|
Davaya kim bakar?
Van olayları bir okuyucumun da dikkatini çekmiş. Toplumu yakından ilgilendiren iki olay da Van'da ağır ceza mahkemesine gitmiş, akıllara takılan soru şu: Her açılan dava açanın istediği mahkemeye gider mi? Vatandaş herhangi bir mahkemeyi istemezse bunu değiştirmenin yolu var mı?
Doğrusu Van'da toplumu haklı olarak meşgul eden iki olayda da davanın aynı mahkemeye düşmesi bu soruları akla getirdi. Ben size olayın hukuki cephesini anlatayım.
Davanın özelliğine göre ceza olsun, hukuk olsun o davaya bakacak görevli mahkeme yasalarda belirtilmiştir. Görevli mahkeme demek sulh mahkemesi mi, asliye mahkemesi mi, cezalarda ağır ceza mahkemesi mi davaya hangisi bakacak? Bunlar tespit edilmiş. Bir de yetkili mahkeme var, bu da yasalarla belirlenmiş. Yetkili demek hangi mahal mahkemesi bakacak demek.
Ancak bilindiği gibi iş yoğunluğu nedeniyle gerek sulh mahkemeleri gerek asliye mahkemeleri ve gerekse ağır ceza mahkemeleri kuruldukları il veya ilçede tek olmuyor. Dolayısıyla başlarına birer numara verilerek o mahkemelerin muhtelif şubeleri kuruluyor.
Örneğin Asliye 1. Hukuk, Asliye 2. Hukuk mahkemeleri gibi. Bunların arasında bir davaya hangi mahkeme bakacak? Dava açıldığında ya nöbetçi mahkeme dosyaları tevzi ederek şubelere dağıtıyor ya da yeni yeni yerleşen sistemle tevzi işini bilgisayarlar yapıyor.
Vatandaşın, "Benim davama bu mahkeme veya bu hâkim bakmasın, şu hâkim baksın" deme hakkı yok. Ancak şartları varsa, kanunda yazılı prosedür işletilerek hâkimin reddi mümkün.
Ancak hâkimin reddi bir hak olmasına rağmen bu hakkı veren kanun bir başka yerde bu hakkı engellemiş durumda. Şayet hâkimi reddederseniz ve ret talebiniz kabul edilmezse 10 bin TL'ye kadar ceza ödersiniz. Bu para büyük para değil ama ceza niye? Ne de olsa adı ceza.
İki dava aynı mahkemeye düştü diye mutlaka altında bir kasıt vardır denilemez. Özellikle az şubenin olduğu il veya ilçelerde bu ihtimal yüksektir.
tamerheper@host.com
|
|