|
 |
|
|
Piyasaları test etmenin riski
Hükümetin izlediği iktisat politikalarını eleştirirken mali piyasalardaki gelişmelere kayıtsız kaldığını söylüyorduk. Mali piyasaların işleyişinde enformasyon asimetrisi ve sürü davranışı gibi çok iyi bilinen aksaklıklara rağmen, ekonomi yönetiminin takındığı pasif tutumun, hükümetin aşırı liberal ekonomi felsefesinden kaynaklandığını düşünüyorduk.
Bu yaklaşımın, ülkenin işgücü yoğun kaynak yapısını dikkate almadığı için, ekonomik ve sosyal sorunlarını çözmekten uzak olsa da, kendi içinde bir tutarlılığı olması gerekir.
Ama son haftalarda yaşananlar böyle bir tutarlılığın varlığı konusunda ciddi endişeler yaratıyor. Hükümet, uluslararası fonların ülkeye girişini seyredip ekonomiyi dövize boğdu. Cari açığın Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesine çıkmasına izin verdi. Son üç yılda Türkiye'ye gelen özel kesim fonları hızla arttı. 2005 yılında yükselen piyasalara giden özel kesim fonlarının yedide biri Türkiye'ye gelmiş.
Kaynak: Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), TCMB verilerinden kendi hesaplanmalarımız.
Son üç yılda hem yükselen piyasalar, hem de Türkiye hariç yükselen Avrupa artan ölçüde cari işlemler fazlası verirken, biz giderek artan bir cari açıkla karşılaştık. Yani dış piyasaların algılamalarına karşı tamamen savunmasız hale geldik.
Kaynak: IIF, TCMB.
Hükümet, fon girişinin yol açtığı borsa ve diğer menkul ve gayrimenkul piyasalarında oluşan köpüklerle keyiflendi. Türk lirasının reel değerinin son 25 yılın en yüksek seviyesine çıkmasıyla övündü. Bunun neden olduğu yıkıcı rekabet etkisinin yol açtığı sektörlerdeki çöküş işaretlerine yapısal değişim etiketini yapıştırdı. Rekabet baskısına bağlı olarak ortaya çıkan işsizlikteki tırmanışı görmezden geldi. Bu sorunların piyasalar tarafından çözüleceğini sık sık tekrarladı.
Piyasalara bu kadar inanıyorsanız en son yapacağınız şey, piyasaların güvenini test etmektir. Son haftalarda yapılanlar hükümetin aslında piyasaya değil, uluslararası likiditeye güvendiğini ortaya koyuyor. Aksi takdirde, kendi siyasi önceliklerini gözeterek piyasaları bu kadar rahatsız edecek politikaları izleyemezdi.
Mali disiplin
Önce IMF ile imzaladığı yeni anlaşmayı fiilen askıya aldı. Sonra tek parti iktidarında siyasi belirsizlik yaratma becerisini gösterdi. Ardından mali disiplinden ödün vermeye başladı.
Merkez Bankası'na başkan ataması piyasalara aşırı güvenen hükümetin piyasalar karşısında en önemli sınavıydı. Hükümetin bunu siyaset malzemesi yapma çabası büyük hata oldu. Ekonomiye duyulan güvenin en önemli çapalarından biri olan Merkez Bankası'nın bağımsızlığını içine sindiremediğini gösterdi.
Aslında geçmişte de bu iktidar piyasaları sık sık test ederek izleyeceği politikalardaki serbestlik derecesini anlamaya çalıştı. Likidite bolluğunda güçsüzleşen IMF'nin ve risk körü piyasaların tepkisizliği nedeniyle çok rahat olduğuna hükmetti. Şimdi ne olmuştu da piyasalar beklediğinden farklı davranıyordu? Merkez Bankası Başkanı'nı atama sürecindeki yaklaşımı hükümetin ekonomideki söylemleri ile uygulamaları arasındaki çelişkiyi ortaya çıkardı. Hükümet, çok güvendiği piyasaların güvenini sarstı.
Piyasalar tepki veriyor
Diğer taraftan ABD, Avrupa ve Japon merkez bankalarından gelen sinyaller dünyadaki likidite şöleninin sonuna gelindiği beklentisini güçlendirmeye devam ediyor. Bu şartlar altında piyasalar hükümete her istediğini yapamazsın dedi. Piyasaların tepki vermeye başladığını gören IMF'nin en yetkili ağızları da sonunda seslerini yükseltti. Hükümetin yaptığı hatalar IMF'nin kol bükme gücünü sonunda yeniden artırdı. Artık piyasalar hükümetten çok IMF'nin söylediklerine bakacaklar.
Hükümetin bazı bakanları bu durumdan piyasaların hoşuna gidecek güçlü söylemlerle kurtulabileceklerini sandı. Ancak bu hamle, söylemler ile uygulama arasındaki samimiyet uçurumunu ortaya koymaktan başka bir işe yaramadı. Şimdilerde ise basının olayları abartarak sermayeyi ürküttüğü hükümet tarafından söyleniyor.
Bütün bunlar hükümetin çok inandığı piyasaların işleyişini kavramak istemediğini ortaya koyuyor. Seçimler yaklaşırken bu isteksizliğin hükümet ile piyasalar ve IMF arasında yaratacağı sıkıntı Türkiye'nin en önemli riski olacağa benziyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Kürtler ayrılırsa!
DİYARBAKIR'DAN telefonlar aldım; işadamları "... | |  | Çetin ALTAN | | Yalancı dolma
İç yapısı kuşüzümlü, çamfıstıklı, pirinçli ol... | |  | Melih AŞIK | | Umre yolunda...
Herkesin bildiği bir öykü vardır. Eski başbak... | |  | Fikret BİLA | | Güneydoğu'da ikili devlet görüntüsü
Diyarbakır'da ve Batman'da yaşanan olaylar ba... | |  | Hasan CEMAL | | Hamas'la mücadele stratejisi henüz yok!
Filistin'de seçimleri kazanan Hamas'ın derdi ... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Sivil itaatsizlik
Bir soru: | |  | Abbas GÜÇLÜ | | AB, gazeteciler ve gençlik
14. AB-Gazeteciler Konferansı dün İstanbul'da... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Ne kadar çıkabilirler?
ABD Merkez Bankası FED'in faiz artırımı sık s... | |  | Sami KOHEN | | Darfur'da olan ne?
TÜRK kamuoyu Darfur'un adını duymuş da olsa, ... | |  | Metin MÜNİR | | Citigroup Finansbank'ı alır mı?
Dünyanın en büyük bankası Citigroup'un CEO'su... | |  | Faik ÖZTRAK | | Piyasaları test etmenin riski
Hükümetin izlediği iktisat politikalarını ele... | |  | Hasan PULUR | | Şemdinli, Diyarbakır ve uykudakiler...
BAZI olaylar oldukları yerlerle anılır. | |  | Erdoğan SAĞLAM | | Ücretlide orta ve üst grubun vergisi artıyor
Gelir Vergisi'nde beş olan dilim sayısı dörde... | |  | Derya SAZAK | | ETA örneği
İspanya'da ETA'nın teröre son verme kararını ... | |  | Meral TAMER | | Talih kuşu, bu kez klasik müzik severlere kondu
Sadece şirketler, fabrikalar el değiştirmez y... | |  | Ece TEMELKURAN | | 'Kız meselesi'!
Başlangıçta böyle değildi; insanoğlu, bugünkü... | |  | Güngör URAS | | Marka olmak kolay değil
Marka olmak her üretici için önemli ama, ihra... | |  |  | M. Ali BİRAND | | PKK, çok tehlikeli bir oyun oynuyor
GÜNEYDOĞU'DA birkaç gündür yaşananların "gelm... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
