda güvenlik güçleriyle girdikleri çatış... | |  | Can Dündar | | Taşra hatırlar, şehir unutur
Carlos Saura'nın 2004 yapımı "7. Gün" filmini... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | İşsizliğe devam
İki gündür okurlarıma işsizliğin nedenlerini ... | |  | Doğan HEPER | | Bu komisyon mahkeme mi?
MECLİS Şemdinli Araştırma Komisyonu'nun 9 üye... | |  | Semih İDİZ | | AB'siz Türkiye nereye gider?
Ekonomi ve Dış Politika Araştırmaları Merkezi... | |  | Sami KOHEN | | Herkes kendi yoluna giderse...
İSRAİL'deki seçimlerin sonucu, İsrail-Filisti... | |  | Hasan PULUR | | Hilmi Yavuz'un yetmişinci yılı...
ŞAİR, felsefeci, yazar Hilmi Yavuz'un 70. doğ... | |  | Derya SAZAK | | Okulda ölüm
Berlin'de "Kurtlar Vadisi, Irak" filmi ve diz... | |  | Meral TAMER | | Yetişkin erkek nasıl eğitilir?
Hafta başında konuşmacı olarak katıldığım bir... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Merkez Bankası için asıl risk
Bir ülkede "Enflasyon Hedeflemesi" yapılıyors... | |  | Güngör URAS | | Taşeronluk esir tüccarlığına dönüştü
Sanayici dostum anlatıyor: "Dövizin ucuzluğu ... | |  | Serpil YILMAZ | | "Seyrantepe'ye gökdelen dikilemez"
İstanbul'un kalbinde 24 hektar arazide konuml... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Dayak cennetten çıkmadır (!)
Geçenlerde Milli Eğitim Bakanı Çelik, Kanal D... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
