|
 |
|
|
Hamas'la mücadele stratejisi henüz yok!
Hamas değişir mi? İsrail'deki yanıt olumsuz. "İslamcı gelenekten gelenler değişebiliyor. Türkiye'de değişiyor. Ama bunun arkasında 200 yıllık bir modernleşme tarihi var" diyorlar
İsrail'de sancılı seçim - 6
TEL AVİV
Filistin'de seçimleri kazanan Hamas'ın derdi yalnızca Filistin değil. Çünkü Filistin milliyetçisi değil Hamaslıların çoğunluğu.
İslam ümmetçisi!
"Biz İhvan-ı Müslim'iz, gelecek bizim!" havasındalar... Müslüman Kardeşler örgütü olarak, onlar için ilgi odağı sadece Filistin değil, aynı zamanda Ürdün, Mısır, Suriye.
Çok uzun yıllardır tek bir yere değil, geniş Arap coğrafyasına gözlerini dikmiş durumdalar, kendi İslamcı ideolojilerini yaymak, yerleştirmek için. Devlet ve toplum düzenlerini İslami esaslara göre kurmak için.
Bu nedenle gelecek bizim diyorlar. Onun içindir ki, Ramallah'ta Hamas'ın Batı Şeria temsilcisi Ferhad Esad, benimle konuşmasına Hamas ve Filistin'le değil, Müslüman Kardeşler'le, Ürdün ve Mısır'la başladı.
Hamas tartışması
Enternasyonal bakışları var.
Bir zamanlar komünistler gibi...
Hamas'a İsrail'de daha çok bu pencereden bakılıyor. Genel kanı, tek cümlede özetlenebilir:
Hamas değişmez!
Sonra da ikinci cümle:
Hamas'la müzakere olmaz!
İsrail'in devletiyle siyaset kurumunda hava genellikle böyle. Şaron'un yakın çevresinden, ve Likud'un dış politika bürosunu son zamanlara kadar yöneten, halen Kadima'ya yakın duran Büyükelçi Zalman Şoval'ın Hamas'la ilgili değerlendirmesi şöyleydi:
"Hitler'in Nazi Partisi gibi Hamas! Aynı oy oranıyla seçimleri kazandı. Ve tıpkı 1933'teki Almanlar gibi Filistinliler de ciddiye almıyor Hamas'ı... Cumhurbaşkanı Ebu Mazen, tıpkı Hitler karşısındaki Cumhurbaşkanı Hindenburg gibi. Zamanla ipleri elinden kaçıracak."
Müslüman Kardeşler
Amerikan-Yahudi Komitesi'nin İsrail direktörü Eran Lerman şöyle diyordu Hamas için:
"Bunlar, Müslüman Kardeşler örgütü. Gündemlerinde yalnız Filistin yok. Müslüman Kardeşler'in 1988 tarihli bir dokümanı vardır, Nazi Partisi dokümanı gibidir. Fransız İhtilali'den Bolşevik İhtilali'ne, dünya savaşlarına kadar her şeyin altında Yahudi parmağı ve parası arar. Bu örgütün ideolojisi bir yerde 'İslamcı totalitarizm'dir. Ya da yeşil faşizm..."
Buna benzer tahliller İsrail devletinin iç çekirdeklerinde de yapılıyor. İsrail güvenlik kaynakları ile önceki gün yaptığım sohbetlerden edindiğim izlenimler şu noktalarda toplanabilir:
(1) Hamas'ın Filistin seçimlerine katılmasına razı olmanın hata olduğu görüşü yaygın. Ya da seçimlere girmeden önce Hamas'tan İsrail'le, terör ve şiddetle ilgili bazı söz alınmalıydı deniyor. Bu konuda CIA'nın da, Mossad'ın da, herkesin de geç uyandığı belirtiliyor.
(2) Hamas'ın gündemindeki öncelik seçimleri kazanmaktı. Bunun için frene bastı, şiddet eylemlerini durdurdu. Şimdi hükümetini kuruyor. İsrail güvenlik kaynaklarına göre bundan sonraki aşamada, bir yandan Filistinlinin günlük hayatını düzeltmeye, yani toplumu kazanmaya çalışırken, öte yandan Filistin yönetimi ile Filistin Kurtuluş Örgütü'nü ele geçirmek için gayret edecek.
Hamas için zaman değerli
(3) Bu nedenle, zaman çok değerli Hamas için deniyor. Bu zamanı kazanmak için üslubunu yumuşatmak, silahlı eylemler konusunda frene basmak, sessiz ve derinden gitmek isteyeceği belirtiliyor. Bir güvenlik kaynağı, bu konuda Hamas'ın siyasal oyunu çok iyi oynadığını söyledi. İsrail'in Filistin'le, Arap dünyasıyla oyunundaki bazı temel kuralları etkilemeye başladığına işaret ediliyor Hamas'ın...
(4) Hamas değişir mi? Bu soruya akademik ve siyasal çevrelerden olduğu gibi İsrail güvenlik kaynaklarından aldığım yanıt da olumsuz.
Türkiye karşılaştırması
Şöyle özetlenebilir:
"Bunun için bir çerçeve lazım. Kurumlar lazım. Türkiye'de değişiyor, oyunu kuralına göre oynamayı öğrendi ve öğreniyor İslamcılar. İslamcı gelenekten gelenler zamanla değişebiliyor. Ama Türkiye'de bunun arkasında 200 yıllık bir modernleşme tarihi var. Ordusuyla, üniversitesiyle, yargısıyla, sivil toplumuyla güçlü kurumlar var. Bunların hiçbiri Filistin örneğinde yok ki. Nasıl değişebilecek Hamas bu durumda? Ortaya yalnız seçim sandığı koymakla demokrasi olmuyor. Hamas sandıktan çıktı. Sadece seçim sandığı yoluyla gerçekleşmiyor siyaseten ehlileşme..."
(5) Hamas'ın Filistin'de seçimleri kazanmasıyla birlikte Ortadoğu'da radikal İslamcı tehdidin daha belirgin hale geldiğini belirtiyor İsrail güvenlik kaynakları. İran'dan gelen, Güney Irak'tan gelen, Lübnan'dan gelen stratejik bir tehdit olarak niteleniyor bu durum. Bu tehdit kimi ağızlarda yeşil faşizm olarak da niteleniyor. Bu tehdit karşısında yalnız Amerika'da ve Rusya'da değil, İngiltere'siyle, Fransa'sıyla Avrupa'da da daha bir bilinçlenmenin dikkat çektiği söyleniyor.
(6) Radikal İslam ya da yeşil faşizm konusunda, Batı'da ortak bir tehdit değerlendirmesi ne kadar mümkün? Bu tehdidi nasıl görmeliyiz? Mücadele etmek için nasıl bir bedel ödemeye hazır olmalıyız? Kapsamlı bir strateji oluşturabilecek miyiz? Bir güvenlik kaynağı, "Soğuk Savaş döneminde komünizmle mücadele için böyle bir kapsamlı strateji oluşturulmuştu. Yeşil faşizm ve Hamas da onun bir parçası... Ne olacak bu durumda? Eski İspanya Başbakanı Aznar geçenlerde buralardaydı. NATO'nun genişletilmesinden, Japonya'nın, Avustralya'nın, İsrail'in NATO'ya alınmasını savunuyor, küresel terörle savaşmak için..." dedi.
Hamas'a karşı El Fetih
(7) Peki ya İsrail'in Hamas'la mücadele stratejisi neydi? İsrail güvenlik kaynaklarıyla sohbetimde, ilginçtir, "Henüz yok!" yanıtını aldım, "Daha Başbakanlık düzeyinde de henüz şekillenmiş bir şey yok." Anlaşılan yeni koalisyon hükümetinin kurulmasından sonra bu konu ele alınacak. Şimdilik kafalar net değil. Askeri güç kullanmaktan ekonomik baskıya, ambargoya kadar birçok yöntem tartışılıyor. Üçüncü yol olarak tümünün karışımını içeren tutarlı bir strateji oluşturulmaya çalışacağı belirtiliyor.
(8) Hamas'la mücadele deyince, bu açıdan en doğru mücadele Filistin'in kendi içinde olması gerekmez mi? El Fetih'in kendini yenilemesi, genç kuşakların işbaşına gelmesi ve Hamas'a demokratik bir alternatif yaratmaları... Örneğin İsrail, bu konuda halen hapiste tuttuğu Filistinli genç kuşak lideri Mervan Berguti'yi serbest bırakamaz mıydı seçim öncesi? Neden sadece hapisten seçim kampanyası yapmasına izin vermekle yetindi? Bu konuları güvenlik kaynaklarına soramadım. Vakit kalmadı.
Ama bir kaynak şöyle dedi:
"Demokrasi konusunda itici güç içten olursa, ancak o toplumların kendi içinden gelirse, başarı şansı olabilir. Yoksa yalnız dıştan zorlamayla olmuyor bu..."
İsrail fırtına biçti
Örnek, Irak değil mi?..
(9) Hamas neyin ürünüydü?
Bir yandan Mısır gibi, Ürdün gibi, Suriye gibi kendi toplumlarının aş ve iş sorunlarını çözemeyen otoriter rejimlerin, öte yandan İsrail'in acımasız politikalarının ürünü değil miydi?
Hamas'ın Filistin'de sahneye çıkışı, bir yandan Arafat'ın El Fetih'inin iktidarsızlığı, kendi iç çelişkileri ve yozluğuyla, öbür yandan bir zamanlar Şaronizm'in insafsızlığıyla gerçekleşmemiş miydi?
Bir başka deyişle:
İsrail, bir yerde rüzgâr ekmiş, fırtına biçmişti.
İsrail İşçi Partisi lideri ve 1967'deki Altı Gün Savaşı'nın kahramanı İzak Rabin'in İran ve radikal İslam kaygısıydı, 1993'te Arafat'la el sıkışmasına ve Oslo barış sürecini başlatmasına yol açan. Ama bu süreçte yalnız Arafat'ın değil, İsrail tarafının da yanlışları neden oldu, radikal İslam'ın ya da Hamas'ın seçim sandığından çıkmasına...
Öyle değil mi?
Bu konuları tartışmaya pek vaktim olmadı İsrail güvenlik kaynaklarıyla...
İsrail yazılarının yedincisi yarın.
h.cemal@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Kürtler ayrılırsa!
DİYARBAKIR'DAN telefonlar aldım; işadamları "... | |  | Çetin ALTAN | | Yalancı dolma
İç yapısı kuşüzümlü, çamfıstıklı, pirinçli ol... | |  | Melih AŞIK | | Umre yolunda...
Herkesin bildiği bir öykü vardır. Eski başbak... | |  | Fikret BİLA | | Güneydoğu'da ikili devlet görüntüsü
Diyarbakır'da ve Batman'da yaşanan olaylar ba... | |  | Hasan CEMAL | | Hamas'la mücadele stratejisi henüz yok!
Filistin'de seçimleri kazanan Hamas'ın derdi ... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Sivil itaatsizlik
Bir soru: | |  | Abbas GÜÇLÜ | | AB, gazeteciler ve gençlik
14. AB-Gazeteciler Konferansı dün İstanbul'da... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Ne kadar çıkabilirler?
ABD Merkez Bankası FED'in faiz artırımı sık s... | |  | Sami KOHEN | | Darfur'da olan ne?
TÜRK kamuoyu Darfur'un adını duymuş da olsa, ... | |  | Metin MÜNİR | | Citigroup Finansbank'ı alır mı?
Dünyanın en büyük bankası Citigroup'un CEO'su... | |  | Faik ÖZTRAK | | Piyasaları test etmenin riski
Hükümetin izlediği iktisat politikalarını ele... | |  | Hasan PULUR | | Şemdinli, Diyarbakır ve uykudakiler...
BAZI olaylar oldukları yerlerle anılır. | |  | Erdoğan SAĞLAM | | Ücretlide orta ve üst grubun vergisi artıyor
Gelir Vergisi'nde beş olan dilim sayısı dörde... | |  | Derya SAZAK | | ETA örneği
İspanya'da ETA'nın teröre son verme kararını ... | |  | Meral TAMER | | Talih kuşu, bu kez klasik müzik severlere kondu
Sadece şirketler, fabrikalar el değiştirmez y... | |  | Ece TEMELKURAN | | 'Kız meselesi'!
Başlangıçta böyle değildi; insanoğlu, bugünkü... | |  | Güngör URAS | | Marka olmak kolay değil
Marka olmak her üretici için önemli ama, ihra... | |  |  | M. Ali BİRAND | | PKK, çok tehlikeli bir oyun oynuyor
GÜNEYDOĞU'DA birkaç gündür yaşananların "gelm... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
