|
 |
|
|
Enerji raporuna gizli oturum
Sayıştay'ın, YİD modeli ile yapılan enerji santrallarında 2.2 milyar dolarlık zarar olduğuna ilişkin raporu, 'gizli oturum'da tartışıldı
SALİHA ÇOLAK Ankara
Devletin, yap - işlet - devret (YİD) ve yap - işlet (Yİ) modeliyle yapılan 26 santralda 2.2 milyar dolarlık zarara uğradığını ortaya koyan Sayıştay Raporu, Plan ve Bütçe Komisyonu'nun gizli oturumunda tartışıldı.
Sayıştay uzmanlarının komisyona açıkladığı raporun ayrıntılarına göre, Gebze - Dilovası doğalgaz çevrim santralı örneğinde, devlet 872 milyon dolar zarara uğratıldı.
Uzmanlar, 220 milyon dolarlık yatırım yapacağını taahhüt eden firmanın 47 milyon dolar yatırım yaptığını, yıllık yüzde 4 - 5 kâr oranı bildirilirken yüzde 85 kâr edildiğini kaydettiler. Uzmanlar, 400 milyon dolar kredi alındığını bunun ancak 18 milyon dolarının santrala harcandığını, geriye kalan 382 milyon doların izine rastlanmadığını, bu kredinin faizinin maliyet kapsamında gösterilerek pahalı elektrik fiyatı tespit edilmesiyle devletin kesesinden çıktığını açıkladılar.
Tasarı değişebilir
Enerji Bakanı Hilmi Güler, Sayıştay sunumunun ardından komisyonda üyelerin sorularını yanıtladı. Edinilen bilgiye göre Güler, 2005 sonu itibariyle 3 milyar doları bulduğu tahmin edilen devlet zararını 'kazık' olarak tanımlayarak, "Devlet büyük kazık yedi" dedi.
Gündeme alınan Sayıştay raporunun görüşülmesinin ardından, Genel Kurul gündeminde bekletilen, "Santralların firmalara bedelsiz devrini sağlayacak" yasa tasarısında da değişiklik bekleniyor.
Şirketler istemiş fiyatlar değişmiş
Raporda yer alan bulgular şöyle:
Santralların projeleri, firmaların tek yanlı beyanları ile kabul edildi. Bunun sonucu kamu ciddi boyutta zarara uğratıldı. Sözleşmeler defalarca değiştirildi, her defasında yatırım tutarları ve elektrik satış tarifeleri yükseltildi. Enerji birim fiyatının tespitinde yatırım maliyeti firmaların beyanları doğrultusunda incelenmeden kabul edildi. Firmalar maliyeti yüksek gösterdi. Bakanlık uyarıları dikkate almamıştır.
Böylesi görülmedi
Üretime geçmeyen santralın ortaklarına, 'kâr payı' ödendi ve bu maliyete dahil edildi. Bu uygulamaya hiçbir ülkede rastlamak mümkün değildir. Firmalar taahhüt ettikleri öz sermayeyi getirmedi. Yüksek faizli krediler kullandı. Bu da faiz ve ana para ödemesi maliyete dahil edildiğinden elektrik birim fiyatının yüksek olmasına neden oldu. Yüksek gösterilen yatırım maliyetleri nedeniyle haksız teşvikler yoluyla vergi kaybı oluştu.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
