|
 |
|
|
Dış borçlar cari açıktan daha hızlı artıyor
Bu hafta başında açıklanan şubat ayı ödemeler dengesi, cari açığın hızla artmaya devam ettiğini gösteriyor. Geçen yılın kasım ayında hükümet 2006 yılının tamamında 22 milyar dolarlık bir cari açık beklediğini açıklamıştı.
Oysa daha şubat ayında 12 aylık cari açık 25.3 milyar dolar oldu. Ancak aynı dönemde yurt dışından sağlanan net finansmanın 49.6 milyar dolarla cari açığın iki katına yaklaşması, yıllık kredi kullanımının ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 73 artarak 40.7 milyar dolara ulaşması en az cari açıktaki artış kadar önemli.
Sadece bu yılın ilk iki ayına baktığımızda geçen yıla göre cari açık yüzde 59 artarak 5.9 milyar dolar olmuş. Aynı dönemde yurtdışından sağlanan net finansman ise 12.2 milyar dolara ulaşmış. Geçen yıla oranla artış yüzde 208!
Borcunu artıran kim?
Net dış finansmandaki artışın yüzde 96'sı yurtdışından kullanılan kredilerdeki sıçramadan kaynaklanıyor. İlk iki ayda borç yaratmayan fon girişleri ise geçen yıla göre azalmış.
Bu dönemde borcunu artıran kim? Devlet geçen yıla göre yurtdışından daha az borçlanmış. Bankaların borçlanmasındaki artış ise 1.1 milyar dolar. Buna karşılık şirketlerin yurtdışından borçlanmasındaki artış 7.8 milyar dolar olmuş. Yerli özel firmaların özelleştirme kapsamında yaptıkları alımların finansmanı için kullandıkları dış krediler burada belirleyici olmuş.
Bu dönemde uluslararası rezervler de 6.3 milyar dolar artmış. İlk iki aydaki ödemeler dengesi gelişmeleri borçlanarak rezerv biriktiren bir ülke görünümü veriyor.
Cari açık yüksek ve artmaya devam ediyor. Dış borçlanma ondan çok daha hızlı artıyor. Bunun sonucunda TL son bir yılda TÜFE bazında reel olarak yüzde 12 değer kazanmış. Menkul ve gayrimenkul piyasalarında fiyat balonları şişmiş. Bütün bunlar likidite daralmasına, küresel faiz artışlarına ve TL'de bir zayıflama beklentisine karşı ekonominin dayanıklılığını azaltıyor.
Üç büyük ülkenin merkez bankalarının açıklamaları artık küresel likiditedeki genişleme döneminin sonuna gelindiğini ortaya koyuyor. Uluslararası kurumların yaptığı değerlendirmelerde bundan en olumsuz etkilenecek ekonomiler arasında Türkiye'nin adının çok sık geçmesi herhalde tesadüf değil.
Risk algılamalarını azaltmak
Artık olmaz denen finansal krizlerin, spekülatif atakların, piyasalardaki sürü davranışının ve bunların diğer yükselen piyasalarda yaratabileceği bulaşma etkisinin mini bir örneğini İzlanda'da geçen günlerde yaşanan kriz sırasında gördük.
İlk iki ayda özel kesimin yurtdışından borçlanarak devlete ödediği özelleştirme bedellerinin nasıl kullanılacağı yıl sonundaki ödemeler dengesi görünümünü belirleyecek. Devlet bu parayla iç veya dış borcunu azaltabilir, Hazine'nin kasasını güçlendirebilir veya harcayabilir. Bakalım hükümet bu paraları Türkiye'yle ilgili risk algılamalarını azaltacak şekilde kullanabilecek mi?
foztrak@yahoo.com
|
|
|


 | Taha AKYOL | | Sezer Güneydoğu'ya TBMM Şemdinli Olaylarını Araştırma Komisyonu ... | |  | Çetin ALTAN | | Isırgan otu ve pist, pist... Mafya filmlerinde, tetikçi pusuya yatar ve öl... | |  | Melih AŞIK | | Küreselleşiyoruz! Yunan araştırma şirketi Kapa Research'ın yapt... | |  | Fikret BİLA | | Sezer'e yanıt değil, kulak verilmeli Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Harp Akadem... | |  | Hasan CEMAL | | PKK ile ulusalcı cephe! Avrupa Birliği'ne üye bir ülkenin başkentteki... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Hamas taklası Öyle bir "keskin" mantık ki... Ebemkuşağı gib... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Koç, eğitim ve bilişim çağı Koç topluluğunun eğitime olan ilgisi öteden b... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Uçuşan fiyatlar baloncuk mu? Petrol fiyatının varili 70 dolara dayanırken,... | |  | Metin MÜNİR | | Masonlar, yalanlar, geride kalanlar Süleyman Demirel 1964'te mason olmadığına dai... | |  | Faik ÖZTRAK | | Dış borçlar cari açıktan daha hızlı artıyor Bu hafta başında açıklanan şubat ayı ödemeler... | |  | Hasan PULUR | | Yabancı dil mi, yabancı dille eğitim mi? İNSAN en umutsuz, en karanlık gününde birden ... | |  | Derya SAZAK | | SHP-HEP ittifakı 1991 seçimlerinde Doğu ve Güneydoğu illerinde... | |  | Meral TAMER | | Nükleercilere soru: Teknolojisi son 15 yılda eskimeyen sektör var mı? Dün özel sektörün ağır toplarının da görüşler... | |  | Güngör URAS | | 'Bonocular' madalya alıyor, 'mevduatçılar'ın ismi geçmiyor Geçen yıl birikimlerini Hazine bonosu ile dev... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Çok laf var hareket yok Son 7 yılda bütün bunları unutmuştuk. | |
|
|