|
 |
|
|
Morgan Stanley'den Türkiye analizi
'Merkez üzerinden politika çok tehlikeli bir oyun'
AKP hükümetinin tabana yönelik mesaj verme ihtiyacı hissettiğini söyleyen Morgan Stanley ekonomisti Serhan Çevik, "Merkez Bankası'na yeni başkan atanmasında siyasi sinyal verilmesi Türkiye'nin risk primini artırır" diyor
Songül Hatısaru
Süreyya Serdengeçti'nin görev süresi 13 Mart'ta dolmasına karşın hükümet, Merkez Bankası gibi önemli bir ekonomik kurumun başına henüz atama yapmadı. Hükümetin faizsiz bankacılık yapan Albaraka Türk'ün Genel Müdürü Adnan Büyükdeniz'i atama kararnamesi köşkten geri döndü. Köşke yeni bir kararname gönderilmesi bekleniyor.
Morgan Stanley'in Ortadoğu ve Kuzey Afrika Bölgesi'nden Sorumlu Ekonomisti Serhan Çevik, Merkez'de yeni bir veto süreci yaşanır veya vekâleten yönetim uzarsa, piyasaların tepkisinin çok daha olumsuz olacağına dikkat çekiyor. Çevik, sorularımızı yanıtladı.
Türkiye ile ilgili olarak azalan riskler yeniden gündeme mi geliyor?
Tek parti hükümetinin AB açılımıyla birlikte ekonomide sağladığı ciddi iyileşmeleri her gün görüyoruz. Açıklanan son milli gelir istatistikleri de güçlü, enflasyonsuz büyüme sürecinin sürdüğünü gösteriyor. Merkez'e atama krizi kurumsallaşma sürecine ilişkin oluşmuş olumlu izlenimde bir şok yaşattı dış piyasalara.
Atama krizi Türkiye'nin risk primini artırdı mı?
Risk primi bir miktar arttı. Faiz yüzde 13.3'ten, yüzde 14'e yükseldi. Ancak şu aşamada piyasa ciddi bir tepki vermiş değil. Yeni bir veto süreci yaşanır veya vekâleten yönetim uzarsa piyasanın tepkisini asıl o zaman göreceğiz.
Merkez'in başına gelecek isim nasıl biri olmalı?
Nasıl bir başkan olacağı kanunda belirtiliyor. Ama verilen sinyal de çok önemli. Faiz oranlarını belirleyen Merkez'in başına faiz sistemini sahiplenmeyen bir kurumun başındaki kişiyi atamak yanlış mesaj verir. Hükümete ve özellikle partiye yakın bir ismin atanması beklentileri olumsuz etkileme riski doğurur ve dolayısıyla faiz harcamalarını artırır.
Merkez atamasında seçime yönelik bir hazırlık havası seziyor musunuz?
Siyasi motivasyonla hareket edildiğini düşünmüyorum. Ancak hükümet zaman zaman parti tabanına belli mesajlar verme ihtiyacında olabiliyor. Zina krizinde, bir türlü yön bulamayan türban tartışmalarında, içki yasağı çalışmalarında hep bu mesaj verme kaygısının rol oynadığını gördük.
Bu uygulamalara referans edersek anlıyoruz ki, Merkez üzerinden de böyle bir mesaj verme ihtiyacı duyulmuş olabilir. Böyle olmamasını temenni ediyorum. Çünkü Merkez üzerinden politika yapmak çok tehlikeli bir oyundur. Buna tepki olarak yatırımcıların ve ekonomik aktörlerin beklentilerindeki sapmalar beklenenin çok ötesinde olabilir.
'Tüm sürücüler ayrıldı yabancı rahatsız oldu'
Çevik, Merkez Bankası'nda başkan yardımcılarının da görevden ayrılmasını şöyle değerlendirdi: "Enflasyonun düşüşünde hükümetin maliye politikasının etkisi büyük oldu. Ama Serdengeçti ekibinin de merkez yönetimini başarıyla sürdürdüğünü itiraf etmek gerekiyor. Likidite koşullarının değiştiği ve açık enflasyon hedeflemesi gibi yeni bir sisteme geçilen bir ortamda bütün yönetimi değiştirmekle belirli riskleri siz kendiniz ekonomiye enjekte ediyorsunuz. Başkan yardımcıları ayrıldı, para kurulu üyeleri de dağılmış durumda. Merkez'in çok önemli bir dönüm noktasında sürücü koltuğunda oturanların hepsinin değiştiğini görüyoruz. Yabancıları en çok bu rahatsız etti."
'Büyüme olumsuz yönde etkilenir'
'Merkez'i diğer kurumlardan ayıran başkan atamasını bu kadar önemli hale getiren özellik nedir?' sorusuna ise Çevik şöyle yanıt veriyor: "Bir miktar tersine dönüş olsa da Türkiye dolarlaşmış bir ekonomi üzerinde oturuyor. Bu nedenle beklentileri değiştirecek şekilde verilen yanlış sinyaller enflasyon hedefinden uzaklaşmamıza ve doğal olarak faizlerin de daha yüksek tutulması ya da en iyi ihtimalle daha yavaş indirilmesine neden olur. Yanlış sinyal beklentileri bozar, bu enflasyonda yükselişe, bu da tekrar dönüp beklentilerde bozulmaya neden olur. Olumsuz bir sarmal içine giren ekonomide yatırımlar azalır, istihdam artışı sağlanamaz."
'Beklentiler olumsuza dönebilir'
Dün Morgan Stanley (MS) tarafından yapılan açıklamada ise Merkez Bankası Başkanı'nın atanmasındaki belirsizliğin, beklentileri olumsuza çevirebileceği belirtildi.
Analizde, bağımsız Merkez Bankası'nın, hükümetin uyguladığı güçlü maliye politikalarının ve başarılı yapısal reformların da desteğiyle, Türkiye'deki kronik enflasyonu iki yıl içinde tek hanelere indirdiği vurgulandı. Değerlendirmede ayrıca, yeni Merkez Bankası Başkanı'nın atanmasına yönelik belirsizliğin, beklentileri olumsuza çevirerek, olumsuz sonuçlar yaratma ihtimalinin de bulunduğu görüşüne yer verildi.
|
|
|

|