|
 |
|
|
Büyüme, devleti de şaşırttı: Yüzde 7.6!
Büyüme yüzde 7.6 çıktı. TÜİK de şaşırdı, DPT de. TÜİK Başkanı Demir, "Tarım rakamları sağlıksız. İllerden geleni koyduk" dedi
EKONOMİ SERVİSİ
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2005 yılı son çeyrek ve yılın bütünü için büyüme rakamlarını açıkladı. Buna göre, yılın son çeyreğinde yüzde 10.2, yıl bazında da yüzde 7.6 büyüme oldu. 2005 yılı hedefi yüzde 5'ti. Açıklanan rakam, bu hedefin bir miktar üstünde büyüme bekleyenleri bile şaşırttı. Rakamlara TÜİK de şaşırdı. Başkan Ömer Demir, büyüme rakamlarındaki beklenmeyen sonuçları, tarım sektöründen gelen verilerin sağlıksız olmasıyla açıkladı.
Geçen yıl Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) dolar bazında cari fiyatlarla (güncel fiyatlarla) yüzde 20.5 oranında büyüyerek, 360 milyar 876 milyon doları, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla da (GSYİH) yüzde 20.3 artarak 361 milyar 470 milyon doları buldu. 2004 yılında GSMH 299 milyar 475 milyon dolar, GSYİH de 300 milyar 578 milyon dolar seviyesindeydi.
Son çeyrek tetikledi
2005 yılının son çeyreğinde, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10.2 olarak gerçekleşen büyüme, 2005 büyümesini yukarı çekti. Yıllık büyüme oranı beklentilerin oldukça üzerine çıktı. Bunda yılın önceki dönemlerine ilişkin büyüme oranlarının revize edilmesinin yanı sıra tarımdaki büyümenin de önemli katkısı oldu.
Türkiye'de kişi başına milli gelir de geçen yıl rekor kırarak ilk kez 5 bin doların üzerine çıkarak 5 bin 8 dolar oldu. 2004 yılında 4 bin 172 dolar seviyesindeydi.
İnşaatta yüzde 21.5
Cari fiyatlarla kişi başına GSYİH, 4 bin 187 dolardan 5 bin 16 dolara çıktı. Böylece, geçen yıl bir önceki yıla göre kişi başına GSMH 836 dolar, kişi başına GSYİH de 829 dolar artmış oldu.
Sektörel bazda en yüksek büyüme, sabit fiyatlarla (enflasyondan arındırılmış fiyatlarla) yüzde 21.5 ile inşaatta yaşandı. Yılın tamamında tarım yüzde 5.6, sanayi yüzde 6.5, ticaret yüzde 7.4 büyüdü.
Büyüme, ulaştırma haberleşmede yüzde 8.8, konut sahipliğinde yüzde 1.5 oldu.
Demir: Çarpıtma ispat edilsin, istifa ederim
YELDA ATAÇ Ankara
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Başkanı Ömer Demir, büyüme rakamlarındaki beklenmeyen sonuçları, tarım sektöründen gelen verilerin sağlıksız olmasıyla açıkladı.
Tarımdaki sağlıksız rakamların tüm diğer rakamlara yansıyarak olumlu sonuçlar ortaya koyduğunu ifade eden Demir, hükümetin hedeflerini tutturmak için metedoloji değişikliği yapmadıklarını, bunun ispatı halinde istifa edeceğini söyledi.
Acı itiraf
Tarım Bakanlığı'nın verilerinin ilçe müdürlüklerince saptandığını belirten Demir, uydudan algılama sisteminin Türkiye'de oluşturulamadığını kaydetti. Demir, "Uydudan bilgi alıp sonra kontrolünü sağlayamıyoruz. Öyle bir imkânımız yok. Bu sisteme mahkumuz, elimizde başka kullanabileceğimiz alternatif yok" dedi.
DPT de şaşırdı
Hükümetin kişi başı 5 bin dolar hedefinin tutturulması ile TÜİK'in rakamları arasındaki paralelliği açıklayan Demir, şöyle konuştu:
"Kişi başı milli gelirin 5 bin dolar olduğuna dair bilgiyi ben bugün (dün) saat 11.00 civarıydı, rakamlar yayımlandıktan sonra, ilgili bakan (Abdüllatif Şener) aradı, verdim. Herkes için ne kadar sürprizse hükümet için de öyle. Az önce DPT ile görüştüm. Oradaki arkadaşlar da 'Niye öyle oldu, bizim tahminimiz farklıydı' dediler."
Hükümet beklentilerini karşılamak kaygısıyla çalışmadıklarını kaydeden Demir, "Aksini ispat etsinler istifa ederim. Çünkü o zaman benim bilgim dışında birilerinin bilgisi oluyor demektir" dedi.
'İlk kez 16 çeyrektir aralıksız büyüme oldu'
Devlet Bakanı Ali Babacan, 2005 için belirlenen yüzde 5'lik büyüme hedefinin, tıpkı 2003 ve 2004'te olduğu gibi aşıldığını, ayrıca Türkiye ekonomisinin, tarihinde ilk kez 16 çeyrek aralıksız büyüyerek yeni bir rekora daha imza attığını kaydetti.
Devlet Bakanı Abdüllatif Şener de büyümenin ekonomideki dinamiklik ve rekabet gücünden kaynaklandığını söyledi. Şener, artan petrol fiyatlarının, enflasyon oranını etkilediği gibi büyüme oranını da 1 puan aşağı çektiğine işaret etti. Şener, bu büyümede son çeyrekteki sanayi büyümesinin, önceki çeyreklerdeki tarım sektörüyle ilgili revizelerin de etkisi olduğunu kaydetti.
Uzman görüşü
Yatırımlar coşmuş haberimiz yok!
Hurşit Güneş
Dün açıklanan büyüme rakamları iyimserleri bile şaşırttı. Şimdi herkes buna yanıt arıyor. Nereden kaynaklandı bu?
Öncelikle bazı rakamların revize edildiğini ve bunun çok etkili olduğunu belirtmekte yarar var. Tarımda ikinci ve üçüncü üç aylık rakamlar yüzde 1 kadar yukarı çekilmiş. Böylece tarım geçen yıl yüzde 5.6 büyümüş görünüyor. İkincisi, sanayi rakamlarında ilk çeyrekte yüzde 1 kadar yukarı revizyon gerçekleşmiş.
Konuya harcama tarafından bakılırsa, özel tüketim düzeyinin ikinci üç ayda yüzde 0.5, ancak üçüncü çeyrekte yüzde 1 kadar yukarı revize edildiği görülmekte.
Öte yandan, özel sektör yatırımlarında ilk çeyrekte yüzde 3'ten fazla, ikinci çeyrekte yüzde 2, üçüncüde de yüzde 3 kadar veriler yukarı değiştirilmiş. Kısacası, rakamların yukarı revize edilmesi büyüme performansının da yükselmesine neden olmuş.
1 Nisan şakası mı?
Yılın ikinci çeyreğinden sonra yatırımlarda müthiş bir artış gözleniyor. Mesela son çeyrekte özel kesim yatırımları yüzde 42 artmış, ki bu olağanüstü bir artış. Anlaşılıyor ki, yılın tümünde özel kesim yatırımları yüzde 24, kamununkiler yüzde 26 artmış. İhracat performansının soluk kestiği bu dönemde anlaşılıyor ki, yatırımlar coşmuş.
Tarımın yüzde 5.6, sanayinin yüzde 6.5 büyüdüğü bir yıl yaşadıysak ne mutlu! Tüketimin yüzde 9'a yakın, yatırımların da yüzde 24 büyüdüğü bir yıl olmuş. Biraz da revizyonla yıllık büyüme hızı yüzde 7.6 olmuş. Bizim gibi yavaşlama bekleyenler yanılmış oluyor. İnsan merak ediyor: Bu kadar yatırım varsa işsizlik neden artıyor? Belki de verilerin 1 Nisan öncesi şakasıdır.
|
|
|

|