|
 |
|
|
Servette gizlilik kalkıyor
Şeffaf siyaset için önemli adım
Hükümet, Siyasi Etik Yasa Taslağı hazırladı. Taslağa göre, tüm seçilmişler ve kamu görevi yapanların mal bildirimleri üzerindeki gizlilik kalkacak. Milletvekilinin iş alanı sınırlanacak
ANKARA Milliyet
AKP yönetimi, siyasetçilerin mal varlığı üzerindeki tartışmalara çözüm olarak vaat ettiği siyasi etik düzenlemelerini kamuoyuna açıkladı. Taslağa göre, tüm seçilmişler ve kamusal görev yapanların mal beyanları üzerindeki gizlilik kalkacak, ancak nasıl bir "açık düzen" kurulacağı sonra belirlenecek. Parti değiştiren milletvekilleri, çıkar sağladığı saptanırsa "haksız mal edinmiş" sayılarak TBMM üyeliğinden çıkarılabilecek.
Maliye Bakanı Kemal Unakıtan ve çocuklarının mal varlığına yöneltilen eleştiriler ile Başbakan Tayyip Erdoğan'ın servetini açıklamasıyla sonuçlanan servet tartışması sırasında AKP'nin "hodri meydan" diyerek gündeme getirdiği iki taslak, dün Adalet Bakanı Cemil Çiçek, AKP Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı ve AKP Grup Başkan Vekili Sadullah Ergin tarafından TBMM'de basına açıklandı.
'Bakalım problem mi!'
Siyasetin finansmanı ile Siyasi Etik Komisyonu'na ilişkin taslaklarda uzlaşma sağlamak için geniş katılım isteyen Çiçek, "Temiz siyaseti hedefliyoruz. Bakalım söylendiği gibi en temel problem bu mu?" dedi.
Çiçek, yasalaşma süreci konusunda, "Bunu Meclis'ten çıkarmak zor olmaz. Zamanı biraz da kamuoyu tayin edecek. Askıda bırakmayı arzu etmeyiz" diye konuştu.
Vekile ihale yasağı
Siyasi Etik Yasa Taslağı'nda öngörülen düzenlemeler şöyle:
TBMM'de Siyasi Etik Komisyonu kurulacak. Yurtdışında da araştırma yapabilecek olan komisyonun izni olmadan milletvekilleri hediye alamayacak.Milletvekilleri, ücret karşılığı iş takipçiliği yapamayacak, bankalar, finans ve sigorta kurumlarında ücretsiz de olsa görev üstlenemeyecek, kamu kesimiyle hiçbir ihale ve taahhüt ilişkisine giremeyecek, özelleştirme uygulamaları kapsamında yapılan işlemlere taraf olamayacak. Milletvekilleri, ilişkili oldukları şirketleri TBMM Başkanlığı'na bildirecek.
Transfer engeli
Mahkemelerce atanan bilirkişiler ile milletvekili olmayan parti yöneticileri de mal beyanında bulunacaklar arasına alınacak.TBMM üyeleri, menfaat sağlayarak başka bir siyasi partiye geçmeleri halinde menfaat tutarı kadar haksız mal edinmiş sayılacak. Bunu Etik Komisyonu inceleyecek ve Genel Kurul'da milletvekilliği düşürülebilecek.
Gizlilik kalkıyor
Mevcut yasadaki gizlilik hükümleri kaldırılarak "Mal bildirimlerinde açıklık esastır" hükmü ekleniyor. Gazete-TV sahipleri, yöneticileri ve yazarları da dahil olmak üzere, beyanda bulunmakla yükümlü herkesin bildirimi açıklanabilecek. Mal beyanını ilan etme, kötü niyetli olmayan üçüncü kişilere başvuruları üzerine verme gibi yöntemleri de kapsayabilecek "açıklık" rejiminin nasıl olacağı, internet sisteminde yayın gibi "şeffaflık" boyutuna varıp varmayacağı daha sonra netleşecek..Mal bildirimleri, verildiği makamca en geç 2 ay içerisinde incelenecek. Kaynağı açıklanamayan artış tespit edilirse soruşturma açılacak.
Hazırlayan tartışmalı
Siyasi etik düzenlemesini, Hatay'da "Ali Dibo" olarak ifade edilen kamu ihalelerinde eş-dost kayırması suçlamasıyla hakkında savcılığın inceleme başlattığı Ergin'in hazırlaması dikkat çekti. Çiçek, bu çelişkiyi sormak isteyen gazeteciye "O ayrı" dedi.
Türkiye'de ilk
"Yaptığımız bir ilktir" diyen Çiçek, taslakların belirli bir modele dayanmadığını, ancak Avrupa ve ABD'de benzer uygulamalar bulunduğunu söyledi. ABD, Kanada, Çek Cumhuriyeti, Almanya, İngiltere, Japonya, Kore, Hollanda, Polonya'da parlamenterlerin mal beyanlarının yanı sıra maaş dışındaki tüm gelirleri de düzenli olarak kamuya açıklanıyor.
'Seçim hesabı' geliyor
AKP'nin Seçim Yasası'nda öngördüğü yenilikler de şöyle:
Milletvekili ve belediye başkan adayları ile partiler, bir bankada "seçim hesabı" açtıracak. Bağış ve yardımlardan oluşacak bu hesap, seçim kurullarınca denetlenecek. Şirketler, adaylara YSK'nın belirlediği rayiç bedelin altında mal ve hizmet sunamayacak.
Seçmen başına 5 YTL
Adayların toplam seçim harcaması, seçim çevresindeki seçmen başına 500 YKr'yi geçemeyecek. Gazete, TV, telefon mesajlarını da kapsayacak şekilde her türlü harcamada gerçek bedel esas alınacak.YSK, gerçeğe aykırı beyanda bulunanların milletvekilliğinin düşürülmesini isteyecek. Milletvekilliği, TBMM Genel Kurulu'ndaki oylama sonucu düşürülebilecek. Belediye başkanlarının tutanağı ise seçim kurulunca iptal edilecek.Partilerin hesabında usulsüzlük tespit edilirse, bu miktar kadar mal varlığı Hazine'ye gelir kaydedilecek.
TARTIŞMALI HÜKÜMLER
'El koyma' ve men' kalkıyor
Taslakta, haksız mal edinen milletvekiline hapis öngörülmesine karşın, dokunulmazlık düzenlemesi yok. Suçlanan milletvekili hakkında Etik Komisyonu raporuna göre Genel Kurul'da oylama yapılabilecek. Ancak vekilliği düşmezse yaptırımlar geçersiz kalacak. Etik Komisyonu, partilerin sandalye oranına göre oluşacak. Dolayısıyla iktidar, iktidarı denetleyecek. Komisyonun toplantıları gizli olacak, kararlarını sadece TBMM Başkanı açıklayabilecek. Kamuda ihale yasağında milletvekillerinin kan ve sıhri hısımlarıyla ilgili olarak sınırlama öngörülmedi. Milletvekilinin ailesi kamu ihalelerine girebilecek. Adaylara veya partilere usulsüz yardım yapan şirketler 5 yıl süreyle kamu ihalelerine katılamayacak. Haksız mal edinenlerin ömür boyu kamu hizmetinden yasaklanmasına ilişkin ceza kaldırılıyor. Kamu dışındakilerin kaynağı belirsiz mallarına el konulmayacak. Milletvekillerinin beyanında, bütün malları ile yaptıkları işlerin niteliklerinin yazılması zorunlu kılınıyor. Beyandaki alacaklar için "kaynak", borçlar için "sebep" belirtilecek. Ancak mal varlığıyla ilgili "nereden buldun" şartı aranmayacak. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yöneticileri ile sendika yöneticilerine bildirim zorunluluğu getirildi. Gazete yöneticileri ve yazarların mal beyanlarının açıklanacağı esasına dayanan düzenleme dikkat çekti. "Denetlenen" değil, "denetleyen" tarafta bulunan basın mensuplarının kamu olanağı kullanarak haksız servet edinmelerine olanak bulunmamasına karşın AKP'de benimsenen bu düzenlemenin şeffaflıkta örnek alınan hiçbir ülkede bulunmadığına işaret edildi.
Çiçek CHP'de
Adalet Bakanı Cemil Çiçek, AKP Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı ve AKP Grup Başkan Vekili Sadullah Ergin ile beraber CHP Genel Başkanı Deniz Baykal'ı ziyaret ederek, siyasetin finansmanı ve mal bildiriminde gizliliğin kaldırılmasına yönelik taslakları sundu.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
