|
 |
|
|
Büyümenin yol açtığı belirsizlik
2005 yılına ilişkin büyüme rakamları herkesi şaşırttı. Yüzde 5.5-6.0 aralığında beklenen gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) büyüme hızı yüzde 7.4 olarak açıklandı.
Yılın son üç ayında gerçekleşen yüzde 9.5 seviyesinde büyüme hızının bunda kısmen etkili olduğu anlaşılıyor. Zeytin ve fındık ürünlerinin yok yılı olmasına rağmen son çeyrekte tarım büyüme hızı beklenenin üstünde geldi. Sanayideyse son çeyrekte üretimin yüzde 7.8 arttığı açıklanmıştı. Bu sektördeki katma değer artışının yüzde 10.1'e ulaşması da şaşırtıcı oldu. Demek ki ithalattaki artışa rağmen sanayi üretiminde büyük bir hızla yüksek katma değerli sektörlere kayıyoruz!
Sorunun kaynağı
Ancak bundan daha önemlisi, GSYH büyümesinde beklenenin üzerindeki 1.5-2.0 puan farkın yaklaşık 1 puanının daha önce açıklanan yılın ilk 9 ayına ait GSYH rakamlarının değiştirilmesinden kaynaklanması. İlk 9 aydaki rakamlar aynı kalsaydı yüzde 7.4 olarak açıklanan büyüme hızı yüzde 6.5 olacaktı. Bu nedenle söz konusu dönemin verilerinde yapılan değişiklikleri iyi incelemek lazım.
Tabloda GSYH bileşenlerinde yapılan revizyon sonucunda, ilk 9 aydaki eski ve yeni artış hızları arasında ortaya çıkan farklar yer alıyor.
Bu verilere göre GSYH'de cari fiyatlarla çok büyük bir değişme yok. Ancak sabit fiyatlarla hesaplanan büyüme hızında 0.9 puanlık artış olmuş. Cari ve sabit fiyatlarla GSYH artışları arasındaki fark deflatör veya fiyat artışlarını verir. Cari fiyatlarla GSYH ilk dokuz ayda hemen hemen aynı kalırken, sabit fiyatlarla GSYH artışlarının büyük ölçüde değişmesi, sorunun önemli ölçüde deflatör, yani fiyat artışlarındaki farklılaşmadan kaynaklandığını gösteriyor.
Neden değişti?
Oysa TÜİK Başkanı cumartesi günü Milliyet'e yaptığı açıklamada yaptıkları revizyonu tarım sektörüne ilişkin üretim rakamlarının sağlıksızlığına bağlamış. Oysa durumun böyle olmadığı ve TÜİK tarafından hesaplanan ilk 9 aya ilişkin deflatörlerin önemli ölçüde revize edilmesi sonucunda büyümenin arttığı ortaya çıkıyor. Fiyat revizyonları tarım, ithalat ve ihracatta özellikle dikkat çekiyor. Daha önce açıklanan fiyatların şimdi neden ve nasıl değiştirildiği 2004'e yansıtılıp yansıtılmadığı yetkililer tarafından açıklanmalıdır.
Olumsuz etki
Diğer taraftan 2005 yılında para politikası TÜİK tarafından daha önce açıklanan büyüme verileri dikkate alınarak belirlenmişti. Bu boyutta bir revizyondan sonra para politikasının 2006 yılı enflasyon hedefinin tutturulması için gerekenden daha gevşek kalmış olması riski var.
Bu durum enflasyon beklentilerini olumsuz etkiler ve TCMB'nin öngörülenden daha dar bir para politikası izlemesine yol açabilir.
Yapılanlar bir an önce saydamlığa kavuşturulmazsa ortaya çıkacak belirsizliğin ekonomide yaratacağı tahribat çok önemli boyutlara ulaşacaktır.
| İlk 9 Ayın Verilerinde Yapılan Revizyon Sonucunda Bu Dönemdeki Artış Hızlarında Ortaya Çıkan Farklar (%) | | Cari Fiyatlarla Fark | Büyüme Fark | Fiyat Fark | | 1. Tarım | -1.1 | 2.8 | -3.6 | | 2. Sanayi | -0.2 | 0.4 | -0.5 | | 3. Ünşaat sanayi | 4.9 | 4.6 | -0.3 | | 4. Ticaret | -0.2 | 0.7 | -0.9 | | 5. Ulaştırma ve haberleşme | 1.5 | 2.6 | -1.2 | | Sektörler toplamı | 0.2 | 1.3 | -1.1 | | Özel nihai tüketim harcamaları | 0.1 | -0.4 | 0.5 | | Devletin nihai tüketim harcamaları | -0.4 | 0.0 | -0.4 | | Gayri safi sabit sermaye oluşumu | 2.0 | 2.7 | -0.7 | | Mal ve hizmet ihracatı | 0.6 | 1.9 | -1.2 | | (-) Mal ve hizmet ithalatı | -1.2 | 0.1 | -1.2 | | Gayri safi yurtiçi hasıla (Alıcı fiyatlarıyla) | 0.1 | 1.2 | -1.1 | |
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
